Jak złożyć protest wyborczy do sądu?

Pytanie:

Mam pewne podejrzenia że podczas wyborów na wójta doszło do nieprawidłowego segregowania kart do głosowania. Chciałbym złożyć protest wyborczy do sądu. W jaki sposób to mogę zrobić? I jak mogę się bronić przed atakami ludzi którzy będą chcieli udowodnić przed sądem że składam fałszywe zeznania?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Niniejsza opinia prawna oparta jest na przepisach ustawy Kodeks wyborczy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U.2011.21.112) a także na poglądach doktryny i orzecznictwie sądowym.

Jak wynika z przedstawionego przez Pana opisu sytuacji faktycznej, nosi się Pan z zamiarem złożenia protestu przeciwko wyborom wójta w Pani miejscowości.

Kwestię protestów wyborczych regulują przepisy Kodeksu wyborczego.

Zgodnie z art. 82 i 83 k.w.:

Art. 82. § 1. Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:

1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub

2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

§ 2. Protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, o którym mowa w § 1, lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.

§ 3. Protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, senatora, posła do Parlamentu Europejskiego, radnego lub wójta może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego.

§ 4. Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.

§ 5. Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu.

Art. 83. § 1. Protest wyborczy wnosi się do sądu wskazanego w przepisach szczególnych kodeksu.

§ 2. Zasady wnoszenia protestów i tryb ich rozpatrywania, a także orzekania o ważności wyborów określają przepisy szczególne kodeksu.

W Pana sytuacji protest miałby dotyczyć wyboru określonej osoby (wójta w Pani miejscowości, tak zrozumieliśmy opisaną sytuację).

Podstawą wniesienia protestu może być, albo popełnienie przestępstwa w związku z wyborami, polegające na fałszowaniu dokumentów wyborczych (art. 248 k.k.), bezprawnym przeszkadzaniu w wyborach, bezprawnym wpływie na głosowanie, przekupstwie wyborczym czy naruszeniu tajności głosowania. Z przedstawionej sytuacji wynika, że jedyną podstawą w opisanej sytuacji, mogłoby być fałszowanie dokumentów wyborczych.

Jak wskazuje Kodeks karny:

Art. 248. Kto w związku z wyborami do Sejmu, do Senatu, wyborem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborami do Parlamentu Europejskiego, wyborami organów samorządu terytorialnego lub referendum:

1) sporządza listę kandydujących lub głosujących, z pominięciem uprawnionych lub wpisaniem nieuprawnionych,

2) używa podstępu celem nieprawidłowego sporządzenia listy kandydujących lub głosujących, protokołów lub innych dokumentów wyborczych albo referendalnych,

3) niszczy, uszkadza, ukrywa, przerabia lub podrabia protokoły lub inne dokumenty wyborcze albo referendalne,

4) dopuszcza się nadużycia lub dopuszcza do nadużycia przy przyjmowaniu lub obliczaniu głosów,

5) odstępuje innej osobie przed zakończeniem głosowania niewykorzystaną kartę do głosowania lub pozyskuje od innej osoby w celu wykorzystania w głosowaniu niewykorzystaną kartę do głosowania,

6) dopuszcza się nadużycia w sporządzaniu list z podpisami obywateli zgłaszających kandydatów w wyborach lub inicjujących referendum - podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Oczywiście w niniejszej sytuacji nie ma potrzeby wcześniejszego wykazywania w postępowaniu karnym popełnienia przestępstwa – sąd badający sprawę będzie oceniał, czy do niego doszło.

Drugą podstawą wniesienia protestu jest naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, przez które należy rozumieć naruszenie któregokolwiek z przepisów, o których mowa w rozdziałach poświęconych tym instytucjom. Trudno nam ocenić po tak lakonicznym opisie sytuacji faktycznej, co będzie podstawą protestu w Pana sytuacji – z dużą dozą prawdopodobieństwa, jeśli doszło do opisywanych naruszeń, zastosowanie mogą znaleźć obydwie przesłanki.

Osobą uprawnioną do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów radnego lub wójta jest wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego. Jeśli Pan był w dniu wyborów ujęty w spisie wyborców w okręgu, którego dotyczy protest ma Pana ku temu prawo.

 

Kodeks wskazuje także, gdzie należy wnieść protest i jaką formę powinien przyjąć.

Art. 392. § 1. Protest wyborczy wnosi się na piśmie do właściwego sądu okręgowego w terminie 14 dni od dnia wyborów.

§ 2. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

§ 3. W razie wniesienia protestu, do czasu rozstrzygnięcia sprawy w sposób określony w art. 394, do osób wybranych stosuje się przepisy o obowiązkach i prawach radnych.

Jak więc wynika z powyższego, protest wyborczy musi Pan wnieść do sądu okręgowego. Protest ma mieć formę pisma procesowego i zawierać:

– oznaczenie sądu, do którego jest kierowany,

– imię i nazwisko wnioskodawcy,

– oznaczenie rodzaju pisma, jego osnowę,

– podpis wnioskodawcy,

– listę załączników oraz adres wnioskodawcy

Należy jednak zwrócić uwagę, że w przypadku gdy w piśmie nie oznaczy Pan, bądź nieprawidłowo oznaczy zarzuty, sąd nie będzie wzywał Pana do sprecyzowania ich tylko pozostawi protest bez rozpoznania.

Co więcej, musi Pan przedstawić dowody lub wskazać je – jeśli Pan nie posiada ich, ale wie o ich istnieniu. Podstawa protestu nie może się opierać na ogólnym stwierdzeniu, bez poparcia dowodami, że komisja wyborcza nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią przepisami ustawy, jeżeli wnioskodawca nie wykaże jakich konkretnie obowiązków komisja nie dopełniła (tak: postanowienie SO w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2002 r., I Ns 307/02).

Nie jest też możliwe rozszerzanie podstawy czy też jej zmiana w toku postępowania.

Pragniemy zwrócić uwagę, że to na Pan, zgodnie z przepisem art. 6 k.c spoczywa obowiązek udowodnienia nieprawidłowości, jeśli Pan nie wykaże dowodami, że do nich doszło, sąd oddali protest.

Sąd proceduje w sprawie z protestu w postępowaniu nieprocesowym.

W samym postępowaniu będzie mógł być Pan przesłuchany jako uczestnik postępowania. Wnioskodawca nie jest natomiast informowany o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań – taka odpowiedzialność spoczywa głównie na świadkach – nie stronach postępowania. Naszym zdaniem nie będzie więc można zarzucić Panu składania fałszywych zeznań. Takiej odpowiedzialności nie przewidują także przepisy karne Kodeksu wyborczego. Naszym zdaniem protest jest prawem przysługującym obywatelom, jeśli prawidłowość przeprowadzenia wyborów będzie budziła ich wątpliwości. Ważne, aby wystarczająco dobrze Pan uzasadniła pismo i wykazała dowody na tę okoliczność – jeśli tak będzie, nie będzie można postawić Panu żadnych zarzutów.

Tagi: 

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 17.9.2018

    Jak odwołać się od mandatu drogowego?

    Jeśli wystawiono ci mandat drogowy, a masz pewność, że wypisano ci go niesłusznie, pamiętaj, że jest tylko kilka przypadków, kiedy można go uchylić. Dowiedz się, kiedy i w jaki sposób (...)

  • 24.12.2017

    Poprawa spójności terminologicznej systemu prawnego

    Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy spójności terminologicznej systemu prawnego ma celu dokonanie zmian w innych aktach prawnych, dostosowujących terminologię do aktualnego (...)

  • 2.4.2015

    Odwołanie od decyzji - Jak napisać i w jakim terminie?

    Odwołanie jest środkiem zaskarżenia przysługującym stronie na decyzję wydaną w pierwszej instancji przez organ administracji publicznej, a także inny organ lub podmiot, który na mocy prawa (...)

  • 16.7.2018

    Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

    Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz (...)

  • 16.2.2019

    Zmiany dotyczące komisji wyborczych

    Zmiany w Kodeksie wyborczym mają usprawnić proces powoływania obwodowych komisji wyborczych oraz urzędników wyborczych. Dostosowują także brzmienie przepisów kodeksu wyborczego do treści (...)