Uniknięcie odpowiedzialności za długi spadkowe

Odpowiedź:

Formą uniknięcia odpowiedzialności za długi spadkowe jest odrzucenie spadku lub przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oba oświadczenia muszą być złożone w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o podstawie powołania. Brak złożenia takiego oświadczenia oznacza proste przyjęcie spadku (tj. bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe). Oświadczenia mogą być złożone przed notariuszem, albo przed sądem w trakcie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku.

Skutkiem przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe tylko do wysokości spadku. Oznacza to, że po przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca odpowiada za długi spadkowe całym całym swoim majątkiem, ale tylko do wartości przyjętego spadku.

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. W przedmiotowym przypadku złożenie przez Pana oświadczenia o odrzuceniu spadku spowoduje, że powołane do dziedziczenia będą Pańskie córki. One jednak również mogą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Jeśli oprócz Pana i ewentualnie Pańskich córek Pana matka nie ma krewnych, którzy byliby do spadku powołani z ustawy (np. Pana rodzeństwo, rodzice matki, rodzeństwo matki lub ich zstępni) wówczas powołaną do spadku będzie gmina. Gmina nie może spadku odrzucić. Nie składa również oświadczenia o przyjęciu spadku. Spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Warto jednak pamiętać, że jeżeli spadkobierca odrzucił spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może żądać, ażeby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do niego według przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika. Uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne można żądać w ciągu sześciu miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, lecz nie później niż przed upływem trzech lat od odrzucenia spadku.

Wchodzące w skład spadku przedmioty majątkowe tj. telewizor czy umeblowanie w drodze dziedziczenia stają się własnością gminy. Zabranie tych przedmiotów będzie bezprawne i będzie rodziło po stronie gminy roszczenie o zwrot.

Jak rozumiemy z przedstawionego stanu faktycznego mieszkanie stanowi własność gminy. W takiej sytuacji nie wejdzie ono do spadku. Jeśli matka wynajmowała mieszkanie od gminy, a Pan zamieszkiwał z mamą w chwili jej śmierci, wówczas z mocy prawa wstępuje Pan w stosunek najmu. Gdyby najemca mieszkał sam, wówczas z chwilą śmierci stosunek najmu wygasa.

Z pytania nie wynika czy matka jeszcze żyje. Jeśli tak jest wówczas może Pan zawrzeć z nią umowę o zrzeczenie się dziedziczenia. Ogólne informacje na temat takiej umowy można znaleźć w artykule: Gdy nie chcesz dziedziczyć... Zrzeczenie się dziedziczenia