Czego może się domagać pracownik w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę?

W tym kontekście wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 1996 r. (sygn. akt I PKN 46/96). W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony (tylko na czas nieokreślony) jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę poprzez: 

• brak konsultacji z reprezentującą pracownika organizacją związkową;

• brak formy pisemnej wypowiedzenia;

• brak w ogóle przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie;

• naruszenie przepisów o szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem; 

- przyczyny te uzasadniają wystąpienie z pozwem przed sąd pracy, który to sąd pracy, stosownie do żądania pracownika, orzeka o: 

1. bezskuteczności wypowiedzenia - orzeczenie sądu (może być wydane do czasu rozwiązania umowy o pracę) ma charakter konstytutywny (tworzący określoną sytuację - sąd musi bezskuteczność stwierdzić) a nie deklaratoryjny (tylko ją stwierdzający - że wypowiedzenie jest bezskuteczne z mocy samego prawa). W trakcie postępowania sąd może nałożyć na wniosek pracownika obowiązek dalszego zatrudniania pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania;

2. przywróceniu pracownika do pracy - (jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu) na poprzednich warunkach, na to samo stanowisko, które to orzeczenie niweczy bezprawnie dokonane wypowiedzenie umowy o pracę. Orzeczenie sądu ma charakter konstytutywno-deklaratoryjny; tak stwierdza uchwała SN siedmiu sędziów z dnia 28 maja 1976 r., sygn. akt V PZP 12/75. Konstytutywny charakter wynika z tego, że przywraca pracownika do pracy - tworzy prawo, zaś deklaratoryjny, że wywiera skutek nie z dniem prawomocności, lecz gdy pracownik w terminie 7 dni od orzeczenia przywrócenia zaprezentuje gotowość do dalszego zatrudnienia;

3. odszkodowaniu.