Gdy skarga pauliańska nie wystarcza

Strona 2 z 2
c., który pozwala na wystąpienie przeciwko tzw. osobie czwartej, gdyż owa osoba czwarta była w dobrej wierze. Sąd Najwyższy przypomniał, że przepisy o skardze pauliańskiej nie tworzą zamkniętego i wyczerpującego systemu ochrony wierzyciela. Nie jest wykluczone poszukiwanie tej ochrony na innej drodze. W orzecznictwie i w nauce prawa można wyróżnić przy tym dwie tendencje - zgodnie z pierwszą stosowanie art. 405 i n. k.c. jest możliwe w takiej sytuacji, zgodnie z drugą zaś brak jest ku temu przesłanek. W orzeczeniach SN dominuje ów pierwszy pogląd, choć nie był on szerzej uzasadniany. Tym razem SN to uczynił. Uznał, że gdy sąd stwierdził już bezskuteczność czynności dłużnika z osobą trzecią, a owa osoba trzecia zbywa dalej rzecz (tzw. osobie czwartej), to czyni to kosztem wierzyciela. Trudno bowiem - pisze SN - uznać za prawnie usprawiedliwione takie rozporządzenie majątkowe (i uzyskanie odpowiedniej korzyści majątkowej w postaci ekwiwalentu), w którym osoba trzecia zmierza do uniemożliwienia uzyskania zaspokojenia należności wierzyciela, zapewnionego mu prawomocnym wyrokiem pauliańskim. To zaś uzasadnia wystąpienie przez wierzyciela z roszczeniem na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Istnieje bowiem związek między uzyskaniem przez osobę trzecią ekwiwalentu za rzecz (np. ceny), a niemożnością zaspokojenia wierzyciela.

1 2