Ustalenie nieistnienia małżeństwa

Pytanie: W jakiej sytuacji wytacza się powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa?

Odpowiedź:

Powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa można wytoczyć w sytuacji, gdy sporządzono akt małżeństwa pomimo, że w rzeczywistości nie doszło do zawarciu związku małżeńskiego z następujących powodów:

• nupturienci nie byli jednocześnie obecni przy wypowiadaniu przyrzeczenia małżeńskiego,
• nupturienci byli osobami tej samej płci,
• okazało się, że osoba, przed którą nupturienci  złożyli oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński nie była kierownikiem urzędu stanu cywilnego (była np. skarbnikiem gminy lub innym urzędnikiem) lub duchownym (przy małżeństwie konkordatowym),
• okazało się, że osoba, przed którą nupturienci będący obywatelami polskimi, przebywającymi za granicą  złożyli oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński, nie była konsulem lub osobą wyznaczoną do pełnienia funkcji konsula.  

Powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa może wnieść każdy kto ma w tym interes prawny, także prokurator.  Pozew o ustalenie nieistnienia małżeństwa  należy złożyć w sądzie okręgowym, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeśli chociaż jeden z małżonków jeszcze w tym okręgu stale przebywa. Jeśli oboje małżonkowie zmienili już miejsce zamieszkania, wówczas właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego małżonka, a w braku tej podstawy sąd miejsca zamieszkania małżonka wnoszącego pozew.