Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Czego dotyczy zasiedzenie?

    Money.pl/Anna Kraszkiewicz
(fot. Money.pl/Anna Kraszkiewicz)

Co to jest zasiedzenie?

Zasiedzenie jest obecnie uregulowane przede wszystkim przepisami art. 172-176 Kodeksu cywilnego. Poświęcony jest mu rozdział II działu III (zatytułowanego „nabycie i utrata własności”) Tytułu I („Własność”) księgi drugiej (zatytułowanej „własność i inne prawa rzeczowe”) K.c.

Zasiedzenie to jedna z form nabycia własności rzeczy poprzez jej długotrwałe, faktyczne posiadanie. Zasiedzenie jest więc sposobem nabycia własności przez upływ czasu.

Trybunał Konstytucyjny sformułował w wyroku z 28 października 2003 r. (sygnatura: P 3/03) ważną dyrektywę interpretacyjną przepisów o zasiedzeniu w aspekcie ochrony prawa właściciela. Otóż Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in. na to, że zasadą konstytucyjnie określoną – od której tylko wyjątkowo wprowadza się odstępstwa – jest nienaruszalność prawa własności. Zasiedzenie jest natomiast odstępstwem od tej zasady i to daleko idącym. W związku z tym wszelkie wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść ochrony własności (innych praw majątkowych), bez względu na to czy chodzi o własność (prawo majątkowe) osób fizycznych, jednostek samorządu terytorialnego, Skarbu Państwa, czy innych podmiotów. Ten pogląd o braku podstaw do udzielenia posiadaczowi ochrony prawnej może dotyczyć tylko relacji posiadacza oczekującego na zasiedzenie do właściciela nieruchomości, a nie do osób trzecich.

Skoro zasiedzenie jest sposobem nabycia właściwości, to wynika z tego, że osoba będąca właścicielem rzeczy nie może domagać się ustalenia swego prawa własności w drodze zasiedzenia dlatego, że ma trudności z udowodnieniem swojego prawa, bo np. zaginął akt notarialny nabycia nieruchomości niemającej księgi wieczystej. Podobnie nabycie własności w drodze dziedziczenia wyklucza możliwość zasiedzenia własności danych przedmiotów przez osobę, która z mocy dziedziczenia stała się ich właścicielem. Możliwe jest zaś nabycie przez zasiedzenie współwłasności w części ułamkowej większej niż to wynika z dziedziczenia czy z innego tytułu. Dopuszczalne jest nabycie przez zasiedzenie przez jednego lub niektórych współwłaścicieli w częściach ułamkowych samodzielnie lub wspólnie fizycznej części nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności. Możliwe jest zasiedzenie udziału we współwłasności. W celu zasiedzenia takiego udziału, wszelkie czynności wymagane do stwierdzenia zasiedzenia (nieprzerwane posiadanie samoistne przez określony ustawą okres czasu) muszą być wykonywane w stosunku do tego udziału.

Tak jak właściciel nie może nabyć przez zasiedzenie własności, która mu przysługuje, nie może on też nabyć w ten sposób służebności gruntowej ani prawa wieczystego użytkowania gruntu, ustanowionych na jego nieruchomości (tak stwierdził Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 18 marca 1994 r., sygnatura: III CZP 28/94). Zasiedzenie jest sposobem nabycia własności, który nie zobowiązuje osoby nabywającej ją w ten sposób do dania jakiegokolwiek ekwiwalentu.

Co można nabyć przez zasiedzenie?

W drodze zasiedzenia można nabyć własność każdej nieruchomości (gruntowej, budynkowej i lokalowej) oraz każdej rzeczy ruchomej.

Przedmiotem zasiedzenia może być każda nieruchomość bez względu na osobę właściciela i rodzaj nieruchomości. Nieruchomościami, w rozumieniu art. 46 Kodeksu cywilnego, są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (tj. wszystkie grunty należące do jednego właściciela), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Przedmiotem zasiedzenia mogą więc być:

  • nieruchomości gruntowe. W obecnym stanie prawnym brak jest ograniczeń w nabywaniu przez zasiedzenie nieruchomości rolnych i leśnych. Możliwe jest także nabycie przez zasiedzenie wydzielonych fizycznie części nieruchomości gruntowych, a więc np. jednej z kilku działek składających się na nieruchomość.

  • nieruchomości budynkowe (tj. budynek będący w drodze wyjątku odrębnym od gruntu przedmiotem własności). Możliwość nabycia w drodze zasiedzenia dotyczy zatem jedynie takiego budynku, który stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności - jest odrębną nieruchomością. Budynek stanowiący część składową gruntu nie może być (zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego) odrębnym przedmiotem własności, co w konsekwencji wyklucza możliwość jego zasiedzenia. Jeśli prawo własności budynku jest prawem związanym z prawem użytkowania wieczystego (według art. 235 § 2 Kodeksu cywilnego), nabycie własności budynku przez zasiedzenie może nastąpić tylko wraz z nabyciem przez zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego gruntu. Nie jest dopuszczalne nabycie przez zasiedzenie własności budynków stanowiących własność rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Nie jest również możliwe nabycie przez zasiedzenie wydzielonych fizycznie części nieruchomości budynkowych (np. jednej kondygnacji czy jednego skrzydła budynku), ponieważ część budynku nie może stanowić odrębnego przedmiotu własności. 

  • nieruchomości lokalowe (tzn. lokal mieszkalny lub lokal użytkowy), jednakże tylko takie, które stanowią przedmiot odrębnej własności. Oznacza to, iż zasiedzenie możliwe jest tylko w odniesieniu do ustanowionej uprzednio odrębnej własności lokalu. Odrębna własność lokalu nie może natomiast powstać w wyniku zasiedzenia - przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali nie przewidują bowiem takiej możliwości. Podobnie jak niedopuszczalne jest nabycie w drodze zasiedzenia części budynku, tak niedopuszczalne jest zasiedzenie części lokalu (np. jednego pokoju). Część lokalu nie jest nieruchomością - nie może stanowić odrębnego przedmiotu własności. Przykładowo można zasiedzieć mieszkanie w bloku będące tzw. własnością hipoteczną, ale nie jest możliwe zasiedzenie kilku pokoi w tym mieszkaniu.

Przedmiotem zasiedzenia może być tylko rzecz (a więc nieruchomość lub rzecz ruchoma) jako przedmiot materialny, mogąca być przedmiotem własności i obrotu cywilnoprawnego oraz indywidualnego posiadania. Należy pamiętać, że nabycie własności przez zasiedzenie może dotyczyć jedynie przedmiotów, które mogą być przedmiotami prawa własności. Dlatego też nie można zasiedzieć np. pokoju w lokalu, czy też klatki schodowej, gdyż te przedmioty nie mogą stanowić odrębnych przedmiotów własności.

Można zasiedzieć także prawo użytkowania wieczystego oraz służebność gruntową.

Kto może nabyć prawo własności przez zasiedzenie?

Nabyć własność przez zasiedzenie może, niezależnie od przysługującej zdolności prawnej (tj. zdolności do tego, by być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa cywilnego), każda osoba fizyczna (tzn. człowiek) zdolna do wykonania samoistnego posiadania w zakresie wykonywanego prawa własności, czyli mająca świadomość i wolę faktycznego władania rzeczą jak właściciel (zgodnie z art. 336 K.c.), chyba że, jak to ma miejsce w ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (art. 1 ust. 1 i 4 i art. 6 ustęp 1 tej ustawy), prawo nabycia bez zezwolenia przez cudzoziemca własności położonej Polsce nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego „na podstawie każdego zdarzenia prawnego” zostało wyłączone przez ustawę.

Nabyć własność przez zasiedzenie mogą także osoby prawne (tzn. pewne instytucje, organizacje, którym prawo przyznaje tzw. osobowość prawną, np. fundacje, spółki kapitałowe, czyli spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

Podstawa prawna:

 

Komentarze: Czego dotyczy zasiedzenie?

  • Zygmunt 2015-04-16 21:43:04

    Re: Czego dotyczy zasiedzenie?

    W roku 2006 nabyłem działkę, na części tej działki, mieszkający obok człowiek sadził sobie kwiatki, nie przeszkadzało mi to, nawet się z nim zaprzyjaźniłem. W roku 2008 ten człowiek wystąpił o zasiedzenie, części działki na której sadził sobie kwiatki, gdyż jak twierdził i miał na to światków, sadził te kwiatki od 1978 roku. Sąd przyznał mu zasiedzenie, wydzielono tą część działki (1/3) i przekazano temuż człowiekowi, wszystko na koszt państwa (nie musiał pokrywać aktu notarialnego, geodety, a nawet kosztów sądowych). Nie udało mi się z tym nic zrobić, wszyscy prawnicy polegli, straciłem część działki i nie mam do kogo zwrócić się po zwrot kwoty której by odpowiadała, ponad to, projekt budowy legł w gruzach, gdyż obecnie działka jest zbyt wąska by na niej coś zbudować. Czy nie ma na to sposobu???

  • Janina 2015-04-16 19:21:58

    Re: Czego dotyczy zasiedzenie?

    Jestem włascicielką mieszkania. Od 2006 roku w mieszkaniu tym mieszka moje dorosłe dziecko z własnym dzieckiem, a ja wraz z mężem w całorocznym domku letniskowym. Ja opłacam czynsz za mieszkanie , dziecko prąd, gaz, telefon i internet. Czy moje drugie dziecko będzie mogło uczestniczyć w spadku, którym będzie to mieszkanie?

  • Andrzej 2012-04-02 16:18:33

    Re: Czego dotyczy zasiedzenie?

    Jeżeli " W ROKU 1998 nabyłem działkę budowlaną " to nie minęło 20 lat i nie można tego zasiedzieć.

  • Ireneusz Jakubows 2010-12-31 13:47:39

    Re: Czego dotyczy zasiedzenie?

    W ROKU 1998 nabyłem działkę budowlaną w miasteczku woj. zachodniopomorskiego przy drodze krajowej, a od 5 lat po zmianie właściciela pasa drogowego - działka moja dalej graniczy z tym gruntem, jednak właścicielem tego odcinka drogi - części pasa drogowego zostały Powiatowe Drogi (zmiany nastąpiły po zmianie ruchu drogowego w mieście). Od samego początku nabycia gruntu w roku 1988 (ogrodzonego wraz z częścią pasa drogowego - I skarpą dolną o szer.5m, która została oddzielona przez władzę lokalną w 1970r ogrodzeniem metalowym na cokole betonowym od II skarpy o szer 3m i chodnika o szer 1,5m stykającego się z krawężnikiem i dalej jezdnią) użytkowałem samoistnie skarpę w pasie drogowym w ten sposób, iż okresowo ją naprawiałem na własny koszt poprzez przywracanie jej stanu poprzedniego, a niszczonego przez opady i drgania od jezdni, wycinałem i dalej to czynię krzewy i chwasty, utrzymuję w czystości poprzez zbieranie wyrzucanych różnego rodzaju odpadów - wytworu ludzkiej działalności, opakowań pokonsumcyjnych - w tym rozbitego szkła, pampersów i innych cudów (50m szkoła, 100 targowisko). Wielokkrotnie naprawiałem ogrodzenie jw. wspomniałem, które zabezpiecza przed wysokością ok 2,5 m w dół do "0" - mego gruntu. Anii Drogi Wojewódzkie - Krajowe ani obecnie Powiatowe nigdy tym terenem się nie zajęły, nie sprzatały, nie naprawiały, nawet kiedy skarpa obsunęła się na mój nowo budowany budynek. Jedynie PI NB po kontroli, nakazał mi wykonać projekt muru oporowego - wykonałem..., który postawiłem z własnej inicjatywy (jako odpowiedź na brak reakcji gospodarza drogi i obrona własnej inwestycji przed jej niszczeniem na tym odcinku w wyniku permanentnego obsuwania się ziemi ze skarpy - z tej części pasa drogowego, na dolny odcinek ściany mego budynku - zwykle po intensywnych opadach lub jeździe ciężkiego sprzętu, czołgów z JW w Budowie 3km od miasta na poligon w Drawsku -Konotopie,samochodów TIR). Musiałem działać bezzwłocznie jako w sprawie wyszej konieczności - zabezpieczyć: drogę przed dalszym jej obsuwaniem się w wyniku częstego obsuwania się częsci skarby i budynku przed wilgociom i niszczeniem elewacji(11m na odcinku południowym - ściany mego budynku, i składuję tam swoje narzędzia budowlane, materiał budowlany, rusztowania) Skarpę póki co zabezpieczam również poprzez skądowanie na niej od dołu w górę kamieni polnych ( min. piaskowca) - materiału do wykonania muru oporowego na dalszym odcinku 20m, tak, aby ostatecznie i profesjonalnie w przyszłości mieć czę śc materiału do profesjonalnegoi zabezpieczenia skarpy. Własciciele tego odcinka skarpy ok 1 ar nigdy nie mieli środków na prace które ja za nich wykonałem i wykonuję, choć tylko w części - na obecne swoje możliwości. Co w takiej sytuacji mogę uczynić, aby profesjonalnie zabezpieczyć skarpę wg projektu i pozwolenia na budowę, ale zebym mógł korzystać potem z tego gruntu jako jego właściciel, czy poza ewentualnym wykupem tego gruntu od właściciela Dróg Powiatowych np. za poczynione już i w przyszłości nakłady, inwestycję pełnego i profesjonalnego zabezpieczenia skarpy i drogi powiatowej mogę inaczej stać się właścicielem tego gruntu np. jako zasiedzenie (poprzez takie postanowienie właściwego sądu?, abym dokończył zabezpieczenie skarpy i z tego terenu korzystał jako jego właściciel?. Drogi publiczne nigdy (przez już 65 lat nic tu nie robiły, nie zrobiły, i nic nie będą mogły zrobić (oprócz inwestycji takich, jak ja rozpocząłem w roku 2000 i ukończyłem na odcinku 10m). Mają jedynie obowiązek utrzymywania tego terenu w pełnej sprawności technicznej, czym jednak do tej pory w ogóle się nie interesują. Temat złożony, acz ciekawy z punktu widzenia prawa w RP. Uprzejmie proszę e.prawnik.pl o odpowiedż i tym uzupełnienie swego artykułu na ten temat tj. zasiedzenia i pozyskania w ten sposób własności.

  • Waldemar 2009-12-12 09:46:31

    Re: Czego dotyczy zasiedzenie?

    Witam! Jestem właścicielem gruntu rolnego, za który opłacam cocrocznie podatki. Grunt ten od dziesięciu lat uprawia inna osoba, nie płaci ani podatków ani czynszu, nie ma też spisanej umowy. Czy grozi mi,że ta osoba może nabyć prawa własności? Pozdrawiam. Waldemar.

  • Wiesław 2009-12-11 16:57:27

    Re: Czego dotyczy zasiedzenie?

    Witam.A ile lat trzeba uzytkowac zeby byc włascicielem przez zasiedzenie.Pozdrawiam Wiesław

  • maria 2009-10-27 20:10:57

    Re: Czego dotyczy zasiedzenie?

    Bardzo dziękuje za wyczerpujące wypowiedzi bardzo mi pomogły jeszcze raz dziękuję i pozdrawiam


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 9
  • 5
  • 1
  • 5
  • 0
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Radek

    ocena usługi:

  • Marcin

    ocena usługi:

    pelen profesjonalizm
  • Marcin

    ocena usługi:

    pelen profesjonalizm
  • Adriana

    ocena usługi:

  • PIOTR

    ocena usługi:

    Opinia przydatna, cena też nie wygórowana. Polecam wszystkim
  • Marek

    ocena usługi:

    Dziekuje za opinie.Pozwolila skierowac moja sprawe w dobrym kierunku. Rozwiala moje watpliwosci.Zdecydowanie polecam.
  • Lech

    ocena usługi:

    Prawo to gra niuansów a że jest to mój pierwszy kontakt z tą dziedziną wiedzy dziękuję za wprowadzenie : ciekawe i pouczające! L.
  • Dorota

    ocena usługi:

    Żałuję, że wcześniej nie skorzystałam z usług e-prawnik. W odpowiedzi na moje zapytanie, otrzymałam klarowne wyjaśnienie i wskazane drogi postępowania wraz z uzasadnieniem. GORĄCO POLECAM
  • Bożena

    ocena usługi:

    Rozwiała moje wątpliwości, mimo że napisana językiem prawniczym i nie dla każdego może być zrozumiała. Na pewno w przyszłości skorzystam z usług.
  • Hanna

    ocena usługi:

    Opinie bardzo pomocne, napisane prostym językiem aby można było wszystko dobrze zrozumieć.
  • Krzysztof

    ocena usługi:

  • Barbara

    ocena usługi:

    Wyczerpująca, fachowa opinia, jestem bardzo zadowolona. Polecam.
  • Jarosław

    ocena usługi:

    Warto polecić i wyróżnić firmę profesjonalną. Odpowiedzi na pytania a nie zapełnianie stron bełkotem. Szanujmy taką pracę.
  • Marcin

    ocena usługi:

    Pelen profesjonalizm problem doglebnie przeanalizowany i rzeczowa odpowiedz .Bardzo polecam
  • Marzena

    ocena usługi:

    Opinia zrozumiała i wyczerpująca. Rozwiała w pełni moje wątpliwości. Polecam. Marzena
  • Marcin

    ocena usługi:

  • Krzysztof

    ocena usługi:






Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane