Czy złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie upoważnienia aplikantowi adwokackiemu lub radcowskiemu (...)

W dniu 31.05.2007 r. do Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miasta Olsztyn wpłynął wniosek aplikanta Pani Marii S. oraz aplikanta radcowskiego Pani Joanny S. o wydanie wiążącej interpretacji prawnej w zakresie stosowania ustawy o opłacie skarbowej. Dnia 24.07.2007 roku strony na prośbę organu podatkowego sprecyzowały i wyjaśniły wątpliwości dotyczące pytania. Wniosek wnioskodawczyń brzmi: Czy złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie upoważnienia aplikantowi adwokackiemu lub radcowskiemu odpowiednio przez adwokata lub radcę prawnego do zastępstwa w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym podlega opłacie skarbowej? Zdaniem wnioskujących złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie upoważnienia do zastępstwa w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym przez adwokata aplikantowi adwokackiemu lub przez radcę prawnego aplikantowi radcowskiemu nie podlega opłacie skarbowej.

W odpowiedzi na wyżej postawione pytanie organ podatkowy wyjaśnia co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. W związku z tym, iż przepisy ustawy o opłacie skarbowej nie zawierają definicji pełnomocnictwa, należało się w tej kwestii odnieść do unormowań zawartych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.), ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1058 ze zm.) oraz ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ( Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1059 ze zm.).

Zgodnie z przepis art. 91 pkt. 3 ustawy Kodeks postępowania cywilnego stanowi, iż pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do udzielania dalszego pełnomocnictwa adwokatowi lub radcy prawnemu. Art. 87 § 1 wskazuje natomiast podmioty, którym pełnomocnictwa można udzielić, a wśród których nie wymienia się aplikantów adwokackich i radcowskich.

Zgodnie z art. 77 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze po sześciu miesiącach aplikacji adwokackiej aplikant adwokacki może zastępować adwokata tylko przed sądem rejonowym, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami, natomiast po roku i sześciu miesiącach aplikacji adwokackiej aplikant adwokacki może także zastępować adwokata przed innymi sądami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W celu wykonywania w/w czynności patron wystawia aplikantowi upoważnienia, w których określa zakres czynności, do których uprawniony jest aplikant. Analogicznie stanowi art. 35 i ustawy o radcach prawnych z dnia 5 lipca 1982 r.

W tak przedstawionym stanie prawnym, aplikant adwokacki oraz aplikant radcowski nie uzyskują statusu pełnomocnika , gdyż działają jedynie za pełnomocnika i nie wchodzą w jego miejsce. Aplikant zastępuje jedynie adwokata lub radcę prawnego, który udzielił mu upoważnienia, a pomiędzy stroną a zastępcą adwokata lub zastępcą radcy prawnego nie powstaje węzeł prawny, aplikant nie ponosi wobec strony odpowiedzialności, ponosi ją jedynie wobec swego mocodawcy - adwokata lub radcy prawnego. Reasumując w świetle wskazanych przepisów upoważnienie udzielane przez adwokata aplikantowi adwokackiemu oraz przez radcę prawnego aplikantowi radcowskiemu do zastępstwa w sprawie nie stanowi pełnomocnictwa substytucyjnego. Na takim też stanowisku stanął Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 28 czerwca 2006 r. (Sygn. Akt III CZP 27/06) wyraźnie rozróżnił substytucje od zastępstwa wykonywanego przez aplikantów - zaznaczając, że zastępstwo takie ma charakter korporacyjny, mający na celu funkcje edukacyjne. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji.

Na niniejsze postanowienie służy stronie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie za pośrednictwem Prezydenta Miasta Olsztyn w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.