Opodatkowanie działu spadku i zniesienia współwłasności

O tym, czy dana czynność podlega obowiązkowi podatkowemu decydują także wyłączenia zawarte w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednym z najistotniejszych wyłączeń opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest wyłączenie, zgodnie z którym obowiązkowi podatkowemu nie podlegają czynności, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku, z wyjątkiem:

• umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, 
• umowy spółki i jej zmiany, 
• umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych. 

Opodatkowanie działu spadku

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nakłada obowiązek podatkowy na podmiot nabywający rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku, jednakże tylko w części dotyczącej spłat lub dopłat. Oznacza to, że obowiązek ten w ogóle nie powstanie, jeżeli dział spadku nastąpi bez wyrównywania udziałów poprzez dokonywanie spłat lub dopłat pomiędzy spadkobiercami. Wówczas na spadkobiercach ciąży jedynie obowiązek podatkowy wynikający z ustawy o podatku od spdaków i darowizn.

Należy także zauważyć, że obowiązek podatkowy powstaje nie tylko w razie umownego działu spadku, lecz także wówczas, gdy dział ten dokonywany jest w sądzie spadkowym. Także wówczas obowiązek podatkowy powstaje tylko wtedy, gdy sąd nakłada obowiązek spłat lub dopłat dla poszczególnych spadkobierców.

Obowiązek podatkowy