Krzyże i figury w pasie drogowym

Pytanie: Jakie przepisy regulują kwestię krzyży i pomników przy drogach? Kto wydaje zezwolenie na ich montaż i wyraża zgodę na demontaż? Co zrobić, jeśli pomnik przydrożny stojący na zakręcie w rowie stwarza zagrożenie dla przejeżdżających?

Odpowiedź:

Przede wszystkim należy wyjaśnić dwa pojęcia, od których uzależnione jest rozstrzygnięcie o wymaganiach opisanych obiektów. Otóż przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, tunele, przepusty techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Natomiast obiektem małej architektury są niewielkie obiekty, a w szczególności obiekty kultu religijnego, na przykład takie jak kapliczki, krzyże przydrożne, figury, obiekty architektury ogrodowej, jak posągi, wodotryski, a także obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki czy śmietniki. Przepisy prawa budowlanego wprowadzają więc rozróżnienie między pomnikami a figurkami. Przedstawione pytanie dotyczy prawdopodobnie  figury, te bowiem obiekty są najczęściej sytuowane przy drogach. W tym przypadku więc mamy do czynienia z obiektami małej architektury, na budowę których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę; nie istnieje też obowiązek wcześniejszego zgłoszenia budowy takiego obiektu organowi architektoniczno-budowlanemu. Nie jest również wymagane pozwolenie na ich rozbiórkę.