Zanim członek zarządu odpowie za zobowiązania podatkowe spółki, trzeba wszcząć egzekucję z majątku spółki

1. Stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 listopada 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego.
2. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Przypomnijmy: zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże określonych okoliczności ekskulpujących (uwalniających od odpowiedzialności). W orzecznictwie pojawiały się rozbieżności do co tego, czy owa bezskuteczność musi być formalnie stwierdzona po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, czy też można ją udowadniać w każdy dopuszczalny sposób.

NSA wpierw dokonał obszernego i wnikliwego porównania odpowiedzialności członków zarządu na podstawie w/w przepisu oraz na podstawie art. 298 i 299 k.s.h. Rozbieżności w orzecznictwie sądów wynikały bowiem z akceptacji w odniesieniu do odpowiedzialności osób trzecich i członków zarządów spółek kapitałowych w szczególności, poglądów ukształtowanych na podstawie zbliżonych instytucji prawnych zawartych w tych przepisach k.s.h.