Podział majątku i rozliczenie nakładów

Pytanie: Mąż nie mieszka wspólnie ze mną od 4 lat i przez ten okres nie wspierał mnie i córki finansowo. Jesteśmy w trakcie rozwodu. Czy przy sądowym podziale majątku wspólnego mam prawo żądać od byłego męża zwrotu poniesionych przeze mnie nakładów na opłaty domowe?

Odpowiedź:

Obowiązek alimentacyjny to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Chodzi tutaj o usprawiedliwone potrzeby, przez co należy rozumieć potrzeby, których zaspokojenie zapewni danej osobie - odpowiedni do jej wieku i uzdolnień - prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków itp. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury itp. Szczególny charakter (swoistość) postępowania w sprawach rozwodowych sprawia, że orzekając rozwód sąd nie może nie orzec o udziale rozwiedzionych małżonków w kosztach utrzymania ich małoletnich dzieci. Z istoty świadczeń alimentacyjnych wynika, że są one przeznaczone na bieżące i przyszłe potrzeby, nie przypadają natoamist za okres ubigły. Skoro bowiem uprawniony okres ten przeżył, to tym samym zaspokoił odnoszące się do tego okresu potrzeby. Dlatego zasadą jest, że uprawniony nie może żądać alimentów za czas ubegły. Granica czasowa rozdzielająca okres przyszły i bieżący oraz przeszły określana jest jako data wytoczenia powództwa. Ale jako alimenty bieżące traktuje się zawsze alimenty zasądzone wyrokiem, choćby nawet były one egzekwowane z opóźnieniem. Art. 140 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić. Toteż bardzo często w praktyce może być tak, że matka ma roszczenie regresowe (zwrotne) względem ojca, a dotyczy to wszystkich wydatków, lecz tylko w takim zakresie, wjakim ojciec powinien przyczynić się do ich pokrywania.