Interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie

Pytanie: Jaki można wykazać interes prawny w pozwie o ustalenie skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu? Wypowiedzenie nastąpiło z zachowaniem trzymiesięcznego, ustawowego terminu.

Odpowiedź:

Zgodnie z artykułem 189 kodeksu postępowania cywilnego powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny - jest to interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych. Z reguły występuje wówczas, gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego zarówno z przyczyn faktycznych (czy nastąpiło doręczenie wypowiedzenia itp.), jak i prawnych (np. w doktrynie i judykaturze są rozbieżne stanowiska co do dopuszczalności wypowiadania umów najmu zawartych na czas oznaczony, w których przewidziano klauzulę dopuszczającą rozwiązanie za wypowiedzeniem). Interes prawny można wykazać w każdy dostępny powodowi sposób. Wykazanie interesu prawnego oznacza konieczność wykazania, że dla powoda jest rzeczą istotną ustalenie faktu, czy wiąże go stosunek najmu, czy nie. W omawianym przypadku powodów może być bardzo wiele - podstawowym jest zlikwidowanie stanu niepewności, gdyż np. w zależności od tego, czy wypowiedzenie było skuteczne, czy nie, powoda albo wiąże, albo nie wiąże stosunek najmu. Jeżeli wypowiedzenie było skuteczne, powód może żądać opuszczenia lokalu przez pozwanego; może zawrzeć nową umowę najmu z innym podmiotem itd. Jeżeli wypowiedznie nie było skuteczne powoda nadal wiążą postanowienia umowy najmu, i co za tym idzie musi się do nich stosować pod rygorem odpowiedzialności prawnej.