Zmiany w podatku od spadków i darowizn

Zwolnieniem objęte są darowizny przeznaczone na usuwanie skutków powodzi w okresie od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Zwolnienie obejmuje darowizny otrzymane w 2026 r., jak i te otrzymane przed tym rokiem, o ile obdarowani nie wykorzystali ich na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. do końca 2025 r. Dzięki temu obdarowani będą mogli łatwiej wykorzystać otrzymane darowizny na odbudowę domów i infrastruktury, bez dodatkowych formalności podatkowych.

Co przewiduje ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Ustawa wprowadza zmiany w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2026 r. poz. 478). Zasadniczym celem nowelizacji jest przedłużenie o rok okresu obowiązywania zwolnienia od podatku od spadków i darowizn dotyczącego darowizn przeznaczonych na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. 

Ustawa przewiduje rozwiązania mające zapewnić podatnikom możliwość skorzystania ze zwolnienia w pełni, w tym odzyskania zapłaconego podatku:

• w przypadku toczącego się postępowania podatkowego, podatnicy mogą zawnioskować o jego zawieszenie do czasu przeznaczenia darowizny na usuwanie skutków powodzi, jednak nie dłużej niż do końca 2026 roku. Jeżeli podatnicy spełnią warunki zwolnienia, postępowanie podatkowe zostanie umorzone,
• przesunięcie terminu zapłaty podatku na 31 stycznia 2027 r., w przypadku, gdy podatnikowi doręczono już decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe, ale termin płatności podatku jeszcze nie upłynął i podatnik złożył oświadczenie o zamiarze przeznaczenia darowizny na usunięcie skutków powodzi, ale do końca 2026 r. nie zdołał tego uczynić,
• uchylenie albo zmianę decyzji wymiarowej, w sytuacji gdy obdarowany do końca 2026 r. przeznaczy w całości lub w części darowiznę na cel określony w ustawie – jeżeli podatnik zapłacił już podatek i spełnił warunki zwolnienia, organ podatkowy dokona zwrotu tego podatku.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1402, z późn. zm.) zwalnia się od podatku od spadków i darowizn darowizny, jeżeli do dnia 31 grudnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź, zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi. Obdarowani byli zwolnieni z podatku, jeżeli przeznaczyli nabyte darowizny na usunięcie skutków powodzi na terenach gmin wskazanych w odrębnym rozporządzeniu. Z uwagi na duże rozmiary powodzi nie wszyscy poszkodowani zdążyli odbudować lub wyremontować zniszczone domy mieszkalne i inną infrastrukturę, w związku z czym istnieje potrzeba przedłużenia okresu stosowania wprowadzonego zwolnienia.

Ustawa stanowi, że zwalnia się od podatku darowizny, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. na terenie gmin wskazanych w przepisach określających wykaz gmin, w których były lub są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. W zakresie, w jakim obdarowany nie przeznaczy do dnia 31 grudnia 2026 r. przedmiotu darowizny na usunięcie skutków powodzi będzie obowiązany złożyć do dnia 31 stycznia 2027 r. właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych.

Nowelizacja stanowi również, że na wniosek obdarowanego (zawierający jego oświadczenie o zamiarze przeznaczenia do dnia 31 grudnia 2026 r. darowizny na usunięcie skutków powodzi) organ podatkowy zawiesza postępowanie podatkowe w sprawie opodatkowania darowizny wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Podjęcie z urzędu zawieszonego postępowania następuje niezwłocznie po 31 grudnia 2026 r.

Ustawa przewiduje również określenie terminu na złożenie zeznania podatkowego w sytuacji, gdy obdarowani z różnych przyczyn nie zdążyli przeznaczyć w całości otrzymanej darowizny na usunięcie skutków powodzi. W takim przypadku obdarowani będą zobowiązani złożyć zeznanie podatkowe do 31 stycznia 2027 r.

W myśl przepisu przejściowego, jeżeli do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin płatności podatku od spadków i darowizn od darowizny, co do której obdarowany złoży organowi podatkowemu do dnia upływu tego terminu oświadczenie o zamiarze jej przeznaczenia do dnia 31 grudnia 2026 r. na usunięcie skutków powodzi, termin płatności podatku od spadków i darowizn upływa z dniem 31 stycznia 2027 r. Jeżeli do dnia 31 grudnia 2026 r. obdarowany przeznaczy w całości albo w części darowiznę, na usunięcie skutków powodzi organ podatkowy, który wydał decyzję ostateczną w sprawie podatku od spadków i darowizn, na wniosek tego obdarowanego złożony przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym otrzymał on tę darowiznę, uchyla albo zmienia tę decyzję w zakresie, w jakim obdarowany przeznaczył tę darowiznę na wskazany cel.

Ustawa zawiera także korzystne rozwiązania umożliwiające podatnikom podatku dochodowego od osób fizycznych uznawanie za koszt uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych w sytuacji, gdy przedmiotem darowizny przeznaczonej na usuwanie skutków powodzi jest środek trwały.