Spadek z dobrodziejstwem inwentarza a długi w ZUS

Pytanie:

We wrześniu 2007 roku zmarł mój mąż. W spadku pozostała nieruchomość z zapleczem warsztatowym oraz długi - ZUS (razem z mężem prowadziliśmy działalność gospodarczą, a zgłoszenie w ZUS było na mnie - dług wraz z odsetkami na dzień dzisiejszy to ok. 400 tysięcy złotych), pozostałe to podatek od nieruchomości i zobowiązania wobec różnych firm. Mieliśmy wspólne tytuły na niektóre zadłużenia. Szacunkowa wartość nieruchomości to ok. 650 tysięcy złotych - pełna kwota zadłużenia wynosi prawie 2 razy tyle. Spadek z dobrodziejstwem inwentarza przyjęłam ja i moja córka, a syn z pierwszego małżeństwa spadek odrzucił. Ma syna, który też odrzuci spadek. Oświadczenie było złożone przed notariuszem. Później złożyłam wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Nie wnosiłam o spis inwentarza. Jestem na rencie, a część mojej renty zabiera komornik. Czy długi, które mieliśmy wspólnie z tytułu prowadzenia działalności w tym i ZUS, zostaną anulowane po osiągnięciu kwoty, jaką wykaże spis inwentarza? Czy to, co jest potrącane z mojej renty, idzie na spłatę długów spadkowych?

Masz inne pytanie do prawnika?

18.4.2008

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Spadek z dobrodziejstwem inwentarza a długi w ZUS

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza powoduje, iż spadkodawcy, którzy nie odrzucili spadku, lecz przyjęli go właśnie z tzw dobrodziejstwem inwentarza, odpowiadają za długi spadkowe spadkodawcy tylko do wysokości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku.

Jak zostało wskazane w orzeczeniu Sądy Apelacyjnego w Białymstoku z dnia z dnia 13 lipca 2005 roku (III AUa 535/2005) zasady odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania spadkodawcy z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.). Zgodnie z art. 98 tej ustawy, do odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz odpowiedzialności za długi spadkowe.

Porady prawne

Jak więc wynika z powyższego, za zobowiązania spadkowe i podatkowe czy też zobowiązania wynikające ze składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności za długi spadkowe. W przypadku złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza przed notariuszem, jest on zobowiązany do tego, aby przesłać oświadczenie do sądu spadku. Spis inwentarza jest dokonywany przez komornika, który może także skorzystać z pomocy biegłego w przypadku, gdy ustalenie wartości przedmiotów wchodzących w skład spadku będzie wymagało wiedzy specjalistycznej.

Odpowiedzialność za długi spadkowe męża (należy tu wyraźnie podkreślić, iż chodzi tu o wyłącznie długi zmarłego małżonka), będzie się ograniczała do wysokości stanu ustalonego w spisie. Wyczerpanie sumy wyznaczającej granice tej odpowiedzialności, w zasadzie zwalnia spadkobierców od dalszej odpowiedzialności. Będzie więc Pani odpowiadać za długi męża wyłącznie do wartości stanu czynnego spadku.

W przedstawionym przez Panią przypadku sytuacja może się jednak nieco komplikować. Jak Pani wskazała prowadziliście Państwo działalność gospodarczą wspólnie, Pani sama została zgłoszona w ZUS-ie, natomiast tytuły wykonawcze zostały wydane przeciwko Państwu wspólnie. Przyjmując, iż z wszystkich w/w tytułów byliście Państwo zobowiązani łącznie z mężem (przykładowo na zasadzie solidarnej odpowiedzialności) Państwa wierzyciele mogą żądać także spłaty całej kwoty zadłużenia od Pani; śmierć Pani męża niczego tu nie zmienia.

Niestety na podstawie przedstawionego stanu faktycznego nie można wskazać na jakie zadłużenie jest zajmowana Pani renta.

Na marginesie należy wyraźnie podkreślić, iż ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi – dlatego też konieczne jest sumienne wskazanie wszystkich przedmiotów wchodzących do spadku po zmarłym mężu.

Prosimy także pamiętać o tym, iż odrzucenie spadku może być w niektórych okolicznościach uznane za dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli i można żądać uznania takiej czynności za bezskuteczną, choć w przedstawionej sytuacji, ze względu na zadłużenie spadku, jest to raczej mało prawdopodobne (odrzucenie takiego spadku nie pogarsza sytuacji wierzycieli odrzucającego).

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Spadkobierco, czy wiesz, według jakich zasad odpowiadasz za długi spadkowe przed przyjęciem spadku, a według jakich po jego przyjęciu?

Spadkobierco, czy wiesz, według jakich zasad odpowiadasz za długi spadkowe przed przyjęciem spadku, a według jakich po jego przyjęciu?

  Analizując sytuację prawną spadkobiercy pod kątem odpowiedzialności za długi spadkowe należy wyróżnić trzy okresy, w których zasady odpowiedzialności mogą się od siebie różnic. I tak będą to następujące okresy: od otwarcia odpowiedzialność, długi, spadkowe, (...)

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Spadkobierca, któremu przypadł spadek, może go przyjąć albo odrzucić. Do 18 października 2015 r., tj. chwili wejścia w życie nowelizacji prawa spadkowego brak oświadczenia w określonym terminie powodował, że spadkodawcę traktowało się tak, jakby spadek, przyjęcie z dobrodziejstwem (...)

Przyjęcie spadku - co to jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku - co to jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Zgodnie z prawem polskim dana osoba - spadkobierca, nabywa spadek z chwilą jego otwarcia (czyli z chwilą śmierci spadkodawcy). Nabycie spadku przez spadkobiercę nie jest jednak nabyciem definitywnym, ponieważ spadkobierca ma prawo w ciągu 6 miesięcy - od daty, kiedy dowiedział się o tytule swego (...)

Dziedziczenie długów? Jaka jest odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkodawcy?

Dziedziczenie długów? Jaka jest odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkodawcy?

Śmierć dłużnika nie musi oznaczać braku możliwości odzyskania naszego długu. Jest to podyktowane tym, że z chwilą śmierci niejako automatycznie przechodzą na określone osoby nie tylko prawa majątkowe zmarłego ale także jego obowiązki. Dlatego, co do zasady, śmierć naszego dłużnika (...)

Czy można zbyć udział w spadku?

Czy można zbyć udział w spadku?

Czy można zbyć udział w spadku? Na tak postawione pytanie, należy odpowiedzieć twierdząco. Wynika to z art. 1051 kodeksu cywilnego, który stanowi, że spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lu spadkobierca, spadek, zbycie, sprzedaż, darowizna, udział (...)

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia jest uregulowana w art. 1048-1050 kodeksu cywilnego. Jest ona jedyną dopuszczalną przez polski system prawny umową o spadek po osobie żyjącej. Jak zawrzeć umowę o zrzeczenie się dziedziczenia? umowa zrzeczenia się dziedziczenia, zrzeczenie się (...)

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Na wstępie należy zaznaczyć, iż w polskiej terminologii prawa termin „testament” występuje w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, rozumiany jest jako czynność prawna o określonych cechach (o czym niżej). Po drugie, testamentem nazywany jest także dokument, obejmujący treścią (...)

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz podatkowy SD-Z2. Sprawdź, jak to zrobić. Kto może złożyć formularz SD-Z2, aby skorzystać z całkowitego (...)

Sądowe stwierdzenie nabycia spadku - początek drogi prawnej w postępowaniu spadkowym

Sądowe stwierdzenie nabycia spadku - początek drogi prawnej w postępowaniu spadkowym

W jakim celu przeprowadza się stwierdzenie nabycia spadku przez sąd? Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ma bardzo duże znaczenie. Śmierć spadkodawcy oznacza, że nastąpiło przejście praw i obowiązków na jakieś inne osoby, czyli tzw. otwarcie spadku. Może się jednak okazać, (...)

Zapis w testamencie - co to takiego?

Zapis w testamencie - co to takiego?

  W myśl polskiego prawa spadkowego spadek może zostać odziedziczony bądź w drodze spadkobrania ustawowego (tzn. wg kolejności wyznaczonej przez ustawę), bąd testament, zapis, spadek, spadkobierca, zapisobierca

Czy można zbyć udział w spadku?

Czy można zbyć udział w spadku?

Czy można zbyć udział w spadku? Na tak postawione pytanie, należy odpowiedzieć twierdząco. Wynika to z art. 1051 kodeksu cywilnego, który stanowi, że spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lu spadkobierca, spadek, zbycie, sprzedaż, darowizna, udział (...)

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia jest uregulowana w art. 1048-1050 kodeksu cywilnego. Jest ona jedyną dopuszczalną przez polski system prawny umową o spadek po osobie żyjącej. Jak zawrzeć umowę o zrzeczenie się dziedziczenia? umowa zrzeczenia się dziedziczenia, zrzeczenie się (...)

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Na wstępie należy zaznaczyć, iż w polskiej terminologii prawa termin „testament” występuje w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, rozumiany jest jako czynność prawna o określonych cechach (o czym niżej). Po drugie, testamentem nazywany jest także dokument, obejmujący treścią (...)

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Za jakie długi odpowiada spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?

Spadkobierca, któremu przypadł spadek, może go przyjąć albo odrzucić. Do 18 października 2015 r., tj. chwili wejścia w życie nowelizacji prawa spadkowego brak oświadczenia w określonym terminie powodował, że spadkodawcę traktowało się tak, jakby spadek, przyjęcie z dobrodziejstwem (...)

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz podatkowy SD-Z2. Sprawdź, jak to zrobić. Kto może złożyć formularz SD-Z2, aby skorzystać z całkowitego (...)

Sądowe stwierdzenie nabycia spadku - początek drogi prawnej w postępowaniu spadkowym

Sądowe stwierdzenie nabycia spadku - początek drogi prawnej w postępowaniu spadkowym

W jakim celu przeprowadza się stwierdzenie nabycia spadku przez sąd? Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ma bardzo duże znaczenie. Śmierć spadkodawcy oznacza, że nastąpiło przejście praw i obowiązków na jakieś inne osoby, czyli tzw. otwarcie spadku. Może się jednak okazać, (...)

Zapis w testamencie - co to takiego?

Zapis w testamencie - co to takiego?

  W myśl polskiego prawa spadkowego spadek może zostać odziedziczony bądź w drodze spadkobrania ustawowego (tzn. wg kolejności wyznaczonej przez ustawę), bąd testament, zapis, spadek, spadkobierca, zapisobierca

Przyjęcie spadku - co to jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku - co to jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Zgodnie z prawem polskim dana osoba - spadkobierca, nabywa spadek z chwilą jego otwarcia (czyli z chwilą śmierci spadkodawcy). Nabycie spadku przez spadkobiercę nie jest jednak nabyciem definitywnym, ponieważ spadkobierca ma prawo w ciągu 6 miesięcy - od daty, kiedy dowiedział się o tytule swego (...)

Umowny dział spadku

Umowny dział spadku

Jeżeli spadek przypadł więcej niż jednemu spadkobiercy, to od momentu śmierci spadkodawcy jego majątek staje się współwłasnością wszystkich spadkobierców w odpowiednich częściach, które są określone w testamencie lub wy spadek; dziedziczenie; dział; podział; spadkobiercy; (...)

Co to jest przyjęcie spadku wprost?

Co to jest przyjęcie spadku wprost?

  Zgodnie z przepisami dotyczącymi prawa spadkowego spadkobierca nabywa spadek" z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy. Nie jest to nabycie spadku uzależnione od złożenia jakiegoś wcześniejszego oświadczenia przez spadkobiercę. Jednakże z uwagi na poźniejsze następstwa prawn spadek, (...)

Kto może dziedziczyć spadek?

Kto może dziedziczyć spadek?

Poza tym, że spadkobierca musi być powołany do dziedziczenia - albo z mocy ustawy, albo z testamentu - to, aby jednak rzeczywiście dziedziczyć, musi spełniać pewne podstawowe warunki. Zdolny dziedziczenie, spadek, spadkobierca, zdolność dziedziczenia, testament

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Obowiązkowe sporządzenie inwentarza

Obowiązkowe sporządzenie inwentarza

Jakie środki dowodowe na ograniczenie swojej odpowiedzialności mają spadkobiercy z dobrodziejstwem inwentarza, jeżeli sąd stwierdzający nabycie spadku nie zarządził sporządzenia spisu inwentarza przez komornika? Czy bez takiego zapisu w postępowaniu o nabyciu spadku spadkobiercy mają możliwość (...)

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Mama zostawiła w testamencie mieszkanie własnościowe starszemu bratu. Testament został odnaleziony dopiero teraz (po 3 latach). Nie nastąpił jeszcze sądowy dział spadku. Do tej pory mieszkanie mamy zajmował młodszy brat. Nie płacił czynszu. Ja,spodziewając się takiego rozwoju sprawy,lecz (...)

Odrzucenie spadku obciążonego długami przez kuzyna.

Odrzucenie spadku obciążonego długami przez kuzyna.

Zmarł mój kuzyn, pozostawiając po sobie dość spore długi. Wszyscy najbliżsi odrzucili spadek, po to właśnie by dług nie spał na nich. Moje pytanie tyczy się tego, czy w tej sytuacji istnieje ryzyko że ten spadek w raz z długami przejdzie na mnie? Niniejsza opinia została sporządzona (...)

Jak uchronić rodzinę przed długami spadkowymi

Jak uchronić rodzinę przed długami spadkowymi

Jestem rozwodnikiem, posiadam dwie córki w wieku 21 i 13 lat, płacę na nie alimenty, obie mieszkają z matką w połowie domu ( drugą zajmuję ja i moja firma ). Dom jest własnością moją notarialnie, jako spadek po matce i ciotce. Jednakże jest na nim ustanowiona hipoteka w banku na łączna (...)

Sprzedaż nieruchomości z zadłużonego spadku

Sprzedaż nieruchomości z zadłużonego spadku

Kobieta wraz z nieletnim synem nabyła po zmarłym mężu spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Przed śmiercią mąż zaciągał długi, o których nie wiedziała, pomimo iż mieli ustawową wspólność majątkową. Od śmierci męża minęły już 4 lata, w przeciągu których długi (zaciągnięte (...)