Umowa zrzeczenia się dziedziczenia

19.7.2019

Joanna Bacior

Joanna Bacior

Radca Prawny

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia jest uregulowana w art. 1048-1050 kodeksu cywilnego. Jest ona jedyną dopuszczalną przez polski system prawny umową o spadek po osobie żyjącej.

Zawarta ona może być wyłącznie przez przyszłego spadkodawcę, z osobą należąca do kręgu jego spadkobierców ustawowych. Treścią umowy jest zrzeczenie się dziedziczenia przez potencjalnego spadkobiercę ustawowego po przyszłym spadkodawcy. Można przy tym zauważyć, iż chodzi o osobę należącą do którejkolwiek z grup spadkobierców ustawowych (także do grupy dalszej, nawet jeśli w chwili zawierania umowy do dziedziczenia doszliby spadkobiercy z grup bliższych). Umowa taka nie może być jednak zawarta ze Skarbem Państwa lub gminą. Stroną umowy nie może być też osoba prawna - nie może być ona bowiem powołana do dziedziczenia z mocy ustawy. Stroną umowy może być jednak pasierb i to niezależnie od tego, czy obydwoje jego rodzice żyją w chwili zawierania umowy.

Porady prawne

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia może być zawarta jedynie za życia spadkodawcy. Umowa ta może zostać zawarta przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo wymaga zachowania formy aktu notarialnego.

Umowa ta nie ma charakteru obligacyjnego (żadna ze stron nie zobowiązuje się do spełnienia jakiegokolwiek świadczenia na rzecz drugiej strony), ani tym bardziej rozporządzającego (nie można rozporządzić prawem, które nie istnieje, a "nadzieja na zostanie spadkobiercą" nie jest prawem podmiotowym. Nie jest też umową przysparzającą, a tym samym niecelowe byłoby zastanawianie się nad jej ewentualną kauzalnością. Umowa taka nie może przybrać postaci umowy odpłatnej (choć zrzekający się może uzyskać korzyść majątkową w zamian za zrzeczenie się dziedziczenia na podstawie jakiejś innej umowy, dla której kauzę stanowić będzie umowa o zrzeczenie się dziedziczenia.

Przedmiotem umowy zrzeczenia się jest prawo do dziedziczenia z ustawy. Przyjmuje się, iż możliwe jest zrzeczenia się dziedziczenia do ułamkowej części spadku (lub udziału w spadku), mającego przypaść zrzekającemu się na podstawie dziedziczenia ustawowego, jak również zrzeczenie się jedynie prawa do zachowku. Należy przy tym pamiętać, iż skutki prawne zrzeczenia się dziedziczenia nie rozciągają się na dziedziczenie testamentowe. W związku z powyższym, spadkobierca ustawowy, który zrzekł się przez umowę z przyszłym spadkodawcą dziedziczenia po nim, może dziedziczyć po tym spadkodawcy na podstawie sporządzonego przez niego testamentu (uchwała SN z dnia 15 maja 1972 r., III CZP 26/72, OSNC 1972, nr 11, poz. 197), może też otrzymać zapis.

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia musi zostać pod rygorem nieważności zawarta w formie aktu notarialnego, a skutek wywołuje z chwilą otwarcia spadku po spadkodawcy. Żadna ze stron umowy o zrzeczenie się dziedziczenia nie ma możliwości odstąpienia od niej.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym, jeżeli spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu to w momencie otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy) obowiązują przepisy ustawowe dotyczące dziedziczenia. Zawieranie jakichkolwiek umów zarówno przed, jak i po śmierci spadkodawcy w tym względzie jest, co do zasady, niedopuszczalne. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują bowiem (...)

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia - czyli co? Notariusz m.in. może sporządzać akty poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzony przez notariusza stanowiący wskazanie spadkobierców danego spadkodawcy i przysługujących im udziałów w spadku oraz wskazanie osób, na których rzecz spadkodawca (...)

Jak szybko ustalić kto jest spadkobiercą?

Jak szybko ustalić kto jest spadkobiercą?

  Potrzeba zmian Rozwiązania przyjęte w nowelizacji ustawy prawo o notariacie, kodeksu cywilnego oraz kodeksu postępowania cywilnego mają osiągnąć dwa zasadnicze cele. Z jednej strony zamierzeniem ustawodawcy było odciążenie, i tak już nadmiernie obciążonych sądów, od spraw, które nie są zbyt skomplikowane i mogą być także dokonywane na drodze pozasądowej. Z drugiej (...)

Odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania względem ZUS i US powstałe w związku działalnością gospodarczą spadkodawcy - opinia prawna

Odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania względem ZUS i US powstałe w związku działalnością gospodarczą spadkodawcy - opinia prawna

Stan faktyczny Mój ojciec - rozwodnik zmarł w grudniu 2004 r., nie pozostawił żadnego testamentu, żadnego spadku, żadnego majątku, ale pozostawił różne zobowiązania. Moja siostra za życia ojca podpisała notarialnie umowę o wydziedziczeniu, ja tego nie zdążyłem zrobić. Czy ją to wystarczająco chroni przed zobowiązaniami ojca, co ja powinienem zrobić, aby nie przejąć zobowiązań, (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia - forma

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia - forma

W jakiej formie należy sporządzić umowę zrzeczenia się dziedziczenia? Zgodnie z przepisami ustawy, umowa taka wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Zawarcie jej w innej formie (a więc np. w (...)

Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia

Na czym polega umowa zrzeczenia się dziedziczenia? W pierwszej kolejności należy wskazać przepisy prawa regulujące ten typ umowy. Zgodnie z Kodeksem cywilnym:   Art. 1048. Spadkobierca ustawowy (...)

Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia

Planuję małżeństwo z konkubentem (jesteśmy ze sobą ćwierć wieku). Mieszkamy i nadal będziemy mieszkali w moim mieszkaniu, będącym moim odrębnym majątkiem. Z poprzedniego małżeństwa posiadam (...)

Zrzeczenie się zachowku

Zrzeczenie się zachowku

Jak skutecznie zrzec sie zachowku? Notarialnie czy tylko przed sądem? Nie wystąpienie o zachowek ma inne skutki dla spadkobierców niż zrzeczenie się. Kodeks cywilny przewiduje możliwość zrzeczenia (...)

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Mój ojciec nagminnie sięga po kredyty. Ze względu na wysoką posadę jaką posiada, banki bardzo chętnie przyznawały mu pożyczki. Obawiamy się że w końcu jego zadłużenie przewyższy jego możliwości (...)

FORUM PRAWNE

skarga pauliańska a zrzeczenie się dziedziczenia przez dlużnika

skarga pauliańska a zrzeczenie się dziedziczenia przez dlużnika Witam wszystkich! Mieszkam razem z dziadkiem w mieszkaniu komunalnym. Pojawiła się możliwość wykupu mieszkania za kilka procent (...)

Jak zrzec się współwłasności samochodu otrzymanej w spadku, na jedną osobę?

Jak zrzec się współwłasności samochodu otrzymanej w spadku, na jedną osobę? Jak zrzec się współwłasności samochodu otrzymanej w spadku, na jedną osobę? Witam Niedługo będę podpisywać (...)

spadek

spadek mam pytanie moja mama zmarła i przeprowadzili podział majatku tylko adwokat tak zatail i podstawił świadkow ze to było gospodarstwo rolne na ktorym mama nie pracowała i całośc nalezy sie (...)

darowizna, zapis windykacyjny, umowa dożywocia-co lepsze?

darowizna, zapis windykacyjny, umowa dożywocia-co lepsze? Moi rodzice posiadają wspólnie: - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (pow. 72m2, obecna wartość ok. 216.000) oraz - działkę (...)

Jaka cześc spadku dla 4 rodzeństwa po smierci rodziców, jesli wczesniej 1 z rodziców zrzekł sie swojej części na rzecz wnuka jeszcze przed smiercią żony

Jaka cześc spadku dla 4 rodzeństwa po smierci rodziców, jesli wczesniej 1 z rodziców zrzekł sie swojej części na rzecz wnuka jeszcze przed smiercią żony Chodzi o następująca sprawę- W roku (...)

Porady prawne