Zwolnienie z kosztów a terminy

Odpowiedź:

Jak wynika z opisu sytuacji sąd wezwał Pana do usunięcia braków formalnych zażalenia na nadanie klauzuli wykonalności (brakiem tym było nieopłacenie wniosku). Jeśli to zażalenie miało też inne braki, należy je od razu uzupełnić w ciągu 7 dni od doręczenia pisma z sądu. Jednocześnie sąd pouczył, że ma Pan prawo wnieść wniosek o zwolnienie od kosztów (sąd nie odrzuci nieopłaconego zażalenia, dopóki nie rozstrzygnie sprawy zwolnienia z kosztów). Taki wniosek powinien Pan złożyć w ciągu 7 dni od doręczenia pisma sądowego. Do wniosku należy załączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. 

Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów będzie zawierał braki formalne lub oświadczenie nie zostanie złożone albo nie będzie zawierało wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Na podstawie tego przepisu sąd wezwie do usunięcia braków w ciągu 7 dni.

Bezwzględnie należy przestrzegać 7-dniowego terminu, ponieważ po jego bezskutecznym upływie sąd odrzuci wniosek.  

Jeśli sąd oddali (nie odrzuci) wniosek o zwolnienie z kosztów, tj., gdy uzna, że ma Pan środki finansowe na opłatę, powinien wezwać Pana ponownie o uiszczenie opłaty (w jednym piśmie). Z uwagi jednak na fakt, iż obowiązek taki nie wynika wprost z przepisów, lecz został sprecyzowany poprzez interpretację przepisów przez Sąd Najwyższy, z ostrożności procesowej należałoby uiścić opłatę w ciągu 7 dni od otrzymania z sądu postanowienia o odmowie zwolnienia z kosztów, nawet jeśli sąd nie wezwał w tym piśmie do uiszczenia opłaty.  

W razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych strona nie może ponownie domagać się zwolnienia powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku. Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu. Na odrzucenie wniosku nie przysługuje zażalenie.