VAT za zakup od osoby nie będącej podatnikiem

Pytanie klienta:

""Jestem osobą fizyczna prowadzącą działalność gospodarczą na zasadach ogólnych, będącą płatnikiem podatku od towarów i usług. Czy mogę kupić towar od osoby nie prowadzącej działalności gospodarczej w celach handlowych do dalszej odsprzedaży? Czy muszę do ceny zakupu naliczyć cały VAT? Jak przedstawia się cała sprawa jeśli zawrę z tą osobą umowę komisu? Jaki VAT i czy w ogóle mam do zapłacenia od takiej sprzedaży?""

Odpowiedź prawnika:

Upraszczając (bo oczywiście jest szereg wyjątków od zasady) niejako sytuację podatkową „zwykłego śmiertelnika – podatnika” płacimy albo podatek VAT, albo podatek od czynności cywilno-prawnych (PCC). Jeśli kupującym jest osoba nie będąca podatnikiem VAT towaru/usługi od podatnika czynnego podatku VAT (np. codzienna czynność zakupów w sklepie), to wówczas mamy obowiązek zapłacić podatek VAT należny. Jeśli kupującym w tej sytuacji byłby czynny podatnik VAT, wówczas miałby możliwość odliczenia zapłaconego sprzedawcy podatku VAT, oczywiście przy spełnieniu dodatkowych warunków wymaganych przez prawo podatkowe.

Natomiast – odwracając sytuację – jeśli sprzedającym jest osoba, nie prowadząca działalności gospodarczej i nie będąca podatnikiem podatku VAT, wówczas co do zasady podatek ten nie będzie naliczany, lecz „w jego miejsce” stosuje się przepisy ustawy o podatku od czynności cywilno-prawnych. W zależności od przedmiotu sprzedaży (rzecz czy prawo) podatek ten stanowi 2% lub 1% wartości sprzedaży danej rzeczy/prawa. Podatek ten obciąża solidarnie obie strony transakcji, przy czym w umowie sprzedaży strony mogą umówić się, iż obowiązek zapłaty ma jedna ze stron (zapis ten jednakże dla organów podatkowych nie wywiera żadnego skutku prawnego i w przypadku braku zapłaty podatku należność ta egzekwowana będzie od obu stron umowy).

Jeśli zakupiony w ten sposób towar będzie podlegać odsprzedaży w ramach działalności gospodarczej jego nabywcy, powinien do ceny sprzedaży doliczyć podatek VAT, wg stawki obowiązującej dla danego towaru. Jednakże, rzeczywiście w pewnych sytuacjach prawem określonym, podatnik może zastosować pewną „modyfikację” swych rozliczeń z fiskusem.

Metoda ta odnosi się do towarów zakupionych jako zwolnione od podatku lub opodatkowane w systemie marży, a wówczas sprzedaż tegoż towaru również podlega tej metodzie. Opodatkowanie w tej sytuacji odnosi się tylko do marży uzyskiwanej na sprzedaży przez podatnika dokonującego sprzedaży towarów używanych, nabytych uprzednio przez niego dla celów prowadzonej działalności gospodarczej lub importowanych w celu odprzedaży. Marżą jest kwota różnicy pomiędzy kwotą do zapłaty przez kupującego, a kwotą nabycia, pomniejszoną o podatek.

Uprawnionymi do stosowania tej metody są podatnicy którzy bezpośrednio nabywają takie towary i jego sprzedają, jak i pośrednicy na podstawie umowy agencyjnej, komisu, pośrednictwa i im podobnych, o ile towary te zostały nabyte od:

  1. osoby fizycznej lub prawnej, ale nie będącej podatnikiem podatku VAT
  2. podatników VAT, ale dostawa dotyczyła towarów zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 2 lub art. 113
  3. podatników VAT, jeśli dostawa tych towarów była opodatkowana na zasadzie marży.

Spełnienie powyższych warunków uprawnia do skorzystania z tej metody i nie wymaga powiadamiania organów podatkowych.