Darowizna a zachowek

Pytanie:

Kilka miesięcy temu mój ojciec spisał notarialnie akt darowizny, w którym darował siostrze swój udział (52%) w kamienicy w centrum Krakowa. Siostra z rodziną obecnie mieszkają w tej kamienicy. W zamian za darowiznę siostra ma płacić ojcu drobną sumę miesięcznie. Kamienica stanowi większość majątku ojca. Moja matka nie żyje, a dzieci jest tylko dwoje - ja i obdarowana siostra. Czy mogę żądać od siostry spłaty zachowku teraz lub w przyszłości? Jeśli tak, jakie warunki muszą być spełnione, żebym mogła wystąpić z takim żądaniem? Jeśli nie to dlaczego?

Masz inne pytanie do prawnika?

7.8.2007

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Darowizna a zachowek

W niniejszej sprawie rozważyć trzeba oddzielnie dwa przypadki, mianowicie gdyby spadkodawca zostawił po sobie testament, a także gdyby takiego testamentu nie było i nastąpiłoby dziedziczenie ustawowe (zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego). Na wstępie należy jednakże zaznaczyć, iż roszczeń dotyczących spadku można dochodzić dopiero z chwilą jego otwarcia, tj. chwilą śmierci spadkodawcy. Ponadto do spadku nie wszedłby przedmiot darowizny, w zależności od okoliczności podlegałby on zaliczeniu na schedę, bądź zachowek.

  • Dziedziczenie ustawowe

W Pani sytuacji, tj. gdy dział spadku następowałby tylko pomiędzy Panią i Pani siostrą, obowiązkowe byłoby zaliczenie przez Panie na poczet schedy spadkowej (czystej wartości udziału spadkowego) darowizn uczynionych przez spadkodawcę (art. 1039 par. 1 k.c.). Zaliczeniu nie podlegają jedynie drobne darowizny zwyczajowo przyjęte (np.prezenty okolicznościowe) oraz darowizny, przy których dokonaniu darczyńca zwolnił obdarowanego z obowiązku doliczenia przedmiotu darowizny do swojej schedy spadkowej. Warto to sprawdzić w treści aktu darowizny.

Na mocy ustawy każdej z Pań przysługiwałby udział w wysokości 1/2 spadku (art 931 par. 1 k.c.). Jeżeli wartość darowizny podlegającej zaliczeniu przekraczałaby czystą wartość udziału siostry, to siostra nie byłaby zobowiązana do zwrotu nadwyżki, jednakże zostałaby pominięta przy spadkobraniu (art. 1040 k.c.). Jedyną spadkobierczynią byłaby zatem Pani. W przypadku natomiast, gdyby darczyńca zwolnił obdarowaną z obowiązku zaliczenia darowizny na poczet schedy, dziedziczyłaby Pani wraz z siostrą w równych częściach.

  • Testament i zachowek

Spadkodawca w testamencie może dowolnie zmieniać ustawowe zasady dziedziczenia. Niemniej zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy z ustawy byliby powołani do całości bądź części spadku przysługuje roszczenie o zachowek (art. 991 par. 1 k.c.). Roszczenie o zachowek charakterystyczne jest dla dziedziczenia testamentowego, niemniej Sąd Najwyższy w wyroku z 13 lutego 2004 roku, sygn. akt II CK 444/2002 wskazał, iż jeżeli uprawniony do zachowku, dziedziczący z ustawy wespół z innymi osobami, nie otrzymał należnego mu zachowku, ma przeciwko współspadkobiercom roszczenia o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż zasada sformułowana w przytoczonej wyżej tezie znajduje zastosowanie zwłaszcza w sytuacji, gdy czysta wartość spadku wynosi zero. Znalazłaby ona również zastosowanie w sytuacji, gdyby pozostawiony spadek był na tyle mały, iż spadkobiercy otrzymaliby kwoty mniejsze od należnego im zachowku. Wtedy mogliby dochodzić jego uzupełnienia m.in. od obdarowanych przez spadkodawcę, na omówionych w niniejszej odpowiedzi zasadach. Pogląd ten nie jest jednakże powszechnie akceptowany (zob. glosa krytyczna Rzetecka-Gil A. OSP 2007/4/51).

Zachowek odpowiada wartości 1/2 udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu w przypadku dziedziczenia ustawowego, a gdy uprawiony jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy 2/3 udziału (art. 991 par. 1 k.c.). Zachowek należy się wtedy, gdy uprawniony nie został powołany do spadku, nie uczyniono na jego rzecz zapisu w testamencie, nie otrzymał od spadkodawcy darowizny oraz tylko o tyle, o ile powołanie do spadku, zapis, bądź darowizna są mniejsze niż wartość zachowku. Zachowku można żądać od spadkobiercy testamentowego, bądź ustawowego w sytuacji wskazanej w cytowanym powyżej orzeczeniu Sądu Najwyższego - z zastrzeżeniem, iż jest to pogląd kwestionowany w doktrynie, roszczenie z tego tytułu przedawnia się z upływem 3 lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 par. 1 k.c.).

Gdyby uprawniony do zachowku nie otrzymał sumy odpowiadającej zachowkowi od spadkobiercy testamentowego, może dochodzić uzupełnienia zachowku od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę podlegającą doliczeniu do spadku. Doliczeniu podlegają natomiast darowizny dokonane m.in. na rzecz spadkobierców, bądź osób uprawnionych do zachowku, poza drobnymi darowiznami zwyczajowo przyjętymi w danych stosunkach (art. 994 par. 1 k.c.). Jednakże obdarowany oraz spadkobierca testamentowy, który jest obowiązany do zapłaty wartości zachowku, sam jest uprawniony do zachowku (tak byłoby w Pani przypadku), odpowiada względem uprawnionego do zachowku, tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek (art. 999 k.c.). Oznacza to, iż obdarowanemu musi pozostać kwota odpowiadająca należnemu mu zachowkowi - nawet, gdyby nie spłacił on uprawnionego do zachowku w całości. W takiej sytuacji uprawniony mógły dochodzić uzupełnienia zachowku od innych obdarowanych.

Roszczenie o zachowek przysługiwałoby, zatem Pani w przypadku dziedziczenia testamentowego, na mocy którego nie otrzymałaby Pani wartości odpowiadającej zachowkowi. Istnieje również możliwość dochodzenia zachowku w przypadku dziedziczenia ustawowego, należy jednakże liczyć się z możliwością oddalenia roszczenia przez sąd. W ewentualnym pozwie przeciwko osobie zobowiązanej do wypłaty zachowku - w tym przypadku będzie to Pani siostra - należy wskazać przywołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego z 13.02.2004 roku.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zachowek przy dziedziczeniu gospodarstwa rolnego - opinia prawna

Zachowek przy dziedziczeniu gospodarstwa rolnego - opinia prawna

  Stan faktyczny Na początku lat 90-tych moi rodzice darowali mi nieruchomości stanowiącą gospodarstwo rolne. W kacie notarialnym darowizny nie ma żadnych zapisów co do zachowku ani innych rozliczeń spadkowych dla dwóch moich młodszych braci. Moja matka zmarła w 1999 r., a ojciec w styczniu 2008 r. Nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie spadkowe, gdyż gospodarstwo (...)

Żądanie zachowku od obdarowanego - opinia prawna

Żądanie zachowku od obdarowanego - opinia prawna

Stan faktyczny Moi rodzice mają dwoje dzieci: mnie i brata. Brat w wieku 20 lat ożenił się i wyprowadził (26 lat temu), ja wyszłam za mąż i zostałam z rodzicami w domu. Rodzice 12 września 1996 r. notarialnie przepisali mi działkę z domem w formie darowizny. Zapłaciłam od tego podatek, założyłam księgę wieczystą. Dom remontowałam, trochę rozbudowałam. Czy brat lub jego dzieci (...)

Zachowek przy dziedziczeniu ustawowym - opinia prawna

Zachowek przy dziedziczeniu ustawowym - opinia prawna

  Stan faktyczny W styczniu 2007 r. zmarła moja matka. Jeszcze przed swoją śmiercią, pod koniec 2006 r., podarowała mojemu bratu nowy samochód i przepisała na niego mieszkanie. Drugie mieszkanie, które jest obecnie wynajmowane, miała przepisać na mnie. Chciała za życia podzielić majątek między dzieci. Mieszkanie, które otrzymał brat ma ok. 120 m2, a to drugie (...)

Czy przedmiot darowizny ma znaczenie dla obliczenia zachowku? - opinia prawna

Czy przedmiot darowizny ma znaczenie dla obliczenia zachowku? - opinia prawna

Stan faktyczny    Rodzice nasi podarowali 2/3 nieruchomości jednej ze swoich wnuczek, a naszej siostrzenicy. Ojciec zmarł w 2002 r., a mama w 2004 r. Czy podarowana część nieruchomości wchodzi do masy spadkowej?   Opinia prawna   W omawianym stanie faktycznym nie jest do końca jasne, czy Pani siostrzenica została z ustawy powołana do spadku, czy też nie. W sytuacji, (...)

Zachowek od obdarowanego (jak długo skuteczne jest roszczenie o niego) - opinia prawna

Zachowek od obdarowanego (jak długo skuteczne jest roszczenie o niego) - opinia prawna

  Stan faktyczny   Po opłaceniu pełnego wkładu budowlanego w celu otrzymania własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego teściowa przekazała Aktem Notarialnym na podstawie Umowy Darowizny swoje mieszkanie o powierzchni użytkowej 50,78m2 mojej córce. Wspomniana czynność była wykonana przed notariuszem w dniu 01.12.1999 r. w Kancelarii Notarialnej. Pieniądze (...)

Ostrożnie z optymalizacją podatkową w ramach podatkowych grup kapitałowych

Ostrożnie z optymalizacją podatkową w ramach podatkowych grup kapitałowych

Ostrzeżenie Ministerstwa Finansów przed optymalizacją podatkową w ramach podatkowych grup kapitałowych 26 czerwca 2017 r. na stronie Ministerstwa Finansów pojawiło się ostrzeżenie przed optymalizacją podatkową w ramach podatkowych grup kapitałowych (Nr 004/17). Resort zidentyfikował bowiem przypadki wykorzystywania podatkowych grup kapitałowych do agresywnej optymalizacji (...)

Jak odliczyć darowizny w zeznaniu rocznym za 2020 r.?

Jak odliczyć darowizny w zeznaniu rocznym za 2020 r.?

Podatnik, który w roku podatkowym 2020 przekazywał pewne darowizny na określone w ustawie cele, może część z nich lub całość odliczyć od dochodu lub przychodu w rozliczeniu PIT. ##baner## Jakie darowizny można odliczyć?  Podatnik, który w roku podatkowym 2020 przekazywał darowizny:   1.  na cele: określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego (...)

Umowa dożywocia a kwestia dziedziczenia

Umowa dożywocia a kwestia dziedziczenia

  Stan Faktyczny Jestem właścicielką lokalu mieszkalnego. Obecnie jestem wdową, ale planuję wkrótce zawrzeć związek małżeński również z wdowcem. Chciałabym, aby mieszkanie którego jestem właścicielką i w którym obecnie mieszkam, stało się po mojej śmierci własnością mojej pełnoletniej córki. Po zawarciu małżeństwa chciałabym zamieszkać (...)

Jak najmniejszym kosztem znieść współwłasność mieszkania - opinia prawna

Jak najmniejszym kosztem znieść współwłasność mieszkania - opinia prawna

Stan faktyczny Mój problem dotyczy mieszkania własnościowego. Owo mieszkanie kupiłem z moją dziewczyną 1,5 roku temu. Mieszkanie jest kupione w równych częściach (50/50 %), przy czym ja dałem wszystkie pieniądze. Po zakupie mieszkania rozstaliśmy się w ciągu 4 miesięcy, a ona wyjechała do Stanów Zjednoczonych i przebywa tam do dziś. Na mieszkanie został zaciągnięty kredyt w wysokości (...)

Kiedy przedawnia się roszczenie o zachowek? Przykłady praktyczne liczenia terminu.

Kiedy przedawnia się roszczenie o zachowek? Przykłady praktyczne liczenia terminu.

Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. W oparciu o nią spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę także spoza kręgu najbliższych krewnych. Pojawia się więc niebezpieczeństwo, że spadkodawca sporządzi testament, na podstawie którego najbliżsi zostaną pozbawieni udziału w spadku, bo ten w całości przypadnie osobom obcym albo, (...)

Zachowek - czym jest zachowek i komu się należy?

Zachowek - czym jest zachowek i komu się należy?

Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. Oznacza ona, iż spadkodawca może za życia w drodze testamentu dowolnie rozrządzić swoim majątkiem, jeśli zaś tego nie uczyni, krąg uprawnionych do spadku wyznaczą przepisy ustawy. Pojawia się jednak niebezpieczeństwo, że testator sporządzi testament tej treści, że jego najbliżsi zostaną pozbawieni udziału w spadku, bo (...)

Aby nie miał już prawa do spadku... - opinia prawna

Aby nie miał już prawa do spadku... - opinia prawna

  Stan faktyczny   Kilka lat temu (około 4) rodzice podarowali córce dom jednorodzinny, który wyczerpywał cały ich majątek (sporządzono akt notarialny)). W akcie tym darczyńcy nie uwzględnili swojego syna (mojego jedynego brata). Zobowiązali mnie jednak (ustnie) do wypłacenia bratu określonej kwoty pieniędzy tytułem zaspokojenia (spłacenia) jego przyszłych (nabytych (...)

Spadek dla małoletniej córki - opinia prawna

Spadek dla małoletniej córki - opinia prawna

Stan faktycznyOjciec mojej córki zmarł 30 grudnia 2007 roku. Moja córka (ur. 1993 r.) jest jedyną spadkobierczynią. Spadek nie został odrzucony, więc córka, wg mojego rozeznania, dziedziczy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Proszę o opinię dotyczącą najlepszego dla córki dalszego sposobu postępowania i o przedstawienie kilku alternatywnych rozwiązań. Zmarły (...)

Przedawnienie roszczeń z umowy przedwstępnej – opinia prawna

Przedawnienie roszczeń z umowy przedwstępnej – opinia prawna

Stan faktyczny W 2001 r. zawarłem warunkową przedwstępną umowę kupna domu. Sprzedawca prowadził postępowanie spadkowe, którego efektem miało być nabycie spadku w postaci ww. domu. W przypadku gdyby postępowanie spadkowe nie zakończyło się do końca 2002 r. (i tak rzeczywiście się stało) miał oddać zaliczkę wraz z odsetkami liczonymi od dat wręczenia poszczególnych (...)

Czy dziecko dziedziczy po rodzicach z rodziny zastępczej - opinia prawna

Czy dziecko dziedziczy po rodzicach z rodziny zastępczej - opinia prawna

Stan faktyczny Przez 30 lat wychowywałam się w rodzinie zastępczej (rodzina siostry mojej biologicznej matki). Po śmierci mojej mamy/ciotki otrzymałam w spadku po niej prawo do połowy domu, działki itd. jednym słowem do wszystkiego co do niej należało. Przeprowadziłam postępowanie spadkowe i wraz z moim tatą przybranym byłam współwłaścicielem. Nie dokonywaliśmy podziału majątku (...)

Zachowek od obdarowanego - opinia prawna

Zachowek od obdarowanego - opinia prawna

  Stan faktyczny   Po śmierci mojej matki, jako spadkobierca ustawowy, założyłem w sądzie rejonowym we Wrocławiu sprawę o stwierdzenie nabycia spadku oraz poinformowałem sąd, że spadkiem zarządza bezprawnie wnuk zmarłej, nie dopuszczając do niego spadkobierców ustawowych. Spadkobiercy ustawowi są jednocześnie współwłaścicielami owej nieruchomości po zmarłym (...)

Przyjęcie i odrzucenie spadku w ujęciu obowiązujących przepisów oraz pod rządami znowelizowanej regulacji spadkowej.

Przyjęcie i odrzucenie spadku w ujęciu obowiązujących przepisów oraz pod rządami znowelizowanej regulacji spadkowej.

Ignorantia iuris nocet (łac. nieznajomość prawa szkodzi) - ta rzymska paremia w najpełniejszy sposób wyraża zasadę obowiązującą w dotychczasowym prawie spadkowym, w szczególności w regulacji dotyczącej przyjęcia lub odrzucenia spadku. Przepisy, które nadal obowiązują i będą stosowane w sprawach spadkowych, w których otwarcie spadku już nastąpiło albo nastąpi (...)

Zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości od 2019 r.

Zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości od 2019 r.

1 stycznia 2019 r. zmieniły się przepisy regulujące opodatkowanie przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, obowiązujące już ponad 10 lat. Czego dotyczą nowe przepisy? Z dniem 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych (...)

Co nowego w podatku dochodowym od osób fizycznych?

Co nowego w podatku dochodowym od osób fizycznych?

Najważniejsze zmiany w PIT od 1 stycznia 2018 r. Wiele zmian do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zwanej dalej „ustawą PIT") weszło w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.  Głównym źródłem zmian jest ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku (...)

Znów będą zmiany dotyczące amortyzacji i nie tylko...

Znów będą zmiany dotyczące amortyzacji i nie tylko...

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób (...)

Przyczyny nieważności testamentu

Przyczyny nieważności testamentu

Polskie prawo spadkowe w odniesieniu do dokonywania rozrządzeń majątkowych na wypadek śmierci stoi na gruncie zasady swobody testowania. Swoboda ta nie oznacza jednak dowolności dokonywania rozrządzeń, wręcz przeciwnie – swoboda testowania istnieje w granicach przewidzianych przez prawo. Przepisy wyznaczają pewien katalog nakazów i zakazów, od spełnienia których (...)

Czy dalsi krewni spadkodawcy mają prawa do spadku?

Czy dalsi krewni spadkodawcy mają prawa do spadku?

Kolejność dziedziczenia ustawowego Według zasad określonych w regulacjach spadkobrania, w myśl reguł tzw. dziedziczenia ustawowego, w pierwszej grupie (kręgu) do dziedziczenia dochodzą zstępni spadkodawcy (tj. dzieci, wnuki itd.) oraz jego małżonek. W przypadku braku zstępnych uprawnionych do spadkobrania (nie tylko z powodu fizycznego nieistnienia, ale także na skutek uznania za niegodnego (...)

Kiedy dziedziczą rodzice spadkodawcy?

Kiedy dziedziczą rodzice spadkodawcy?

Spadkobranie po zmarłym może przybrać dwie formy – spadkobrania określonego przepisami ustawy oraz spadkobrania według ostatniej woli spadkodawcy, czyli testamentu. Nie ulega wątpliwości, że rodzice spadkodawcy dziedziczą zawsze wtedy, gdy zostaną powołani do spadku w drodze testamentu; w takim przypadku również postanowienia testamentu określają udziały spadkowe każdego (...)

Jakie zmiany w prawie spadkowym?

Jakie zmiany w prawie spadkowym?

Poszerzenie grupy krewnych zaliczanych do kręgu spadkobierców ustawowych powinno w sposób istotny ograniczyć dziedziczenie ustawowe gminy i Skarbu Państwa. Taką zmianę przygotowuje Komisja Kodyfikacyjna w projekcie nowelizacji kodeksu cywilnego - poinformowała rzecznika praw obywatelskich Beata Kempa, sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Rzecznik domaga się zmiany obecnych przepisów. Rzeczpospolita (...)

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Fakt dziedziczenia bądź otrzymania zachowku przynosi ze sobą nie tylko potencjalne korzyści w postaci przedmiotów spadkowych, ale także szereg obowiązków. Wśród nich oczywiście jednymi z ważniejszych są obowiązki podatkowe. Czy każdy z nas pamięta, iż w przypadku, gdy nabywamy na własność" rzeczy bądź prawa majątkowe jesteśmy zobligowani do wywiązania się (...)

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz podatkowy SD-Z2. Sprawdź, jak to zrobić. Kto może złożyć formularz SD-Z2, aby skorzystać z całkowitego zwolnienia od podatku? Poniższe przypadki dotyczą tylko rzeczy i praw majątkowych (majątku), (...)

Zapis i polecenie w testamencie

Zapis i polecenie w testamencie

Co to jest zapis? Zapis to rozrządzenie testamentowe w wyniku którego na spadkobiercę lub zapisobiercę nakładany jest obowiązek spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz innej oznaczonej osoby (np. przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości). Osoba ta uzyskuje tym samym pewną korzyść, z reguły kosztem majątku spadkowego sama jednak nie staje się (...)

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia jest uregulowana w art. 1048-1050 kodeksu cywilnego. Jest ona jedyną dopuszczalną przez polski system prawny umową o spadek po osobie żyjącej. Jak zawrzeć umowę o zrzeczenie się dziedziczenia? Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. ##baner## Zawarta (...)

Jakie postanowienia może zawierać testament?

Jakie postanowienia może zawierać testament?

  Testament jest czynnością ściśle sformalizowaną, co oznacza, iż na jego treść mogą składać się jedynie oznaczone, konkretne postanowienia. Wszelkie inne, nie wypływające z przepisów ustawy bądź nie zakotwiczone w orzecznictwie lub doktrynie, nie wywrą żadnego skutku w sferze prawa spadkowego, jakkolwiek nie wpłyną na ważność samego testamentu. Oto postanowienia (...)

Dziedziczenie środków zgromadzonych na rachunku bankowym - opinia prawna

Dziedziczenie środków zgromadzonych na rachunku bankowym - opinia prawna

Stan faktyczny Na początku czerwca br. zmarł brat mojej matki. Brat pozostawał na gospodarstwie, które zostało mu notarialnie przepisane przez nie żyjącą już moją babcię, a jego matkę. Gospodarstwo miało ok. 4 ha, ale brat matki sprzedał już 1 ha ziemi na działki budowlane. Okazało się, że brat matki ma pieniądze na rachunku bankowym ze sprzedaży tych działek w wysokości (...)

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym?

Kiedy następuje dziedziczenie ustawowe? Dziedziczenie ustawowe ma miejsce w sytuacji gdy, spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu oraz gdy osoby powołane do spadku nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami (bo np. zmarły przed otwarciem spadku). W razie powołania spadkobierców w drodze testamentu tylko w stosunku do części spadku, również pozostała część podlega ustawowym (...)

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Prawo spadkowe - co reguluje prawo spadkowe?

Co określamy mianem "prawo spadkowe"? Prawo spadkowe jest częścią prawa cywilnego. Jego normy są wyodrębnione w osobnej księdze k.c. na podstawie kryterium: normowania skutków prawnych śmierci człowieka (osoby fizycznej) jako podmiotu praw i obowiązków majątkowych w dziedzinie prawa cywilnego (gdy dla prawa rzeczowego i prawa zobowiązań podstawą wyodrębnienia jest charakter (...)

Majątek wspólny małżonków

Majątek wspólny małżonków

Podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej obejmuje – jak sama nazwa wskazuje – składniki majątkowe, które stanowią majątek wspólny. Punktem wyjścia przy omawianiu zagadnienia podziału majątku jest ustalenie, co w skład tego majątku wchodzi. To przedmiot częstych sporów między małżonkami, którzy często (...)

Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

Według zasady swobody testowania spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę spoza kręgu najbliższych krewnych. Zabezpieczenie interesów osób najbliższych spadkodawcy, by mogli oni po śmierci spadkodawcy uzyskać pewne korzyści ze spadku występuje pod postacią zachowku. Uprawnienie do zachowku powstaje wówczas gdy spadkodawca sporządził (...)

Jak skutecznie nabyć swoją część odziedziczonego spadku - opinia prawna

Jak skutecznie nabyć swoją część odziedziczonego spadku - opinia prawna

Stan faktyczny Urodziłam się w roku 1955. Podziały pozostałych niewielkich dóbr materialnych w rodzinie odbywały się zwykle ustnie bez żadnych postępowań prawnych. Po śmierci kolejnych członków rodziny ich dobra trafiały do żyjących członków rodziny z następnego pokolenia, a ich rozdział zdecydowany przez najstarszą żyjąca osobę, za mojego życia moją babkę. (...)

Przyjęcie spadku - co to jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Przyjęcie spadku - co to jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza?

Zgodnie z prawem polskim dana osoba - spadkobierca, nabywa spadek z chwilą jego otwarcia (czyli z chwilą śmierci spadkodawcy). Nabycie spadku przez spadkobiercę nie jest jednak nabyciem definitywnym, ponieważ spadkobierca ma prawo w ciągu 6 miesięcy - od daty, kiedy dowiedział się o tytule swego powołania (a więc z reguły od dnia, w którym dowiedział się o śmierci spadkodawcy (...)

Co to jest przyjęcie spadku wprost?

Co to jest przyjęcie spadku wprost?

  Zgodnie z przepisami dotyczącymi prawa spadkowego spadkobierca nabywa spadek" z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy. Nie jest to nabycie spadku uzależnione od złożenia jakiegoś wcześniejszego oświadczenia przez spadkobiercę. Jednakże z uwagi na poźniejsze następstwa prawne otwartego spadku spadkobierca może w określonych terminach składać oświadczenia dotyczące spadku. (...)

Uznanie spadkobiercy za osobę niegodną dziedziczenia

Uznanie spadkobiercy za osobę niegodną dziedziczenia

  Kto może być uznany za spadkobiercę niegodnego dziedziczenia? Niegodnym może być uznany każdy spadkobierca - czy to powołany na mocy testamentu, czy ustawy. Często bowiem zdarza się, że sam spadkodawca nie zdaje sobie sprawy z określonych zdarzeń, które powinny eliminować daną osobę z kręgu powołanych do spadku. Przepisy kodeksu cywilnego określają precyzyjnie jakie (...)

Dziedziczenie długów? Jaka jest odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkodawcy?

Dziedziczenie długów? Jaka jest odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkodawcy?

Śmierć dłużnika nie musi oznaczać braku możliwości odzyskania naszego długu. Jest to podyktowane tym, że z chwilą śmierci niejako automatycznie przechodzą na określone osoby nie tylko prawa majątkowe zmarłego ale także jego obowiązki. Dlatego, co do zasady, śmierć naszego dłużnika otwiera drogę do dochodzenia niezapłaconych wierzytelności od jego spadkobierców. Jak kształtuje (...)

Uszkodziłeś auto na zniszczonej drodze? Sprawdź jakie masz prawa

Uszkodziłeś auto na zniszczonej drodze? Sprawdź jakie masz prawa

Polskie drogi pozostawiają wiele do życzenia przez cały rok, jednakże to właśnie w okresie wiosennym najłatwiej o uszkodzenie pojazdu, spowodowane złym stanem dróg. Warto wiedzieć jakie prawa przysługują użytkownikom dróg, kto ponosi odpowiedzialność za ewentualne uszkodzenia pojazdów oraz jaka jest procedura uzyskania odszkodowania od zarządcy drogi bądź jego (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Darowizna a zachowek

Darowizna a zachowek

Matka mojej znajomej, na podstawie umowy darowizny sporządzonej notarialnie, przekazała jednemu z czwórki dzieci dom i prawdopodobnie 7 ha ziemi. Matka jakiś czas temu zmarła. Oczywiście testamentu (...)

Darowizna a zachowek

Darowizna a zachowek

Małżeństwo miało dwoje dzieci (X i Y). W styczniu 2006 zmarła matka (mąż matki zmarł wcześniej). Po śmierci męża matka przekształciła prawo do lokalu z lokatorskiego spółdzielczego na własnościowe. (...)

Uzupełnienie zachowku

Uzupełnienie zachowku

W 2006 roku moi żyjący wówczas rodzice dokonali darowizny aktem notarialnym na rzecz swojej wnuczki - mojej siostrzenicy. Przedmiotem darowizny był dom z działką, w którym zamieszkały wnuczka z (...)

Wyłączenie darowizny z masy spadkowej

Wyłączenie darowizny z masy spadkowej

Wnuczka otrzymała aktem notarialnym darowiznę nieruchomości od dziadka z zaznaczeniem, że ta darowizna jest wyłączona z masy spadkowej. Po śmierci dziadka okazało się, że to wyłączenie nie (...)

Darowizna na rzecz komitetu budowy pomnika

Darowizna na rzecz komitetu budowy pomnika

Czy można odliczyć od dochodu do opodatkowania darowiznę pieniężną dla Komitetu Budowy Pomnika im. Jana Pawła II, który to komitet powstał na okoliczność zbudowania tego pomnika i zostanie później (...)

Darowizna firmy żonie

Darowizna firmy żonie

Istnieją przesłanki zdrowotne, by mąż darował firmę żonie w celu jej dalszego prowadzenia. Firma jest prowadzona jednoosobowo w oparciu o wpis do ewidencji. W majątku firmy znajdują sie ruchomości (...)

Darowizna po rozwodzie

Darowizna po rozwodzie

Chciałbym zrobić podział majątku po rozwodzie. Rozwód odbył się 10.03 i wyrok nie jest jeszcze prawomocny. W październiku 2007 roku moi rodzice przepisali na mnie mieszkanie w formie darowizny (...)

Darowizna nieruchomości po śmierci darczyńcy

Darowizna nieruchomości po śmierci darczyńcy

Czy można podarować nieruchomość na wypadek swojej śmierci? Chodzi tutaj o darowiznę na wypadek śmierci (donatio mortis causa). Darowizna taka jest umową (wymaga oświadczeń woli dwóch (...)

Zaliczenie darowizny do spadku a zachowek

Zaliczenie darowizny do spadku a zachowek

Wnuczka otrzymała aktem notarialnym darowiznę nieruchomości od dziadka z zaznaczeniem, że ta darowizna jest wyłączona z masy spadkowej. Po śmierci dziadka okazało się, że to wyłączenie nie (...)

Sfałszowany testament a zachowek

Sfałszowany testament a zachowek

Trwa od dwóch lat postępowanie o sfałszowanie testamentu przez spadkobiercę, który przejął w ten sposób cały majątek. Czy wystąpienie o zachowek pozostałych uprawnionych do spadku oznaczałoby (...)

Roszczenie o zachowek

Roszczenie o zachowek

Spadkodawca napisał testament, w którym wszystkie nieruchomości i działającą firmę zapisał wnuczce, natomiast konkubinie, jednej osobie obcej i trojgu dzieci zapisał gotówkę w równych częściach. (...)

Stwierdzenie nabycia spadku po dwóch spadkodawcach

Stwierdzenie nabycia spadku po dwóch spadkodawcach

W 2003 r. złożyłam wniosek o dziedzicznie ustawowe po ojcu. Jako spadkobierców wskazałam matkę, siebie i siostrę. Postępowanie spadkowe nie zostało zakończone. Siostra przedstawiła w sądzie, (...)

Przedawnienie podatku spadkowego

Przedawnienie podatku spadkowego

Zmarły w 2006 r. ojciec pozostawił w spadku żonie i dwójce pełnoletnich dzieci dom mieszkalny o pow. 140,75m2 z tym, że w KW prowadzonej dla nieruchomości widnieje zapis, że dom mieszkalny wraz (...)

Przyspieszenie podjęcia zawieszonego postępowania

Przyspieszenie podjęcia zawieszonego postępowania

W 2005 r. mąż założył sprawę w Sądzie Rejonowym w sprawie spadkowej po śmierci (zabójstwo żony i dwóch córeczek). Sąd Rejonowy zawiesił rozpatrzenie sprawy do czasu rozpatrzenia sprawy o (...)

Postępowanie spadkowe a testament

Postępowanie spadkowe a testament

Spadkodawca pozostawił testament. Czy postępowanie spadkowe jest w takiej sytuacji obowiązkowe? Kto rozpoczyna postępowanie spadkowe? Czy postępowanie spadkowe pociąga jakieś koszty i kto je ponosi? (...)

Postępowanie spadkowe

Postępowanie spadkowe

Dwa lata temu (dokładnie 7.08.2004 r.) zmarła babcia, która nie pozostawiła testamentu. Babcia pozostawiła dom, który nabyła wraz z konkubentem (własność domu po połowie). Konkubent już też (...)

Zaliczenie darowizn do substratu zachowku

Zaliczenie darowizn do substratu zachowku

Czy będe musiała zapłacic zachowek swojemu bratu, jeśli ojciec tylko na mnie (jestem córką) przepisze w formie aktu darowizny nieruchomość? Ojciec nie posiada innego majatku. Zgodnie z zasadami (...)

Zaliczanie darowizn a testament

Zaliczanie darowizn a testament

Czy oświadczenie spadkodawcy o nie zaliczeniu darowizny na schedę spadkową, zgodnie z art. 1039 KC jest skuteczne w przypadku dziedziczenia testamentowego? Czy spadkodawca, który sporządził testament, (...)

Zaliczenie darowizny na schedę spadkową

Zaliczenie darowizny na schedę spadkową

Jeśli darczyńca w oświadczeniu notarialnym darowizny nieruchomości nie dokonał zwolnienia jej z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową przez zstępnych (nie był świadomy istnienia art. 1039 (...)

Zaliczenie darowizny na schedę spadkową

Zaliczenie darowizny na schedę spadkową

W jaki sposób przeprowadza się zaliczenie darowizny na schedę spadkową? Zgodnie z art. 1042 § 1 Kodeksu cywilnego zaliczenie na schedę spadkową przeprowadza się w ten sposób, że (...)

Testament i wydziedziczenie

Testament i wydziedziczenie

Ojciec obdarował swoja jedyna wnuczkę 1/2 nieruchomości w Warszawie, która odziedziczył po swoich rodzicach. Ponadto podarował 1/2 nieruchomości w Warszawie córce (wartość całości ok.140.000). (...)

Spadek po ojcu

Spadek po ojcu

Zmarł mój Ojciec, nie pozostawił testamentu. Pozostała : żona, córka - rozwiedziona 2 lata temu, z ustaloną rozdzielnością majątkową jeszcze przed rozwodem, wnuk-syn córki- (niepełnoletni- (...)

Dziedziczenie przez dzieci pozamałżeńskich

Dziedziczenie przez dzieci pozamałżeńskich

W trakcie trwanie małżeństwa mężowi urodziło się dziecko z innego związku. Mamy wspólne mieszkanie na kredyt. Czy jeśli po rozwodzie, mieszkanie będzie przepisane tylko na mnie, a mąż zobowiąże (...)

Powołanie spadkobiercy a zapis

Powołanie spadkobiercy a zapis

W trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku uczestnik postępowania przedłożył w sądzie testament, w którym testatorka podzieliła nieruchomość stanowiącą jej majątek odrębny, pomiędzy (...)

Spadkobranie na tle przepisów dekretu z 1946 r.

Spadkobranie na tle przepisów dekretu z 1946 r.

Mój dziadek zmarł w 1948 roku. W chwili jego śmierci mój ojciec już nie żył. Czy na tle przepisów powinnam była objąć część spadku przypadającą mojemu ojcu? W przedstawionej sprawie dziedziczenie (...)

Jak ustanowić prawo do zarządzania spadkiem po śmierci mamy?

Jak ustanowić prawo do zarządzania spadkiem po śmierci mamy?

W raz z moją mamą jesteśmy właścicielkami domu. Z tego co wiem, moja mama zapisała w testamencie swoją połowę mojemu bratu. Nie mam nic przeciwko temu, ale chciałabym mieć pewność że nie (...)

Testament notarialny

Testament notarialny

Ojciec mój sporządził testament u notariusza, w którym w paragrafie 1 uczynił mnie spadkobierczynią całości spadku. Obydwoje moi rodzice żyją. Mam również dwóch braci. W paragrafie 2 testamentu (...)

Uczestnictwo w otwarciu testamentu

Uczestnictwo w otwarciu testamentu

Czy przy otwarciu testamentu konieczne jest uczestnictwo spadkobierców? Należy także zwrócić uwagę na następujące przepisy Kodeksu postępowania cywilnego: Art. 649. § 1. Sąd albo (...)

Formy dziedziczenia przewidziane w Kodeksie cywilnym

Formy dziedziczenia przewidziane w Kodeksie cywilnym

Jakie formy dziedziczenia przewiduje Kodeks cywilny? Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów Kodeksu Cywilnego rozróżniamy dziedziczenie ustawowe oraz testamentowe. Z (...)

Zachowek od gospodarstwa rolnego

Zachowek od gospodarstwa rolnego

Moi rodzice w 1981 r. przepisali na brata gospodarstwo rolne (budynek mieszkalny, zabudowania gospodarcze, maszyny rolnicze i 20ha ziemi) nic nie przepisując pozostałej dwójce dzieci. Brat nie wiem (...)

FORUM PRAWNE

zachowek

zachowek Mam pytanie i bardzo prosze o odpowiedz. Moj maz z pierwszego malzenstwa ma dwie corki i jest pozbawiony praw rodzicielskich . My wspolnie nie mamy potomstwa, ale w perspektywie czasu nasz wspolny (...)

Wycena darowizny do zachowku

Wycena darowizny do zachowku Mama dokonała darowizny swojego mieszkania spółdzielczego bratu w 2005r nie wiem dokłatnie jaka to kwota - ok. 25 000zł.w 2009r po wylewie z uwagi na konieczną pomoc (...)

Darowizna, a zachowek.

Darowizna, a zachowek. Witam, Chciałbym się poradzić osób tutaj się udzielających, aby raz na zawsze pozbyć się wątpliwości związanych z zachowkiem itd. Sprawa wygląda tak: Moja prababcia (...)

Darowizna przed śmiercią a zachowek

Darowizna przed śmiercią a zachowek Witam Bardzo Was proszę o pomoc. Babcia 3 lata temu za zywota zapisala mi umową darowizny mieszkanie. babcia po smierci dziadka byla jeynym włascicielem gdyz tata (...)

Darowizna a zachowek

Darowizna a zachowek Witam, mam problem i nie za bardzo wiem od której strony go ugryźć. Mam zamiar założyć sprawę i ubiegać się o zachowek. Czy mieszkanie przekazane w darowiźnie dwa lata przed (...)

Darowizna

Darowizna Mam otrzymac mieszkanie wlasnosciowe - darowizna, trzecia grupa podatkowa (darczynca zyje i nadal w nim bedzie mieszkac). Jakich kosztow moge sie spodzieawac i jak ich uniknac. (Piotr) Podatek (...)

Darowizna Babcia - Wnuk - Mieszkanie

Darowizna Babcia - Wnuk - Mieszkanie Witam. Moja Babcia wyraziła chęć przekazania mi swego 50m2 mieszkania w darowiźnie. Wobec powyższego najpierw należało owe mieszkanie wykupić od gminy, co też (...)

Darowizna mieszkania dla syna od rodziców, jakie prawa prawa żony?

Darowizna mieszkania dla syna od rodziców, jakie prawa prawa żony? Rodzice chcą przepisać dom dla mnie. Z żoną nie mamy rozdzielności majątkowej. Jak dokonać przepisania domu aby był on wyłącznie (...)

Darowizna mieszkania

Darowizna mieszkania Mama moja ponad 5 lat temu zapisała mi mieszkanie w formie darowizny u notariusza mieszkanie społdzielczo-własnosciowe.Nie mam rodzenstwa,poniewaz moj brat zmarł poł roku temu.Zostawił (...)

Zachowek po dziadku

Zachowek po dziadku Witam, mam bardzo ważną sprawę, ale możę zacznę od początku. Mój dziadek miał 2 synów - wója i mojego tatę (który zmarł w 1994 r) dziadek ożenił się po raz 2 (zawarli (...)

Zachowek dla wnuków

Zachowek dla wnuków Witam. Moje pytanie związane jest z następującą sytuacją. Moja babcia w testamencie cały swój majątek przepisała na mnie i mojego brata. Wydziedziczyła równiez swojego syna. (...)

przerwanie zasiedzenia / art. 123 kc - post. spadkowe vs dział spadku

przerwanie zasiedzenia / art. 123 kc - post. spadkowe vs dział spadku Czy przerwanie zasiedzenia nieruchomości prowadzonego przez jednego ze spadkobierców następuje gdy w międzyczasie (chodzi o okres (...)

Meldunek a postępowanie spadkowe

Meldunek a postępowanie spadkowe Witam Sytuacja jest następująca - mieszkam w domu razem z rodzicami, właścicielami domu jest ojciec i matka, ojciec umiera, nie zostaje przeprowadzone postępowanie (...)

Rejestracja samochodu spadkowego

Rejestracja samochodu spadkowego Czy da sie zarejestrować auto będące częścią spadku bez postępowania spadkowego lub przeprowadzić postępowanie nie na cały spadek ale tylko na jego część (auto)? (byrek) (...)

Postępowanie spadkowe- problem z siostrą.

Postępowanie spadkowe- problem z siostrą. Rok temu zmarł mój teść, a teraz siostra mojego męża wszczęła postępowanie spadkowe. Oprócz niej mój mąż ma jeszcze dwóch braci. Ona jest ze wszystkimi (...)

postępowanie spadkowe

postępowanie spadkowe Witam mam pytanie właśnie zakończyło się postępowanie spadkowe po moim ojcu i babci mam już pismo z sadu i chciałam skompletować dokumenty do urzędu skarbowego niestety (...)

zawiłości testamentowe

zawiłości testamentowe Pół roku temu u notariusza został spisany testament przekazujący mojemu mężowi sporą działkę. Zapisała mu go schorowana ciocia w zamian za opiekę. Jednak mamy wątpliwości (...)

Dziedziczenie testamentowe

Dziedziczenie testamentowe Niedawno zmarła osoba, która wskazała mnie w swym testamencie jako jedynego spadkobiercę. Jako że wiem, że osoba ta posiadała na rachunku bankowym pewną sumę pieniędzy (...)

dziedziczenie testamentowe a zapis windykacyjny

dziedziczenie testamentowe a zapis windykacyjny Proszę o wyjaśnienie, jak to jest. Jeśli jest sporządzony testament, a do niego zapis windykacyjny. Czy w przypadku odrzucenia przyjęcia spadku wg testamentu (...)

Spadek po ojcu a roszczeniowa ciotka.

Spadek po ojcu a roszczeniowa ciotka. Witam, Słowem wstępu: - W grudniu 2017 zmarł mój ojciec. Jego rodzice nie żyją, miał żonę oraz siostrę z którą nie utrzymywał kontaktu od kilku lat. (...)

Porady prawne