Przyjęcie spadku a zobowiązania podatkowe

Odpowiedź:

W przypadku zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej (tzw. intercyzy), obejmującej przykładowo budynek mieszkalny, ten składnik majątku małżonków staje się składnikiem majątku osobistego tego małżonka, któremu zgodnie z umową majątkową małżeńską on przypada. Dokonanie wpisu w księdze wieczystej nie ma tutaj znaczenia.

Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26 (za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki), obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Zgodnie natomiast z art. 29 § 2 Ordynacji podatkowej, skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem m.in. zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

Zatem odpowiedzialność za podatki jednego z małżonków (np. męża) nie będzie obejmowała składników majątku przeniesionych umową majątkową małżeńską do majątku drugiego z małżonków, o ile zobowiązanie podatkowe powstanie po zawarciu umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

Składnik majątku przyznany umową majątkową małżeńską małżonce nie będzie przedmiotem dziedziczenia po zmarłym mężu. Jest on wyłączną własnością małżonki, a więc nie będzie ona nim odpowiadała za ewentualne zobowiązania podatkowe zmarłego małżonka. Spadkobiercy będą natomiast odpowiadać majątkiem nabytym w drodze spadku, przy czym w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe - w tym również za zobowiązania podatkowe spadkodawcy - tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej).

Powyższe zasady stosuje się odpowiednio do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (zgodnie z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).