Rozwód a podział mieszkania - opinia prawna

Znajdują tu zastosowanie przepisy o zniesieniu współwłasności w częściach ułamkowych (art. 210 i n. kc w zw. z art. 46 kro).

W praktyce występuje najczęściej przyznanie mieszkania jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego małżonka. Jego zasady zostały ukształtowane w orzecznictwie sądowym, w szczególności zaś w wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie podziału mieszkań spółdzielczych (uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74, OSNCP 1975/3, poz. 75). Przyznanie mieszkania powinno nastąpić z reguły na rzecz tego z małżonków, przy którym pozostają wspólne dzieci, co wynika z dyrektyw zawartych w art. 58 § 3 kro. Drugi małżonek co do zasady otrzymuje wówczas spłatę pieniężną odpowiadającą – przy własnościowym mieszkaniu – połowie jego wartości rynkowej. Oboje małżonkowie mają bowiem co do zasady równe udziały w majątku wspólnym, a co za tym idzie w majątku powstałym po zniesieniu wspólności ustawowej (art. 43 § 1 kro). Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 43 § 2 i 3 kro). Jeśli to przede wszystkim żona przyczyniła się do powstania wspólnego majątku to powinna ona z takim żądaniem wystąpić. Wówczas, jeśli mieszkanie stanowiło zasadniczą część tego majątku to kwota, jaką musiałaby spłacić mężowi byłaby ustalana przy uwzględnieniu tego nierównego (z korzyścią dla niej) podziału majątku.