Jaka opłata od zmiany wierzyciela hipotecznego?

SN zwrócił uwagę, że według art. 43 pkt 4 u.k.s.c. opłatę stałą w kwocie 150 zł pobiera się od wniosku o wpis zmiany treści ograniczonych praw rzeczowych. Tymczasem zmiana wierzyciela hipotecznego nie jest zmianą treści hipoteki, będącej ograniczonym prawem rzeczowym (art. 244 § 1 k.c.). Treść poszczególnych ograniczonych praw rzeczowych można określić jako uprawnienia do korzystania z cudzej rzeczy. Odpowiednikiem tych uprawnień, są obowiązki innych osób, w tym właściciela rzeczy, który nie może uniemożliwiać lub utrudniać wykonywania ograniczonych praw rzeczowych. Zmiana treści ograniczonego prawa rzeczowego może polegać np. na zmianie jego zakresu, sposobu wykonywania, okresu na jaki zostało ustanowione jako prawo terminowe.

Treścią hipoteki jest uprawnienie wierzyciela do zaspokojenia się z obciążonej nieruchomości (konkretnie z ceny uzyskanej z egzekucji z nieruchomości). Wierzycielowi hipotecznemu przysługują dwa uprawnienia: pierwszeństwo zaspokojenia przed wierzycielami osobistymi i skuteczność hipoteki względem każdoczesnego właściciela nieruchomości (co oznacza, że zaspokojenia można dochodzić bez względu na to, kto jest właścicielem nieruchomości hipotecznej i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości). Ważne jest, że w przepisach ustawy o księgach wieczystych i hipotece istnieje rozróżnienie między zmianę treści hipoteki i przejściem (przeniesieniem) hipoteki, które z reguły wiąże się z przelewem wierzytelności hipotecznej (podobne rozróżnienie znaleźć można również w ustawie Prawo bankowe). Z tych wglądów brak jest podstaw do tego, by zmianę treści wpisu hipoteki utożsamiać ze zmianą treści hipoteki. Opłatę stałą w kwocie 150 zł pobiera się od zmiany treści ograniczonego prawa, nie zaś od zmiany treści wpisu ograniczonego prawa. Natomiast wpis zmierzający do ujawnienia zmiany wierzyciela hipotecznego jest innym wpisem w rozumieniu art. 44 ust. 1 pkt 6 u.k.s.c.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 roku, sygn. akt III CZP 127/10