Interes społeczny (publiczny)

• mogący służyć za narzędzie kształtowania sytuacji jednostki, jest interesem dającym się potencjalnie odnieść do wielu niezindywidualizowanych adresatów traktowanych jako wspólny podmiot. Interes społeczny sprzyjać ma realizacji interesu indywidualnego, a nie odwrotnie. W sytuacji sprzecznych interesów o tyle można obarczyć nowymi obowiązkami lub ograniczyć dotychczasowe prawa obywateli, o ile potrzebne to jest państwu lub samorządom terytorialnym do zapewnienia powodzenia realizacji celów ustalonych ze względu na tych obywateli. Interes publiczny jest czynnikiem zewnętrznym w stosunku do pewnej grupy społecznej, czynnikiem ocennym, wartościującym wobec działań administracji. Wyznacza on zakres możliwości ingerencji administracji w stosunki społeczne, gospodarcze oraz prawa i wolności obywateli. Wskazuje też granicę możności dowolnego zachowania się podmiotów administrowanych. Interes publiczny jest nieostrym pojęciem normatywnym; stanowi element systemu prawnego i wpływa na podejmowane przez administrację działania. Na wykładnię tego pojęcia mają wpływ czynniki zewnętrzne, polityczne, społeczne, gospodarcze i konkretyzuje je sytuacja. Decentralizacja władzy, jako zrzeczenie się odpowiedzialności publicznoprawnej administracji rządowej za wykonywanie części zadań publicznych na rzecz podmiotów spoza administracji rządowej, powoduje „rozwarstwienie” interesu publicznego. Ze względu na upodmiotowienie społeczności lokalnych należy przyjąć koncepcję odrębności interesu lokalnego od interesu państwa. Nie można bezdyskusyjnie stosować reguły interpretacyjnej wskazującej nadrzędność interesu publicznego nad interesem indywidualnym, choć przepisy w pewnych wypadkach przedkładają interes publiczny nad interes indywidualny (np. wywłaszczenie nieruchomości, które możliwe jest wyłącznie na enumeratywnie wyliczone w ustawie cele) . Organy administracji w trakcie załatwianie spraw indywidualnych związane są zasadą ważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.).

Słownik prawny