Forma zatrudnienia nauczycieli

Odpowiedź:

Po pierwsze należy podkreślić, że w systemie prawa kontynentalnego (do którego zalicza się prawo polskie) w odróżnieniu od systemu common law (np. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, byłe kolonie brytyjskie) orzeczenia sądów (nawet Sądu Najwyższego) nie mają mocy precedensów, a co za tym idzie sędzia orzekający w sprawie nie musi się do takiego orzeczenia stosować. Orzeczenia te jednak wyznaczają pewien kierunek wykładni, który jednak można zakwestionować; a w razie słuszności argumentów przeciwnych do uznanych w orzeczeniu, Sąd Najwyższy może podjąć (i tak się najczęściej dzieje) nową uchwałę.

Po drugie należy wskazać, że główne zasady indywidualnego prawa pracy zawiera kodeks pracy. Pewne grupy zawodowe mogą wywalczyć zwiększenie określonych uprawnień. Jednakże te odstępstwa od tych zasad ogólnych dotyczą tylko tych grup zawodowych, które obejmuje dana regulacja prawna. Np. w przypadku nauczycieli Karta Nauczyciela obejmuje nauczycieli w rozumieniu ustawy (KN) i tylko ich. Nauczyciel (bez bliższego określenia) to w rozumieniu Karty Nauczyciela osoba zatrudniona w wymienionych w art. 1 ust. 1 podmiotach, wśród których nie wymienia się szkół niepublicznych o uprawnieniach publicznych. Oznacza to, że w rozumieniu Karty Nauczyciel osoba zatrudniona w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych to nie "nauczyciel", ale właśnie "nauczyciel zatrudniony w szkole niepublicznej o uprawnieniach szkół publicznych". Pewne zamieszanie wprowadza występowanie tego samego słowa w obu konstrukcjach, czego jednak trudno było uniknąć. Ustawodawca próbuje tu zmniejszyć niejasności poprzez sprecyzowanie, że ustawa używając słowa nauczyciel bez bliższego określenia, ma na myśli zatrudnionych w podmiotach wymienionych w art. 1 ust. 1.

Co do zasady ustawę stosuje się do "nauczycieli". Dodatkowo ustawodawca zwiększył zakres uprawnień osób, które nie są nauczycielami w znaczeniu podanym wyżej, lecz są nauczycielami "zatrudnionymi w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych".

Mimo że artykuły, na które powołał się Sąd Najwyższy w swojej uchwale, zostały skreślone, to jednak analogiczne regulacje znajdują się teraz odpowiednio w artykułach art. 1 ust. 2 pkt 2b i art. 91b ust. 2 pkt 2. Oznacza to, że uchwała nadal obowiązuje, mimo skreślenia powołanych artykułów.