Podatek VAT i akcyza

Umowa o dzieło

Umowa zlecenia

Kto jest podatnikiem VAT - wątpliwości dotyczące umów cywilnoprawnych

Strona 1 z 4

Według ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą. Na potrzeby podatku VAT działalność gospodarcza została sformułowana niezależnie od jej rozumienia w innych aktach prawnych. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).  

Samodzielne wykonywanie działalności dla potrzeb VAT to zatem nie tylko prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Podatnikami podatku VAT mogą być również ci podatnicy, którzy tej działalności nie prowadzą. W praktyce wiele wątpliwości budzi opodatkowanie osób wykonujących czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. umowy zlecenia i umowy o dzieło.  

Kto jest podatnikiem VAT w świetle VI Dyrektywy? 

Szósta Dyrektywa Rady Unii Europejskiej (dalej określana jako „VI Dyrektywa”) stanowi akt prawny ustanawiający jednolity system podatku od wartości dodanej (tj. podatku VAT) na terenie całej Unii Europejskiej. W rozumieniu art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy, podatnikiem jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą, określoną w ust. 2 Dyrektywy, bez względu na cel czy rezultaty takiej działalności.  

VI Dyrektywa zawiera również definicję działalności gospodarczej. Dla celów tego rozdziału korzystamy wyłącznie ze znaczenia zawartego w art. 4 ust. 4 VI Dyrektywy. Zgodnie z tym zapisem, użycie słowa „samodzielnie” wyklucza opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą  umową o pracę lub innym stosunkiem prawnym tworzącym więzy między pracodawcą a pracownikiem co do warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.  

Co na temat opodatkowania umowy zlecenia i umowy o dzieło stanowią przepisy polskie?

Na przedstawionych powyżej rozwiązaniach prawnych VI Dyrektywy wzorował się polski ustawodawca. Niestety zapisy przyjęte przez polską ustawę o VAT stanowią prostą kopię rozwiązań unijnych nie uwzględniającą polskich realiów. Zgodnie z ustawą o VAT (art. 15 ust. 3 ustawy o VAT), za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznaje się czynności

  • z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;

  • z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Od dnia 1 czerwca 2006 r. powyższy przepis stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi.

Pierwsze wyłączenie dotyczy w zasadzie przychodów otrzymywanych na podstawie umowy o pracę i nie jest obwarowane dodatkowymi przesłankami. Najwięcej kłopotów stwarza wyłączenie drugie - przychody wyłączone z zakresu działania ustawy o VAT, to:  

Śledź nas na:

Czytaj dalej (strona 1 z 4)

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 2.1.2007

    Zmiany w podatku od czynności cywilnoprawnych na 2007 rok

    Wchodząca w życie w zasadzie 1 stycznia 2007 roku ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wprowadza istotne (...)

  • 12.5.2017

    PCC, czy VAT?

    Jedna czynność prawna może zatem spełniać definicję zarówno czynności opodatkowanej VAT, jak też podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Nie oznacza to jednak, że będzie ona faktycznie (...)

  • 19.10.2011

    Podatnicy

    Szczególny charakter podatku VAT przejawia się między innymi w tym, iż opodatkowaniu podlegają wskazane przepisami czynności pod warunkiem, że są wykonywane przez podatników. W konsekwencji - (...)

  • 23.3.2018

    Odwołanie od decyzji dyrektora urzędu kontroli skarbowej

    Dla podmiotu niemającego siedziby w Polsce, który w dniu rozpoczęcia postępowania kontrolnego był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług w Polsce, a który przestał (...)

  • 3.11.2011

    Jakie szczególne dokumenty są uznawane za faktury VAT?

    Przepisy rozporządzenia fakturowego uznają za faktury VAT pewne specyficzne dokumenty. Wszystkie te dokumenty przedstawiamy poniżej. Za faktury VAT uznaje się m.in. rachunki, o których mowa w art. (...)