Zawiadomienie dłużnika przy cesji

Odpowiedź:

Odpowiedź na to pytanie winna skoncentrować się na określeniu skutków prawnych powiadomienia dłużnika o dokonanym przelewie wierzytelności cywilnoprawnej. Kodeks cywilny nie uzależnia wprawdzie ważności przelewu wierzytelności od zgody dłużnika (chyba że sprzeciwia się to umowie, ustawie lub właściwości zobowiązania), jednakże brak powiadomienia dłużnika o przelewie powoduje istotne konsekwencje - negatywne zresztą - dla nabywcy wierzytelności.

Poprzez przelew (cesję) wierzytelności jeden podmiot (zbywca) przenosi przysługującą mu od określonego dłużnika wierzytelność na podmiot trzeci (nabywcę). Jeżeli dokona się to bez wiedzy i świadomości dłużnika, za skuteczne wobec nabywcy należy uznać świadczenie dłużnika do rąk poprzedniego wierzyciela (zbywcy). Innymi słowy, nabywca wierzytelności nie będzie mógł podnieść zarzutu w stosunku do dłużnika, że świadczył on nie temu wierzycielowi, któremu powinien. Art. 512 kodeksu cywilnego wydaje się obciążać obowiązkiem zawiadomienia dłużnika o dokonanym przelewie zbywcę wierzytelności (poprzedniego wierzyciela), jednakże zawiadomić dłużnika o cesji może równie dobrze nabywca - istotna jest tutaj świadomość dłużnika, że nastąpiła zmiana wierzyciela. Z pewnością kwestię, na kim spoczywa obowiązek zawiadomienia dłużnika o cesji, warto uregulować w umowie przelewu (czy jak to określono w pytaniu sprzedaży wierzytelności).

Powiadomić dłużnika o cesji można w każdej formie, byleby dłużnik nabył świadomość, iż zmieniła się w stosunku do niego osoba wierzyciela. Dla celów dowodowych należałoby się rzecz jasna opowiedzieć za formą pisemną zawiadomienia (np. za zwrotnym poświadczeniem odbioru lub listem poleconym). Istotnie, problem pojawia się w sytuacji, kiedy nie można w żaden sposób ustalić aktualnego miejsca zamieszkania (miejsca pobytu) dłużnika. Należałoby w tej sytuacji uzyskać dane ze zbioru adresowego (meldunkowego) dostępne we właściwym urzędzie miasta lub gminy.