15.4.2019

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

Podatek przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego

W podatku od spadku i darowizn dla ustalenia obowiązującego stanu prawnego w pierwszej kolejności należy ustalić, kiedy nastąpiło nabycie (tj. śmierć osoby, po której nabywamy określone rzeczy). Poniższe wyjaśnienia odnoszą się do nabycia tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego według stanu prawnego od dnia 1 stycznia 2016 r. Poniżej przedstawione zasady stosuje się zatem do nieodpłatnego nabycia rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego, które nastąpiło po 31 grudnia 2015 r.

Porady prawne
 

Przedmiot opodatkowania

Podatkowi od spadków i darowizn dalej "upsd" podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem: 

  • dziedziczenia,
  • zapisu zwykłego,
  • dalszego zapisu,
  • zapisu windykacyjnego,
  • polecenia testamentowego.

Ze wskazanego przepisu wynika nieograniczony obowiązek podatkowy w zakresie upsd, jeżeli chodzi o własność rzeczy znajdujących się na terytorium RP lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium RP przez osoby fizyczne, bez względu na ich obywatelstwo czy też miejsce stałego pobytu z wyjątkiem nabycia własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium RP lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium RP, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium RP.

Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, podlega upsd, jeżeli w chwili otwarcia spadku nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Istotnym jest w tym przypadku, iż o statusie nabywcy, jako podatniku, decyduje data otwarcia spadku. Ewentualne zmiany dotyczące statusu nabywcy: utrata bądź nabycie obywatelstwa polskiego, zmiana miejsca stałego pobytu, które nastąpiłyby po dacie otwarcia spadku nie wpływają na fakt opodatkowania upsd przedmiotowego nabycia lub jego brak.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska nie dotyczą podatków majątkowych, w tym podatku od dziedziczenia (z wyjątkami wskazanymi niżej). Mianowicie Polska podpisała umowy, które regulują kwestie podatku spadkowego tylko z trzema państwami: 
  • Austrią - Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austriacką o zapobieżeniu dwukrotnemu pobieraniu podatku spadkowego, podpisana w Wiedniu 24 listopada 1926 r. (Dz.U. z 1928 r. Nr 61, poz. 557),
  • Czechosłowacją - Umowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czechosłowacką w sprawie zapobieżenia dwukrotnemu opodatkowaniu w dziedzinie podatków spadkowych, podpisanej w Warszawie 23 kwietnia 1925 r. (Dz.U. z 1926 r. Nr 13, poz. 78),
  • Węgrami - Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Węgierskim w celu zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu spadków, podpisana w Warszawie 12 maja 1928 r. (Dz.U. z 1931 r. Nr 75, poz. 602).
W upsd zostały wymienione przypadki wyłączenia określonych rzeczy bądź praw majątkowych od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn:
  • nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • nabycie w drodze spadku, zapisu windykacyjnego lub darowizny praw autorskich i praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych oraz wierzytelności wynikających z nabycia tych praw;
  • nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego programu emerytalnego;
  • nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na rachunku zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego;
  • nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym oraz na indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego;
  • nabycie w drodze spadku kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zwolnienia w kręgu osób z najbliższej rodziny tzw. grupa "0"

Nabycie własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego objęte jest zwolnieniem bez względu na wartość przedmiotu nabycia, przy spełnieniu określonych warunków.

Zwolnienia dla osób z najbliższego kręgu rodziny stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa. 

Czynności zwolnione od podatku

Według ustawy, zwalnia się od podatku: 

  • nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami, pod warunkiem:
    • że w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha
      oraz
    • gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia;
    Należy zwrócić uwagę, iż zwolnienie to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9);
  • nabycie praw do wkładów w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni kółek rolniczych;
  • nabycie w drodze dziedziczenia praw do wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej przez osobę zaliczoną do I lub II grupy podatkowej, jeżeli spełnia poniższe warunki:
    • nie jest właścicielem innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nim przeniesie własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego;
    • nie przysługuje mu spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekaże je zstępnym lub przekaże do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego;
    • nie jest najemcą lokalu lub budynku lub będąc nim rozwiąże umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego;
    • będzie zamieszkiwać będąc zameldowanym na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokona jego zbycia przez okres 5 lat:
    • - od dnia złożenia zeznania podatkowego - jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
      - od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego.
    oraz
    • spółdzielcze prawo do tego lokalu będzie przysługiwało nabywcy wkładu przez okres co najmniej 5 lat od dnia jego ustanowienia; warunek ten uważa się za zachowany także w przypadku przeniesienia przez spółdzielnię własności tego lokalu na nabywcę;
  • nabycie w drodze spadku lub zapisu windykacyjnego:

    a) przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej przedmiotów wyposażenia mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie domowym; jeżeli w skład wyposażenia mieszkania wchodzą meble zabytkowe. Należy zwrócić uwagę na odpowiednie stosowanie uregulowania wskazanego w lit. c),

    b) dzieł sztuki i rękopisów będących przedmiotem twórczości spadkodawcy oraz materiałów bibliotecznych. Zwolnienie to ma zastosowanie w przypadku, gdy spadkodawca zajmował się twórczością lub działalnością naukową, oświatową, artystyczną, literacką lub publicystyczną,

    c) zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do rejestru zabytków, a także zabytków użyczonych muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych na okres nie krótszy niż 2 lata,

    d) przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, jeżeli nabywca zabezpiecza je i konserwuje zgodnie z obowiązującymi przepisami;
  • nabycie przez rolnika pojazdów rolniczych i maszyn rolniczych oraz części do tych pojazdów i maszyn. Warunkiem zwolnienia jest, iż te pojazdy i maszyny rolnicze w ciągu 3 lat od daty otrzymania nie zostaną przez nabywcę sprzedane lub darowane osobom trzecim. W przypadku niedotrzymania wskazanego warunku następuje utrata zwolnienia.
  • nabycie w drodze spadku prawa do rekompensaty w rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej;
  • nabycie w drodze dziedziczenia przez osoby tworzące rodzinę zastępczą lub prowadzącego rodzinny dom dziecka, o których mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pieniędzy lub innych rzeczy Warunkiem jest, że pieniądze te lub rzeczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania zostaną przeznaczone na cele bezpośrednio związane ze sprawowaniem pieczy zastępczej.
  • nabycie w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie przez repatrianta, jeżeli spełnia warunki określone w art. 16 ust. 2 pkt 2 i 3; przepisy art. 16 ust. 7 i 8 stosuje się odpowiednio. Zwolnienie to ma zastosowanie do nabyć, które nastąpiły od dnia 1 maja 2017 r. – art. 2 i art. 14 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 858)

Powyższe zwolnienia stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa.

Obowiązek podatkowy

Obowiązek podatkowy zgodnie z ustawą ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Oznacza to, że w każdym przypadku nabycia podatnikiem jest wyłącznie nabywca.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego?

W zależności od tego, w jaki sposób doszło do nabycia, ustawa różnicuje terminy, w których obowiązek ten powstaje. Zwrócić należy uwagę także, że czym innym jest moment nabycia spadku, a czym innym powstanie obowiązku podatkowego.

Moment powstania obowiązku podatkowego określono odrębnie dla każdego z tytułów nabycia rzeczy i praw majątkowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. 

Co do zasady, w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego obowiązek podatkowy powstaje zatem:
  • w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku,
  • w drodze zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub z polecenia testamentowego - z chwilą wykonania zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub polecenia,
  • w drodze zapisu windykacyjnego - z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia częściowego stwierdzającego nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego,
  • jeżeli nabycie następuje w częściach - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części. 

W przypadku nabycia, które nie zostało zgłoszone do opodatkowania, a następnie nabycie to stwierdzono pismem - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Jeżeli takim pismem jest orzeczenie sądu - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. 

Natomiast w sytuacji, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia. Do końca lutego 2017 r. obowiązek podatkowy w ww. sytuacji powstawał w sytuacji powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia. Zmiana brzmienia przepisu nastąpiła w związku z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948) zmieniającej ustawę o podatku od spadków i darowizn z dniem 1 marca 2017 r.  

Podstawa opodatkowania

Podstawą opodatkowania jest tzw. czysta wartość, czyli wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów. Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych ustala się na podstawie:

  • stanu tych rzeczy i praw w dniu ich nabycia oraz
  • ich wartości rynkowej z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowania za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Długi i ciężary przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego

Jak wspomniano, ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn następuje po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), które pomniejszają wartości nabytych w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego rzeczy i praw majątkowych.

Jeżeli spadkobierca lub osoba, na której rzecz został uczyniony zapis zwykły lub windykacyjny, zostali obciążeni obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu zwykłego, wówczas wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku, zapisu zwykłego lub windykacyjnego, a w przypadku polecenia, o ile zostało wykonane.

Pojęcie długów w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem spadku, łącznie z roszczeniami spadkobiercy z tytułu poczynionych przez niego nakładów na przedmiot spadku.

Do długów i ciężarów zalicza się również:

  • koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku,

Zwolnienie nabywcy z zobowiązania albo jego wygaśnięcie

Jeżeli na skutek przyjęcia spadku następuje zwolnienie nabywcy z zobowiązania albo jego wygaśnięcie, wartość tego zobowiązania wlicza się do podstawy opodatkowania.

Określenie wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych

Określenie przez nabywcę wartości rynkowych nabytych rzeczy i praw majątkowych ma istotny wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, a więc również na wysokość należnego podatku od spadków i darowizn.

Kwoty wolne od podatku oraz zasada kumulacji

Wysokość podatku od spadków i darowizn zróżnicowana jest w zależności od grupy podatkowej, do której zalicza się nabywcę. Zaliczenie do jednej z trzech grup uzależnione jest od osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której następuje nabycie rzeczy i praw majątkowych. Od przynależności do grupy podatkowej zależy także wysokość kwoty wolnej od podatku. 

Grupy podatkowe

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od (po) której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, wyróżnia się 3 grupy podatkowe:

  • I grupa podatkowa 

- małżonek: osoba pozostająca w związku małżeńskim (prawomocne orzeczenie o rozwodzie decyduje o zaliczeniu małżonków do III grupy podatkowej),
- zstępni: dzieci, wnuki, prawnuki ...itd., przysposobieni i ich zstępni,
- wstępni: rodzice, dziadkowie, pradziadkowie ...itd., przysposabiający,
- zięć, synowa, teściowie, 
- pasierb: dziecko męża lub żony z poprzedniego małżeństwa,
- ojczym, macocha: mąż lub żona rodzica tego dziecka jest dla niego ojczymem lub macochą,
- rodzeństwo.

Jednocześnie za rodziców w rozumieniu tej ustawy uważa się również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.

  • II grupa podatkowa 

- zstępni rodzeństwa: siostrzeńcy, bratankowie, ich dzieci oraz wnuki, prawnuki... itd.,
- rodzeństwo rodziców: bracia i siostry ojca lub matki,
- zstępni i małżonkowie pasierbów: dzieci, wnuki... itd. oraz małżonkowie dzieci małżonka z poprzedniego małżeństwa,
- małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków: bratowe, szwagrowie i szwagierki (mąż siostry, żona brata, brat lub siostra męża lub żony),
- małżonków rodzeństwa małżonków: przykładowo: mąż siostry męża, żona brata żony,
- małżonków innych zstępnych: przykładowo mąż wnuczki, żona wnuka;

  • III grupa podatkowa to:

- pozostałe osoby: mogą to być osoby niespokrewnione ze sobą, ale także krewni, którzy nie zostali zaliczeni do I i II grupy, np. kuzyni.

Skala podatkowa 

Jednym z podstawowych elementów konstrukcyjnych każdego podatku jest skala podatkowa. W ustawie o podatku od spadków i darowizn określono trzy odrębne skale podatkowe zróżnicowane dla poszczególnych grup podatkowych. W każdej skali podatkowej wprowadzono po trzy jednakowe progi podatkowe, ale przyporządkowano im różne stawki. 

Przy nabyciu na podstawie tytułów podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, z wyjątkiem nabycia tytułem zasiedzenia, podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:

  • dla I grupy podatkowej 

- do 10.278 zł – 3%
- od 10.278 zł do 20.556 zł – 308,30 zł i 5% nadwyżki ponad 10.278 zł
- ponad 20.556 zł – 822,20 zł i 7% nadwyżki ponad 20.556 zł

  • dla II grupy podatkowej 

- do 10.278 zł – 7%
- od 10.278 zł do 20.556 zł – 719,50 zł i 9% nadwyżki ponad 10.278 zł
- ponad 20.556 zł – 1.644,50 zł i 12% nadwyżki ponad 20.556 zł

  • dla III grupy podatkowej 

- do 10.278 zł – 12%
- od 10.278 zł do 20.556 zł – 1.233,40 zł i 16% nadwyżki ponad 10.278 zł
- ponad 20.556 zł – 2.877,90 zł i 20% nadwyżki ponad 20.556 zł.

Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn (zwolnienie środków pieniężnych otrzymanych na cele mieszkaniowe) i w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (kwoty wolne) oraz skale podatkowe określone w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (wskazane powyżej skale podatkowe) obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego z zastrzeżeniem tzw. stawki sankcyjnej.

Inaczej jest w przypadku nabycia własności w drodze zasiedzenia, które podlega opodatkowaniu w wysokości 7% podstawy opodatkowania; kwoty wolne od podatku nie mają w tym wypadku zastosowania.

Kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku, określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn (zwolnienie środków pieniężnych otrzymanych na cele mieszkaniowe), oraz niepodlegające opodatkowaniu, określone w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (kwoty wolne), a także przedziały nadwyżki kwot wartości rzeczy i praw majątkowych podlegających opodatkowaniu określone w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (skali podatkowej) podwyższa się w przypadku wzrostu cen towarów nieżywnościowych trwałego użytku o ponad 6%, w stopniu odpowiadającym wzrostowi tych cen. Przedmiotowy wzrost cen oblicza się na podstawie skumulowanego indeksu wskaźników kwartalnych publikowanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski) w terminie 30 dni po upływie każdego kwartału.

Podwyższenie dokonywane jest przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia.

Kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku, określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn (zwolnienie środków pieniężnych otrzymanych na cele mieszkaniowe), oraz kwoty wolne od podatku, a także przedziały nadwyżek kwot wartości rzeczy i praw majątkowych podlegających opodatkowaniu, określone w skali podatkowej, zaokrągla się w górę do pełnych złotych, a stawki podatku do pełnych dziesiątek groszy.

Ulga mieszkaniowa

Nieodpłatne nabycie majątku przez osoby fizyczne, co do zasady, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W przewnych jednak przypadkach określono ustawowo ulgi i zwolnienia, m.in. taką ulgą jest tzw. "ulga mieszkaniowa".

Odpowiedzialność za pobranie podatku przez inne osoby

Ustawodawca w upsd wprowadził zasadę, według której dłużnicy spadkodawcy lub osób, którym przysługują wierzytelności z tytułu:

  • zapisu (dalszego zapisu)
  • wkładu oszczędnościowego- na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci,
  • umorzenia jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego otwartego - na podstawie dyspozycji uczestnika tego funduszu na wypadek jego śmierci,
  • umorzenia jednostek specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego - na podstawie dyspozycji uczestnika tego funduszu na wypadek jego śmierci

- są obowiązani przekazać naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela (nabywcy), informację o dokonanych wypłatach (zwrocie długu) i ich wysokości w terminie 14 dni od dnia wypłaty.

Powyższe stosuje się odpowiednio przy wypłacie przez spadkobierców należności w gotówce przypadającej z tytułu zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego.

W razie dopuszczenia do wypłaty należności bez spełnienia w/w wymogów osoby, które dopuściły do wypłaty, ponoszą odpowiedzialność solidarnie z podatnikiem za zobowiązania podatkowe. Odpowiedzialność ta ograniczona jest do wysokości dokonywanych wypłat.

Notariusze

Szczególne obowiązki ciążą również na notariuszu.

Jeśli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony, lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego, notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

Ustalenie podatku i zeznanie podatkowe

Podatnicy są obowiązani złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru (SD-3). Podatnik w składanym zeznaniu samodzielnie ustala przedmiot nabycia (np. w przypadku dziedziczenia - co wchodzi w skład spadku) oraz ustala jego wartość. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania m.in. orzeczenie sądu, testament, umowę, ugodę.

Data złożenia zeznania podatkowego przez podatników podatku od spadków i darowizn jest datą wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia podatku psd. Organ podatkowy w tej sytuacji nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania.

W podatku od spadków i darowizn zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego podatku. Decyzja ta jest wydawana przez organ podatkowy po złożeniu zeznania podatkowego przez podatnika i przeprowadzonego przez organ podatkowy stosownego postępowania podatkowego.

Termin płatności podatku, którego wysokość została ustalona w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia.

W psd obowiązek składania zeznań podatkowych nie dotyczy przypadków, w których podatek ten jest pobierany przez płatnika, którym w psd jest notariusz sporządzający umowę darowizny albo umowę (ugodę) nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie, umowy nieodpłatnego ustanowienia służebności oraz umowy nieodpłatnego ustanowienia użytkowania.

W przypadku nabycia rzeczy lub praw majątkowych niewykazanych w zeznaniu podatkowym podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania podatkowego organowi, któremu złożono zeznanie podatkowe, w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu.

Właściwość miejscowa

Właściwość miejscowa organów podatkowych w podatku od spadków i darowizn ustala się w sprawach dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, zachowku w zależności od przedmiotu nabycia.

I tak właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach podatku od spadków i darowizn ustala się w sprawach dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego:

a) jeżeli przedmiotem nabycia jest: 

  • nieruchomość,
  • użytkowanie wieczyste,
  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,
  • spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,
  • prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  • prawo do wkladu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej,
  • nieodpłatne użytkowanie nieruchomości lub służebność,
    a nieruchomości położone są na terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego
    - według miejsca położenia nieruchomości,

b) jeżeli przedmiotem nabycia jest:

  • nieruchomość lub prawa majątkowe wymienione w lit. a i jednocześnie inne prawa majątkowe lub rzeczy ruchome, a nieruchomości są położone w terytorialnym zasięgu działania jednego naczelnika urzędu skarbowego
    - według miejsca położenia nieruchomości,

c) w przypadkach innych niż wyżej wymienione w lit. a i b:

    - według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca - według ostatniego miejsca jego pobytu.
d) w przypadku nabycia, które w całości lub w części dotyczy rzeczy położonych za granicą lub praw majątkowych podlegających wykonaniu za granicą,

    - według miejsca zamieszkania nabywcy w dniu powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku braku takiego miejsca – według ostatniego miejsca jego pobytu w tym dniu

    W tym przypadku, jeżeli nabywcy zgodnie z odrębnymi przepisami, składają wspólne zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych właściwość miejscową ustala się:
    - według miejsca zamieszkania (pobytu) jednego z nabywców.
Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w przepisach prawa podatkowego, właściwym organem podatkowym jest Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.

 

 

Podstawa prawna: 

  • ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn;
  • ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
  • rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn;
  • rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych;
  • rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.
Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Podatek od spadku - Co jest opodatkowane? Jak ustalić wysokość opodatkowania?

Fakt dziedziczenia bądź otrzymania zachowku przynosi ze sobą nie tylko potencjalne korzyści w postaci przedmiotów spadkowych, ale także szereg obowiązków. Wśród nich oczywiście jednymi z ważniejszych są obowiązki podatkowe. Czy każdy z nas pamięta, iż w przypadku, gdy (...)

Ulga mieszkaniowa przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego

Ulga mieszkaniowa przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego

Generalnie nabywający jakieś przedmioty majątkowe w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu czy polecenia testamentowego musi zapłacić podatek od spadków i darowizn. Art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn (upsd) przewiduje (...)

Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn

Zwolnienia z podatku od spadków i darowizn

Zasadniczo podatek się należy Co do zasady podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy (w tym nieruchomości) znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych (np. użytkowania wieczystego, służebności gruntowej, (...)

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

Na czym polega ulga mieszkaniowa? Tzw. ulga mieszkaniowa została uregulowana w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Polega ona na tym, że w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nierucho­mość, (...)

Zapis windykacyjny - czyli można już zapisać konkretną rzecz konkretnej osobie

Zapis windykacyjny - czyli można już zapisać konkretną rzecz konkretnej osobie

Na czym polega zapis windykacyjny i czym różni się on od zapisu zwykłego? Dokonane w 2011 r. zmiany w prawie spadkowym ułatwiły przekazywanie przez spadkodawcę oznaczonych składników spadku konkretnym osobom, bez konieczności znoszenia ewentualnej współwłasności w drodze (...)

Kiedy trzeba zapłacić podatek od spadku?

Kiedy trzeba zapłacić podatek od spadku?

Otrzymanie spadku co do zasady objęte jest obowiązkiem podatkowym. Podatek ten reguluje  ustawa z dnia 23 lipca 1983 r. o podatku od spadków i  darowizn. Ustawodawca przewiduje jednak szereg zwolnień.  Co może być przedmiotem opodatkowania  Obowiązek podatkowy od spadków (...)

Łatwiej o zwolnienie od podatku od spadków i darowizn

Łatwiej o zwolnienie od podatku od spadków i darowizn

Na czym polegają zmiany w podatku od spadków i darowizn?Dzięki nowelizacji przepisów od początku 2009 roku, zamiast jednego, sześć miesięcy będą miały osoby nabywające rzeczy lub prawa majątkowe, do zgłoszenia tego faktu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego dla zachowania (...)

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia - czyli co? Notariusz m.in. może sporządzać akty poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzony przez notariusza stanowiący wskazanie spadkobierców danego spadkodawcy i przysługujących (...)

Czy najbliższa rodzina nie będzie już płaciła podatku od spadków i darowizn?

Czy najbliższa rodzina nie będzie już płaciła podatku od spadków i darowizn?

Dnia 27 czerwca 2006 r. wpłynął do sejmu rządowy projekt o zmianie ustawy o podatku od spadku i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Projekt przewiduje ochronę interesów majątkowych członków najbliższej rodziny, zgodność przepisów z prawem UE, realizację zasady (...)

Jakie przychody nie podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych?

Jakie przychody nie podlegają podatkowi dochodowemu od osób fizycznych?

  Przychody nie podlegające opodatkowaniu. Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Jednakże nie wszystkie rodzaje przychodów podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym (...)

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła (...)

Nowe prawo - zapis windykacyjny i dłuższy czas na dochodzenie zachowku

Nowe prawo - zapis windykacyjny i dłuższy czas na dochodzenie zachowku

Zapis windykacyjny oraz wydłużenie czasu na dochodzenie zachowku  to jedne z wielu zmian wprowadzonych nowelizacją Kodeksu cywilnego, która wejdzie w życie już w dniu 23 października 2011 roku.  Od tego dnia spadkodawcy będą mogli rozporządzać w testamencie poszczególnymi (...)

Zmiany w podatku od spadków i darowizn na 2007 rok oraz zwolnienia dla bliskich

Zmiany w podatku od spadków i darowizn na 2007 rok oraz zwolnienia dla bliskich

Ustawa z 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wchodzi w życie w zasadzie z dniem 1 stycznia 2007 roku. Jakie spadki i darowizny dla bliskich nie będą już opodatkowane? Zwolnienie dla najbliższych Nowelizacja (...)

Zapis w testamencie - co to takiego?

Zapis w testamencie - co to takiego?

  W myśl polskiego prawa spadkowego spadek może zostać odziedziczony bądź w drodze spadkobrania ustawowego (tzn. wg kolejności wyznaczonej przez ustawę), bądź w drodze spadkobrania testamentowego (tj. wtedy, gdy spadkodawca pozostawi ważny testament). W przypadku testamentu każdy musi (...)

Sukcesja firmy

Sukcesja firmy

Jeżeli chcesz, ażeby twoi spadkobiercy mogli płynnie kontynuować działalność firmy, dowiedz się, jak wyznaczyć i zgłosić w CEIDG zarządcę sukcesyjnego - tj. osobę, która będzie prowadzić sprawy firmy do czasu załatwienia formalności spadkowych. ##baner## Na czym polega sukcesja (...)

Zapis i polecenie w testamencie

Zapis i polecenie w testamencie

Co to jest zapis? Zapis to rozrządzenie testamentowe w wyniku którego na spadkobiercę lub zapisobiercę nakładany jest obowiązek spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz innej oznaczonej osoby (np. przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości). Osoba ta (...)

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz podatkowy SD-Z2. Sprawdź, jak to zrobić. Kto może złożyć formularz SD-Z2, aby skorzystać z całkowitego (...)

Kto może być niegodny dziedziczenia?

Kto może być niegodny dziedziczenia?

Niegodność dziedziczenia jest instytucją prawa spadkowego unormowaną w art. 928 Kodeksu cywilnego. Jej celem jest pozbawienie prawa do dziedziczenia spadkobierców, którzy dopuścili się względem spadkodawcy czynów niegodziwych, powszechnie uznawanych za naganne i zawinionych. (...)

Majątek kawalerski i inne rzeczy, które nie są wspólne z żoną - stan prawny obowiązujący do 19 stycznia 2005 r.

Majątek kawalerski i inne rzeczy, które nie są wspólne z żoną - stan prawny obowiązujący do 19 stycznia 2005 r.

  Co to jest wspólność ustawowa i kiedy powstaje? Z punktu widzenia prawa zawarcie małżeństwa skutkuje nie tylko zmianą stanu cywilnego. Pojawia się kwestia jak od tego czasu będą przedstawiać się stosunki majątkowe między małżonkami. Czy małżonkowie będą posiadali tylko (...)

Podatek od darowizny - Jaki podatek należy zapłacić od darowizny?

Podatek od darowizny - Jaki podatek należy zapłacić od darowizny?

Kto podlega podatkowi od darowizny? Podlegają mu osoby otrzymujące darowiznę, której wysokość przekracza kwotę wolną od podatku. Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Podatek od polisy z USA

Podatek od polisy z USA

Jestem beneficjentem polisy na życie sporządzonej przez brata mojego ojca w USA (mieszkał tam od wielu lat) w firmie AIG. W wyniku przedwczesnej jego śmierci zostanie mi niedługo przelana na moje konto (w USD) kwota na jaką ona opiewała. Czy mam zapłacić jakiś podatek od tej kwoty w naszym (...)

Darowizna a podatek

Darowizna a podatek

Uprzejmie proszę o pomoc w kwestii darowizny kwoty pieniężnej na cel zakupu nieruchomości. Sprzedałem swoją nieruchomość i darowałem bratu określoną kwotę środków na nabycie wspólnie (ja i mój brat) nowej nieruchomości, tak żebyśmy byli współwłaścicielami nowej nieruchomości. (...)

Jak ustanowić prawo do zarządzania spadkiem po śmierci mamy?

Jak ustanowić prawo do zarządzania spadkiem po śmierci mamy?

W raz z moją mamą jesteśmy właścicielkami domu. Z tego co wiem, moja mama zapisała w testamencie swoją połowę mojemu bratu. Nie mam nic przeciwko temu, ale chciałabym mieć pewność że nie wymyśli on czegoś co mogła by zagrozić tej nieruchomości. Chciałabym aby było mi przyznane prawo (...)

Podatek od działu spadku

Podatek od działu spadku

Razem z mamą i siostrą oddziedziczyłem spadek po ojcu. Głównym składnikiem spadku jest udział w nieruchomości rolnej, który ojciec otrzymał kiedyś po dziadkach. Ojciec pozostawił testament, w którym przypadający na niego udział w nieruchomości rolnej zapisał na mamę. Jednakże ze względu (...)

Zapis testamentowy a stwierdzenie nabycia spadku

Zapis testamentowy a stwierdzenie nabycia spadku

Na skutek przykrych zbiegów okoliczności zmarli w odstępie dwu miesięcy moja matka i teść. Spadkobiercami pozostałych po zmarłych mieszkań na podstawie notarialnych zapisów testamentowych są nasze córki (każda jedno z mieszkań). Oba mieszkania mają status: \"spółdzielcze własnościowe (...)

Zabezpieczenie małżonka w testamencie

Zabezpieczenie małżonka w testamencie

Chcę sporządzić testament i powołać w nim do całości spadku moje dzieci z pierwszego małżeństwa. Z obecną żoną nie mam dzieci i jesteśmy właścicielami (mamy rozdzielność majątkową) nieruchomości stanowiącej dom mieszkalny. Chciałbym aby w przypadku mojej śmierci żona mogła mieszkać (...)

Darowizna domu przez rodziców na rzecz córki

Darowizna domu przez rodziców na rzecz córki

Rodzice (współwłaściciele domu) chcą przekazać córce dom w drodze darowizny. Powierzchnia użytkowa domu to 200 mkw. Wartość rynkowa domu (oszacowania dokonano samodzielnie, bez oceny biegłego) to 200.000 zł. Czy właściwie rozumiem podatkowe konsekwencje dokonania tej dorowizny? Do podstawy (...)

Wydziedziczenie a testament negatywny

Wydziedziczenie a testament negatywny

Jaka jest różnica między wydziedziczeniem a pominięciem kogoś w testamencie? Art. 1008 Kodeksu cywilnego. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie) Wydziedziczenie jest więc de facto sposobem na pozbawienie uprawnionych zachowku. (...)

Samochód poleasingowy

Samochód poleasingowy

W grudniu 2006 zakończyłem umowę leasingu operacyjnego. Samochód został wykupiony na moją firmę, której jestem jedynym właścicielem - firma jednoosobowa. Zgodnie z umową leasingową, samochód został wykupiony za kwotę 268,40 zł. Po wykupieniu został przerejestrowany na mnie, tj. osobę (...)

Podatek od spadków-przepisy przejściowe

Podatek od spadków-przepisy przejściowe

Mam pytanie związane ze stwierdzeniem nabycia spadku po mojej mamie, która zmarła 1 sierpnia 2006. Nie było testamentu. W skład spadku wchodzi dom 200 m i działka 1300 m. Jedynymi spadkobiercami jestem ja i moja siostra (zgodnie dzielimy się po połowie, ojciec też już nie żyje). 26 października (...)

Spadek po rodzicach i ulga mieszkaniowa

Spadek po rodzicach i ulga mieszkaniowa

Rodzice byli właścicielami mieszkania (w akcie notarialnym ujęte jest, że nabyli je wspólnie). Ojciec zmarł 30 lat temu, zaś mama w 2005 roku. Sąd wydał postanowienie o nabyciu spadku w następujący sposób: - spadek po ojcu w równych częściach (po 1/4) dla mamy i trójki dzieci (rodzeństwa), (...)

Dziedziczenie w czasie trwania małżeństwa

Dziedziczenie w czasie trwania małżeństwa

W czasie trwania małżeństwa zmarł nagle ojciec mojej żony. Testament nie był sporządzony. Obecnie jesteśmy z byłą żoną po rozwodzie bez orzekania o winie. Rozdział majątku nie został przeprowadzony. Jaka jest moja sytuacja prawna wobec majątku pozostawionego przez byłego zmarłego teścia? (...)

Dziedziczenie testamentowe rodzeństwa

Dziedziczenie testamentowe rodzeństwa

Wujek nie miał najbliższej rodziny, jego bracia nie żyją, rodzice również. Żyją obie żony braci i mają po dwoje dzieci, które nie są zamężne. Ja jestem po rozwodzie. Kto dziedziczy po zmarłym wujku? Sposób dziedziczenia w dużej mierze zależy od tego, czy spadkodawca pozostawił (...)

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Po zmarłym są spadkobiercami: żona, córka i syn. Masą spadkową jest gospodarstwo rolne 1,9h wraz z domem oraz 1/2 posiadłości z domem jako spadek ojca po rodzicach. Powyższa posiadłość, posiada gruntu 0,25h, ponieważ w 1977 r. gospodarstwo zostało przekazane na skarb państwa. Czy synowi, (...)

Spadek po ojcu

Spadek po ojcu

Zmarł mój Ojciec, nie pozostawił testamentu. Pozostała : żona, córka - rozwiedziona 2 lata temu, z ustaloną rozdzielnością majątkową jeszcze przed rozwodem, wnuk-syn córki- (niepełnoletni- 6lat), siostra zmarłego.Kto będzie uprawniony do spadku i w jakiej części? Jakie dokumenty musimy (...)

Dziedziczenie w czasie trwania małżeństwa

Dziedziczenie w czasie trwania małżeństwa

W czasie trwania małżeństwa zmarł nagle ojciec mojej żony. Testament nie był sporządzony. Obecnie jesteśmy z byłą żoną po rozwodzie bez orzekania o winie. Rozdział majątku nie został przeprowadzony. Jaka jest moja sytuacja prawna wobec majątku pozostawionego przez byłego zmarłego teścia? (...)

Dziedziczenie testamentowe rodzeństwa

Dziedziczenie testamentowe rodzeństwa

Wujek nie miał najbliższej rodziny, jego bracia nie żyją, rodzice również. Żyją obie żony braci i mają po dwoje dzieci, które nie są zamężne. Ja jestem po rozwodzie. Kto dziedziczy po zmarłym wujku? Sposób dziedziczenia w dużej mierze zależy od tego, czy spadkodawca pozostawił (...)

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Po zmarłym są spadkobiercami: żona, córka i syn. Masą spadkową jest gospodarstwo rolne 1,9h wraz z domem oraz 1/2 posiadłości z domem jako spadek ojca po rodzicach. Powyższa posiadłość, posiada gruntu 0,25h, ponieważ w 1977 r. gospodarstwo zostało przekazane na skarb państwa. Czy synowi, (...)

Spadek po ojcu

Spadek po ojcu

Zmarł mój Ojciec, nie pozostawił testamentu. Pozostała : żona, córka - rozwiedziona 2 lata temu, z ustaloną rozdzielnością majątkową jeszcze przed rozwodem, wnuk-syn córki- (niepełnoletni- 6lat), siostra zmarłego.Kto będzie uprawniony do spadku i w jakiej części? Jakie dokumenty musimy (...)

Dziedziczenie po zmarłym spadkobiercy

Dziedziczenie po zmarłym spadkobiercy

Wujek mojej żony powiadomił nas o śmierci Jej babci (swojej matki, która w testamencie wskazała jako spadkobierców swoich trzech synów. Pierwszy syn zmarł (pozostawił po sobie trzy córki), drugi syn nie żyje (był to ojciec mojej żony - żona nie ma rodzeństwa), trzeci syn po śmierci matki (...)

Testamentowe dziedziczenie gospodarstw rolnych

Testamentowe dziedziczenie gospodarstw rolnych

W 1993 r. zmarł spadkodawca, który pozostawił testament. Do dziedziczenia gospodarstwa powołał 3 dzieci, postępowanie spadkowe odbyło się 2001 r. Spadkobiercy nie pracowali w gospodarstwie i nie posiadali kwalifikacji rolniczych. Czy sąd w postępowaniu spadkowym powinien sprawdzić uprawnienia (...)

Dziedziczenie przez małżonka a intercyza

Dziedziczenie przez małżonka a intercyza

Z poprzedniego małżeństwa mam syna, z którego ojcem miałam podpisaną intercyzę. Wzięliśmy rozwód bez orzekania o winie. Z obecnym mężem również podpisałam taką umowę. Kto i w jakich częściach po mnie dziedziczy, jeżeli nie zostawię testamentu? W przypadku, gdy spadkodawca nie sporządził (...)

Dziedziczenie ustawowe po zmarłej córce

Dziedziczenie ustawowe po zmarłej córce

Witam. Jakiś czas temu przekazałem córce w drodze darowizny nieruchomość. Niestety córka zmarła. Jak w tej sytuacji wygląda dziedziczenie ustawowe owej nieruchomości? W przypadku śmierci właściciela nieruchomości, gdy dziedziczenie następuje w drodze ustawy, małżonek i dzieci będą w (...)

Dziedziczenie ustawowe po zmarłym spadkodawcy

Dziedziczenie ustawowe po zmarłym spadkodawcy

Kiedy, zgodnie z Kodeksem cywilnym, ma miejsce dziedziczenie ustawowe po zmarłym spadkodawcy? Zgodnie z art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy (...)

Dziedziczenie ustawowe w przypadku śmierci zstępnego spadkobiercy

Dziedziczenie ustawowe w przypadku śmierci zstępnego spadkobiercy

jak będzie wyglądało dziedziczenie ustawowe w przypadku, gdy najpierw umrze ojciec a zaraz potem jego córka? Zgodnie z art. 931 i następnymi kodeksu cywilnego spadkobiercami ustawowymi w pierwszej kolejności są małżonek i dzieci spadkodawcy (osoby te dziedziczą co do zasady w częściach równych). (...)

Spadek dla obcokrajowców

Spadek dla obcokrajowców

Zmarły w 1954 dziadek pozostawił niewielki spadek w postaci dwóch nieruchomości położonych na terenie Polski (przed wojną to był teren okupowany przez Niemców): jedna zabudowana budynkiem mieszkalnym, druga - dawniej działka rolna, obecnie przeznaczona na budownictwo mieszkaniowe. Postanowieniem (...)

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Rodzice już dawno zmarli. Najmłodszy brat uprawia moją część ziemi. Czy można wnieść wniosek o stwierdzenie nabycia spadku (z ustawy) po zmarłych rodzicach, wymieniając tylko samego siebie? We wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z ustawy, prócz elementów charakterystycznych (...)

Zrzeczenie się prawa do spadku

Zrzeczenie się prawa do spadku

Kupiłam od rodziców nieruchomość (działka z domem). Rodzice nadal mieszkają w w/w nieruchomości - taką zawarłam z nimi umowę. Mam siostrę. Chcę zapłacić jej pewną kwotę z tytułu nieuczestniczenia przez nią w udziale w w/w nieruchomości po rodzicach. Chcę jednak zabezpieczyć się (...)

Spadek po rodzicach - mieszkanie własnościowe

Spadek po rodzicach - mieszkanie własnościowe

Jesteśmy rodzeństwem. Każdy z nas ma już dzieci, i swoje gospodarstwo domowe. Nasi rodzice mieszkają w mieszkaniu w bloku. W ubiegłym roku wykupili swoje mieszkanie od Spółdzielni i ustanowili odrębną własność lokalu (akt notarialny). Nasi rodzice chcieliby, abyśmy my rodzeństwo - jako (...)

Zasady spadkobrania konkubentów

Zasady spadkobrania konkubentów

Jakie są zasady regulujące podział spadku dla osób pozostających w konkubinacie? Konkubenci nie dziedziczą po sobie w drodze dziedziczenia ustawowego. Ustawodawca bowiem nie zalicza ich do spadkobierców ustawowych. Natomiast jeżeli konkubent ustanowi drugiego konkubenta spadkobiercą w drodze (...)

Stosunki rodzinne a spadek

Stosunki rodzinne a spadek

Mieszkam z Babcią. Babcia jest drugą żoną Dziadka (zmarł w 1988 r.). Dziadek z poprzedniego małżeństwa ma 4 dzieci, w tym jedna z jego córek jest moją mamą. Babcia natomiast nigdy nie miała swoich (nie urodziła) dzieci. Jestem zameldowany z Babcią pod jednym adresem. Babcia jest głównym (...)