Zabezpieczenie małżonka w testamencie

Odpowiedź:

W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że otwarcie spadku będzie miało wpływ jedynie na Pański majątek. Tym samym, Pana żona zachowa swój udział we współwłasności nieruchomości. Już z tego wynika i będzie wynikać jej uprawnienie określone w art. 206 kodeksu cywilnego (k.c.), czyli prawo do współposiadania nieruchomości oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli, którymi staliby się Pana spadkobiercy. O zakresie współposiadania nie decyduje w żaden sposób wielkość udziału (tak S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe., wyd. VIII, Warszawa 2007).

Pana spadkobiercy nie mogliby w żaden sposób zmusić Pana żony do sprzedania należącego do niej udziału. Niezależnie od ewentualnego utrudniania współposiadania, któremu Pana żona mogłaby przeciwdziałać wytaczając proces cywilny, mogliby jednak żądać zniesienia współwłasności.

Zgodnie z art. 210 k.c., każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być jednak wyłączone w drodze czynności prawnej na nie więcej, niż pięć lat, przy czym w ostatnim roku przed upływem tego terminu można przedłużyć go o kolejne pięć lat. Również to przedłużenie może być ponowione. W myśl dominującego w nauce prawa poglądu, przedłużanie to może być powtarzane więcej, niż jeden raz.

Współwłaściciele mogą też zawrzeć umowę, w której ustalą zasady korzystania z nieruchomości wspólnej (tzw. podział quo ad usum). Umowa taka nie znosi współwłasności, ale pozwala uregulować ewentualne kwestie konfliktowe.

Jak już napisaliśmy, w swoim testamencie nie rozrządza Pan udziałem należącym do żony. Z tego powodu możliwości wpływu na wykonywanie uprawnień wynikających z niego są ograniczone. Nie oznacza to jednak, że żadnych takich możliwości nie ma.

W testamencie można zawrzeć zobowiązanie spadkobiercy ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby, czyli dokonać zapisu (art. 968 §1 k.c.). Takim świadczeniem mogłoby być np.