Nowa „służebność przesyłu" i zadośćuczynienie dla rodziny zmarłego

Jak uregulowane są służebności gruntowe?

Instytucja służebności gruntowych (np. służebności drogi lub przejazdu) ma długą, liczącą ponad kilkanaście wieków, tradycję. Polegają one generalnie na obciążeniu danej nieruchomości prawem do korzystania z niej w ograniczonym zakresie przez osobę, która nie jest jej właścicielem. Możliwość taką ustanawia się w drodze umowy albo sądownie, jeżeli strony nie są w stanie dojść do porozumienia w tym zakresie.

W naszym Kodeksie cywilnym instytucja ta jest uregulowana w niezmienionym kształcie od 1964 r., czyli od momentu uchwalenia tego aktu prawnego. W tym czasie stosunki społeczno-gospodarcze w Polsce bardzo się zmieniły i część starych przepisów nie odpowiada już aktualnym potrzebom życia. Dotyczy to również służebności, na co wskazywał m.in. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie.

Skąd propozycja zmian?

Reagując na wspomniane sygnały, poprzedni rząd wyszedł z inicjatywą stosownej nowelizacji Kodeksu cywilnego. Została ona podtrzymana przez obecny gabinet. Proponowane korekty mają nieco szerszy zakres, gdyż obejmują również niektóre regulacje proceduralne. W trakcie prac sejmowych w przedłożeniu rządowym dokonano zaś pewnych zmian o charakterze merytorycznym i legislacyjnym. Zmiany mają wejść w życie po upływie miesiąca od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Na czym ma polegać nowa „służebność przesyłu"?

Nowelizacja wprowadza nową, oczekiwaną głównie przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, instytucję cywilnoprawną - służebność przesyłu. Polegać ona ma na obciążeniu danej nieruchomości prawem do skorzystania z niej przez zainteresowanego przedsiębiorcę w celu wybudowania urządzeń służących do „doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej" albo innych podobnych konstrukcji. Uprawnienie to obejmie również ich eksploatację.