Prawo do spadku

Pytanie:

Wyszłam za mąż za mężczyznę, który był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa 40 lat temu ma dwoje dorosłych dzieci (jedno w USA), z drugiego dorosłą córkę, mieszkającą w Kędzierzynie. Kupiliśmy z mężem działkę i będziemy budowali dom. Chcemy, by po naszej śmierci dostała go w spadku w pierwszej kolejności, córka męża z drugiego małżeństwa, a w przypadku jej śmierci lub rezygnacji ze spadku, w drugiej kolejności mój brat. Jak się zabezpieczyć, w razie wcześniejszej śmierci męża, przed roszczeniami spadkowymi jego pozostałych dzieci? Ten dom to dorobek całego mojego życia plus zarobki męża pochodzące z okresu po ostatnim rozwodzie. Gdyby, w przypadku śmierci męża, jego dzieci zażądały prawa do spadku, bądź zachowku, byłabym zrujnowana i zostałabym osobą bezdomną.

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Przejście majątku zmarłego na spadkobierców nastąpić może albo na mocy testamentu, albo na mocy przepisów ustawy.

Kodeks cywilny określa kolejność powoływania spadkobierców do dziedziczenia w przypadku gdy nie ma miejsca dziedziczenie testamentowe. Zgodnie z art. 931 k.c.

- w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

- w drugiej kolejności – w braku zstępnych - powołani są do spadku z ustawy małżonek i rodzice.

W dalszej kolejności do dziedziczenia może być także powołane rodzeństwo, dziadkowie, dzieci małżonka, a na końcu – Skarb Państwa.

 

W przypadku sporządzenia testamentu do dziedziczenia może zostać powołany każdy, jednakże co do zasady dzieci spadkodawcy, jego małżonek oraz rodzice są uprawnieni do zachowku.

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Wartość zachowku wynosi ½ tego, co osoba uprawniona otrzymałaby w drodze dziedziczenia ustawowego, a jeżeli jest trwale niezdolna do pracy bądź małoletnia – 2/3 udziału spadkowego.

 

Oznacza to, że nawet w przypadku powołania do dziedziczenia tylko jednej córki bądź Pani brata, pozostałe dzieci z poprzedniego małżeństwa Pani męża będą uprawnione do otrzymania zachowku.

 

Jedyną drogą do pozbawienia spadkobierców prawa do zachowku jest ich wydziedziczenie, jednak jest to możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach.

 

Art. 1008. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:  

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;  

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci; 

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.  

Przy czym w punkcie trzecim nie zawsze wystarczy samo nieutrzymywanie kontaktu, zwłaszcza w przypadku gdy między rodzicami doszło do rozwodu.

 

Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył.

 

Niestety, nie będzie stanowić rozwiązania problemu dokonanie darowizny na rzecz osoby mającej być spadkobiercą, ponieważ darowizny bierze się pod uwagę przy obliczaniu zachowku.

 

Warto jednak pamiętać że w przypadku gdy nieruchomość stanowić będzie majątek wspólny Pani i Pani męża, to w skład spadku wejdzie tylko pół tej nieruchomości, druga połowa należeć zaś będzie do Pani. Dodatkowo oczywiście będzie Pani uprawniona do zachowku. W braku innych uprawnionych udział w nieruchomości przedstawiać się będzie zatem następująco:

½ nieruchomości – połowa przypadająca Pani po ustaniu wspólności majątkowej

 

Do drugiej połowy do dziedziczenia z ustawy byłaby powołana

Pani – w ¼

pozostałe ¾ podzielone pomiędzy troje dzieci – każde po ¼

 

W przypadku gdy dwoje dzieci nie jest powołanych do dziedziczenia, przysługiwać im będzie tylko połowa tego, co dziedziczyliby z ustawy, czyli tu: każde po 1/8

 

Oznaczałoby to, że zachowek przysługujący dwójce dzieci wyniósłby ¼ połowy nieruchomości (zakładając, że to jedyny majątek wchodzący w skład masy spadkowej) czyli 1/8 wartości całej nieruchomości.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: