Obrazy namalowane przez małżonka

Pytanie: Czy obrazy namalowane przez małżonka należą do majątku wspólnego czy odrębnego?

Odpowiedź:

Niniejsza informacja prawna zakłada, że między małżonkami istnieje ustawowa wspólność majątkowa tzn., że małżonkowie nie zawarli żadnej umowy zmieniającej istniejący między nimi ustrój majątkowy (powszechnie określanej intercyzą), ani że nie doszło do zmiany tego ustroju orzeczeniem sądu albo z mocy prawa (np. wskutek separacji). Odpowiedź na zadane pytanie będzie zależała od ustalenia, kiedy doszło do namalowania obrazów przez małżonka: (1) czy jeszcze przed zawarciem małżeństwa, (2) czy już w trakcie jego trwania. Ad. 1 W pierwszej sytuacji zgodnie z postanowieniami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego namalowane obrazy nie będą wchodziły do majątku wspólnego małżonków. Jednakże jeżeliby w tym przypadku małżonek chciał sprzedać namalowane przez siebie obrazy to zarówno wierzytelność z tego tytułu jak i uzyskane ze sprzedaży obrazów środki pieniężne staną się częścią majątku wspólnego. Nie będzie tak, jeżeli obrazy zostały namalowane w związku z realizacją jakiegoś zamówienia (czyli dla kogoś). Wtedy samo prawo domagania się od klienta (osoby na zlecenie której namalowano obrazy) wynagrodzenia nie będzie składnikiem majątku wspólnego (oznacza to np., że tylko małżonek, który namalował obrazy będzie mógł dochodzić zapłaty umówionego wynagrodzenia). Pomimo tego do majątku wspólnego wejdą w tej sytuacji faktycznie uzyskane w trakcie trwania małżeństwa pieniądze tytułem zapłaty za namalowane obrazy. Ad.2 Inne rozwiązanie będzie miało miejsce, jeżeli do namalowania ("wytworzenia") obrazów doszło już w trakcie trwania małżeństwa. W takim stanie faktycznym odpowiedź na wyżej postawione pytanie będzie zależała od ustalenia czy obrazy zostały namalowane dla kogoś czy nie. Jeżeli małżonek namalował obrazy w związku z realizacją jakiegoś zamówienia to tak jak w pkt.1 sama wierzytelność z tytułu namalowania obrazów nie będzie składnikiem majątku wspólnego, a będą już nim rzeczywiście uzyskane w trakcie trwania małżeństwa pieniądze tytułem zapłaty za namalowane obrazy. Natomiast w przypadku gdy małżonek namalował obrazy "dla siebie" do zarówno one jak i ewentualnie otrzymane w wyniku ich późniejszej sprzedaży pieniądze wejdą do wspólnego majątku małżonków.