Koszty procesu - częściowe uwzględnienie pozwu

Odpowiedź:

Zasadą jest, iż osobą zobowiązaną do zwrotu kosztów jest strona przegrywająca. Nie jest istotne w jaki konkretny sposób przegrała ona proces. Koszty procesu należy ponieść nawet wtedy, gdy dopiero ostatnia instancja uznała rację drugiej ze stron. W myśl orzecznictwa Sądu Najwyższego, ocena, czy i w jakim stopniu strona wygrała sprawę, powinna być dokonana przez porównanie roszczeń dochodzonych z ostatecznie uwzględnionymi. Z przedstawionego stanu wynika, że Gmina tak w I jak i w II instancji jest stroną przegrywającą, a zatem, w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, to na niej, jako na pozwanym, którego obrona okazała się nieskuteczna, spoczywać będzie obowiązek poniesienia kosztów procesowych.

W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

W myśl ustawy niezbędnymi kosztami procesowymi będą: poniesione koszty sądowe: opłaty (np za pozew) i wydatki (np na biegłego), przejazdy do sądu strony i jej pełnomocnika, równowartość zarobku utraconego przez stronę (lub przez jej pełnomocnika) wskutek obecności w sądzie, chociażby nie była wzywana do osobistego stawiennictwa. Gdy stronę reprezentuje adwokat, radca prawny niezbędne są z mocy ustawy koszty sądowe, koszty przejazdu strony do sądu, równowartość utraconego przez nią zarobku oraz wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata według stawek określonych w przepisach.

Właściwym organem władnym do orzeczenia i przyznania danej stronie zwrotu kosztów jest oczywiście sąd. Aby odzyskać wydane bądź też nieuzyskane kwoty, koniecznym może być wystosowanie określonego żądania, jeśli strona reprezentowana jest przez adwokata, lub radcę prawnego. W przeciwnym wypadku, sąd orzeknie o kosztach z urzędu. Czyni to w sentencji każdego orzeczenia kończącego sprawę w instancji.

Jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku poniesienia kosztów sądowych lub orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wydaje na posiedzeniu niejawnym sąd, przed którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym, z urzędu albo na wniosek. Przepis nie stawia żadnych ograniczeń temporalnych, w związku z czym postanowienie może być wydane w każdym czasie.

Orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy. Przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.