Zastaw skarbowy na ruchomościach

Odpowiedź:

Stosownie do treści art. 41 par. 1 Ordynacji Podatkowej, Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości przysługuje zastaw skarbowy na wszystkich będących własnością podatnika oraz stanowiących współwłasność łączną podatnika i jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 10.000 zł, z tym, że zastawem skarbowym nie mogą być obciążone rzeczy lub prawa majątkowe niepodlegające egzekucji oraz mogące być przedmiotem hipoteki. Wskazana Ustawa przewiduje, iż zastaw skarbowy jest skuteczny wobec każdorazowego właściciela przedmiotu zastawu i ma pierwszeństwo przed jego wierzycielami osobistymi, z zastrzeżeniem, że w przypadku gdy rzecz ruchoma lub prawo majątkowe zostały obciążone zastawem ujawnionym w innym rejestrze prowadzonym na podstawie odrębnych ustaw, zastaw wpisany wcześniej ma pierwszeństwo przed zastawem wpisanym później. Jeżeli zatem zastaw skarbowy dotyczący określonych rzeczy ruchomych został wpisany zgodnie z wymogami Ordynacji Podatkowej, jest on skuteczny wobec każdego nabywcy tych ruchomości.

Gdy chodzi zaś o możliwość zniesienia zastawu, Ordynacja Podatkowa przewiduje jedynie stan wygaśnięcia zastawu skarbowego, stanowiąc, że wygasa on:

1. z mocy prawa z dniem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego albo
2. z dniem wykreślenia wpisu z rejestru zastawów skarbowych, albo
3. z dniem egzekucyjnej sprzedaży przedmiotu zastawu.

Zaspokojenie z przedmiotu zastawu skarbowego następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy podnieść, że nabywca ruchomości ma obowiązek stosować się do poleceń organu egzekucyjnego podejmującego czynności związane z zaspokojeniem wierzyciela na rzeczach objętych zastawem skarbowym. Wydaje się, że wystąpienie z roszczeniem do zbywcy nieruchomości wraz z wyposażeniem objętym zastawem skarbowym mogłoby być skuteczne. Wówczas roszczenie winno być skierowane przeciwko spółce X jako samodzielnemu bytowi prawnemu. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki ponosić może również prezes jako członek zarządu.