Odpowiedzialność komornika za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności

Zdaniem Trybunału kwestionowany przepis jest zgodny z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej. Nakłada na komornika obowiązek odszkodowawczy za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych niezależnie od przesłanki winy tego komornika. W konsekwencji czyni go podmiotem odpowiedzialnym także wówczas, gdy źródło bezprawności ma charakter zewnętrzny, tkwi np. w czynnościach sądu. O konstytucyjności przepisu decyduje to, że w takich sytuacjach znajduje zastosowanie mechanizm regresu. Mechanizm ten umożliwia dokonanie, odpowiednich do winy i stopnia przyczynienia się komornika do powstania przy wykonywanych przez niego czynnościach egzekucyjnych szkody, rozliczeń pomiędzy nim a zobowiązanym solidarnie Skarbem Państwa. W razie wystąpienia szkody osoba dotknięta jej konsekwencjami może zwrócić się o stosowne odszkodowanie do komornika, bez konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego na okoliczność winy organu egzekucyjnego. To postępowanie przeprowadzić będzie musiał komornik w toku sprawy o rozliczenie regresowe ze Skarbem Państwa, jako dłużnikiem solidarnym. Biorąc pod uwagę funkcję prewencyjną, to w sposobie, w jaki kwestionowany przepis kształtował odpowiedzialność komorników, można dostrzec dodatkowy instrument służący zapobieganiu nieprawidłowym czynnościom komornika. W konsekwencji wzmacnia on ochronę interesów stron w postępowaniu egzekucyjnym i prawidłowym przebiegu egzekucji.

Trybunał nie uwzględnił zarzutu, że zakwestionowany przepis jest niekonstytucyjny - ponieważ odmiennie kształtując zasady odpowiedzialności komorników i notariuszy - nierówno traktuje podmioty, którym powierzono władztwo publiczne w zakresie ukształtowania odpowiedzialności odszkodowawczej. Przyznana każdej z tych grup zawodowych sfera władztwa publicznego, jak i służące jej środki, jest istotnie różna. Regulacje prawne określające zasady odpowiedzialności odszkodowawczej za działania podejmowane przez komorników oraz notariuszy mogą być zatem odmiennie ukształtowane przez ustawodawcę. Są przedstawicielami różnych zawodów, ale też ich działania, stanowiące formę realizowania powierzonej im władzy publicznej, znacząco się różnią.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt SK 34/07; www.trybunal.gov.pl