Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w UE

Jakie rodzaje dyskryminacji są zakazane, a jakie nie? 

Na podstawie art. 12 TWE zakazana jest:

1. dyskryminacja bezpośrednia – kiedy kryterium przynależności państwowej jest kryterium różnego traktowania podmiotów;

2. dyskryminacja pośrednia – gdy prawo krajowe przewiduje kryterium różnicujące z pozoru neutralne dla przynależności państwowej; przypadki takiej dyskryminacji zdarzają się częściej; zachodzi ona np. gdy faktycznie w większości lub w dużej części podmioty z innych krajów członkowskich są inaczej traktowane (np. kiedy prawo krajowe stanowi, że pewne stanowiska zarezerwowane są dla osób, które ukończyły studia prawnicze w Polsce, albo kryterium jest miejsce zamieszkania, np. dla wspólnego opodatkowania małżonków). Jest zakazana, jeśli faktycznie prowadzi do takich samych skutków, jak dyskryminacja bezpośrednia.

Dyskryminacja może być jawna lub ukryta, ale zawsze jest zakazana, jeśli dotyczy sytuacji zawierających jakiś element wspólnotowy.

Może też zachodzić tzw. odwrotna dyskryminacja – gdy przepisy krajowe w lepszej sytuacji stawiają podmioty prawne z innych państw członkowskich niż ze swojego kraju. Jest ona dopuszczalna.  

Przykład

W prawie wspólnotowym obowiązuje zasada swobodnego przepływu towarów. Polega ona na tym, że państwom członkowskim nie wolno wprowadzać żadnych ograniczeń ilościowych, limitów, kontyngentów czy ograniczeń o skutkach analogicznych do ograniczeń ilościowych w przepływie towarów między państwami członkowskimi.

Jeśli dany towar został dopuszczony do obrotu w państwie A, to państwo B nie może zakazać jego dopuszczenia do obrotu na swoim terytorium, może natomiast, zgodnie z orzecznictwem ETS, wprowadzać ograniczenia w dopuszczeniu do obrotu dla swoich przedsiębiorstw (to już jest problem wewnętrzny danego państwa członkowskich, a nie prawa wspólnotowego).

Podstawa prawna:

• Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską [dawna nazwa: EWG] z dnia 25 marca 1957 r. (tekst skonsolidowany: Dz. Urz. 2002 r., UE C 325)