Kary za nieuporządkowane nieruchomości

Pytanie: Kilka lat temu nabyłem nieruchomość lokalową w centrum miasta. Stan techniczny tej nieruchomości był i jest zły ponieważ poprzedni jej właściciel nie dbał o nią, a ja nie uzbierałem jeszcze dostatecznej ilości funduszy aby ją wyremontować. Czy Gmina ma prawo nałożyć na mnie kary porządkowe na podstawie kodeksu wykroczeń lub też regulaminu utrzymania porządku i czystości w gminach? Czy względy estetyczne nieruchomości do której przysługuje mi prawo własności a stan techniczny nie zagraża bezpieczeństwu mogą być podstawą do wzywania mnie do przywrócenia nieruchomości właściwego stanu technicznego i nakładanie na mnie kar pieniężnych?

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do obowiązków właściciela nieruchomości należy:

• wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym;
• przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych;
• zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie;
• gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych;
• pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi;
• uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych;
• realizację innych obowiązków określonych w regulaminie.

Rzeczony regulamin ma natomiast określać sprawy dotyczące:

1)   wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a)  prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych, odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych i odpadów z remontów,

b)  uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c)  mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2)   rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a)  średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b)  liczby osób korzystających z tych urządzeń;

3)   częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4)   maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;

5)   innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;

6)   obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7)   wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8)   wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Jak wynika z powyższego gmina nie może w regulaminie ustalającym sprawy dotyczące utrzymania czystości i porządku narzucić na właściciela nieruchomości obowiązku dbania o jej estetyczny wygląd. Utrzymywanie określonego stanu wizualnego nieruchomości leży w gestii wykonywania nad nią prawa własności jej właściciela. Zgodnie z art. 5 w zw. z art. 140 k.c. właściciel nieruchomości ma wyłączne prawo decydowania o przeznaczeniu nieruchomości, o ile przez wykonywanie swojego prawa nie narusza zasad współżycia społecznego, ani też nie wykonuje go w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości. Pan jako właściciel ma pełne prawo decydowania o wyglądzie swojej nieruchomości i próby ingerencji w tej sferze nie znajdują prawnego uzasadnienia. Ingerencja w wykonywanie pańskiego prawa własności może mieć natomiast miejsce, jeżeli stan techniczny nieruchomości pogorszy się do takiego stopnia, że będzie zagrażać ludziom przebywającym w jej bezpośrednim sąsiedztwie lub też zawali się. W takim przypadku właściciel nieruchomości może ponieść odpowiedzialność karną z art. 163 k.k. Odpowiedzialność na podstawie kodeksu wykroczeń właściciel nieruchomości może natomiast ponieść, jeżeli zaniedba ciążący na nim obowiązek umieszczenia w odpowiednim miejscu albo utrzymania w należytym stanie tabliczki z numerem porządkowym nieruchomości, nazwą ulicy lub placu albo miejscowości oraz nie zapewni jej odpowiedniego oświetlenia ( art. 64 k.w. ).