3.6.2011

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Systemy czasu pracy

W prawie pracy wymiar czasu pracy i jego rozkład nie są uregulowane w sposób jednolity. Podstawową normą czasu pracy, którą przewiduje Kodeks pracy, jest czas nie przekraczający 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 miesięcy. Ustawodawca przewidział jednak możliwość wprowadzenia innego systemu, w zależności od potrzeb konkretnego pracodawcy.

Obecnie w prawie pracy rozróżnia się następujące rodzaje czasu pracy:

  • podstawowy czas pracy,

  • równoważny (przedłużony) czas pracy,

  • praca w ruchu ciągłym,

  • skrócony czas pracy,

  • zadaniowy czas pracy,

  • przerywany czas pracy,

  • system skróconego tygodnia pracy,

  • system czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta

Czym jest podstawowy czas pracy?

Podstawową normą czasu pracy, którą przewiduje Kodeks pracy jest czas nie przekraczający 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 miesięcy.

W rolnictwie i hodowli, a także przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób okres rozliczeniowy może być przedłużony do 6 miesięcy, a jeżeli jest to dodatkowo uzasadnione nietypowymi warunkami organizacyjnymi lub technicznymi mającymi wpływ na przebieg procesu pracy - nawet do 12 miesięcy. 

Na czym polega równoważny (przedłużony) czas pracy?

Równoważnym (przedłużonym) czasem pracy jest taki stały wymiar czasu pracy, który przekracza ogólne normy przewidziane w kodeksie pracy. Jest to więc wymiar przekraczający 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień. Przedłużony czas pracy ma charakter wyjątkowy i dotyczy tylko pewnych grup pracowników.

Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 1 miesiąca. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy (stąd nazwa tego systemu). 

W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy. Przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych miesięczny okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 4 miesięcy.

Przy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 16 godzin, w okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 1 miesiąca.

W tym systemie czasu pracy pracownikowi przysługuje, bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od odpoczynku dobowego.

Do pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osóba także pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 1 miesiąca. W tym systemie czasu pracy pracownikowi również przysługuje, bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od odpoczynku dobowego. Oznacza to, że jeżeli pracownik przepracował bez przerwy 24 godziny, to przysługuje mu 24 godziny odpoczynku.

Na czym polega praca w ruchu ciągłym?

Praca w ruchu ciągłym to taki system czasu pracy, który jest stosowany przy pracach, które ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane, a także gdy praca nie może być wstrzymana ze względu na konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności. System ten dopuszcza przedłużenie czasu pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin. Za każdą godzinę pracy powyżej 8 godzin na dobę w dniu wykonywania pracy w przedłużonym wymiarze czasu pracy pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia taki jak za godziny nadliczbowe.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak ustalić pracownikom czas pracy?

Jak ustalić pracownikom czas pracy?

Obowiązek pracodawcy Ustalanie i rozliczanie pracownikom czasu pracy należy do kompetencji pracodawcy, który jednak musi w tym zakresie stosować przepisy ochronne, zawarte w dziale szóstym Kodeksu pracy zatytułowanym „Czas pracy”. Przepisy tego działu określają przede (...)

Systemy czasu pracy

Systemy czasu pracy

Podczas planowania czasu pracy pracodawca musi kierować się obowiązującymi normami. Jak pamiętamy, ustalanie harmonogramu niezachowującego 8-godzinnego dnia pracy oraz przeciętnie 40-godzinnego i przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, narusza (...)

Zadaniowy czas pracy

Zadaniowy czas pracy

Czym jest zadaniowy czas pracy? Zadaniowy czas pracy jest to taki system czasu pracy, w którym uregulowanie wymiaru czasu pracy następuje nie poprzez wskazanie określonej liczby godzin, a przez wskazanie zakresu zadań powierzonych pracownikom. Kiedy i jak można wprowadzić zadaniowy czas pracy? Zgodnie (...)

Regulacja czasu pracy w Unii Europejskiej

Regulacja czasu pracy w Unii Europejskiej

Zagadnienia dotyczące regulacji czasu pracy możemy znaleźć w Dyrektywie nr 104 z dn. 23 listopada 1993 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (OJ Nr L 307/1993/45). W dyrektywie unormowano następujące kwestie: wymiaru minimalnego wypoczynku dziennego, wypoczynku cotygodniowego, corocznych (...)

Czas pracy bez zmian

Czas pracy bez zmian

Polska nie będzie musiała wydawać setek milionów złotych na nowe etaty lekarskie. Powód? Wielka Brytania - razem z nami - storpedowała zmiany w dyrektywie o czasie pracy.W maju Parlament Europejski przegłosował, że w ciągu trzech lat europejscy - głównie brytyjscy - pracownicy mają stracić (...)

Ustawa o czasie pracy kierowców

Ustawa o czasie pracy kierowców

  USTAWAz dnia 16 kwietnia 2004 r.o czasie pracy kierowców   Rozdział 1Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) czas pracy kierowców wykonujących przewóz drogowy, zatrudnionych na podstawie stosunku pracy;  2) obowiązki pracodawców (...)

Elastyczny czas pracy od 23 sierpnia 2013 roku w polskich firmach - uwagi natury ogólnej

Elastyczny czas pracy od 23 sierpnia 2013 roku w polskich firmach - uwagi natury ogólnej

W dniu 23 sierpnia 2013 roku wchodzi w życie ustawa z dnia z dnia 12 lipca 2013 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych (Dz. U. 2013 rok, nr 896). Nowelizacja zawiera w sobie zmiany w Kodeksie pracy, wprowadzające tzw. elastyczny czas pracy. Od chwili pojawienia (...)

Ewidencja czasu pracy - jak prowadzić ewidencję czasu pracy?

Ewidencja czasu pracy - jak prowadzić ewidencję czasu pracy?

Czy konieczny jest harmonogram czasu pracy? Zgodnie z Kodeksem pracy, czas pracy jest to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Czas pracy ma charakter planowany. W związku z tym pracodawca ma obowiązek (...)

Obowiązki pracodawcy względem pracowników pracujących przy monitorach ekranowych

Obowiązki pracodawcy względem pracowników pracujących przy monitorach ekranowych

Obecnie trudno wyobrazić sobie biuro, które nie byłoby wyposażone w komputer. Wszechobecne komputery z powodzeniem zastąpiły wiele urządzeń do tej pory spotykanych w miejscach pracy, tak że obecnie nie jesteśmy sobie w stanie bez nich poradzić. Wskutek szerokiej dostępności komputerów (...)

Systemy wynagradzania

Systemy wynagradzania

Obowiązkiem pracodawcy jest ustalenie kryteriów wynagradzania za pracę według jej rodzaju, kwalifikacji pracownika oraz jakości i ilości świadczonej przez niego pracy. Pracodawca powinien więc określić ogólne zasady wynagradzania, według tych kryteriów. Zapis na ten temat powinien znajdować (...)

Jakość w prawie unijnym

Jakość w prawie unijnym

Regulacje techniczne a swoboda działalności gospodarczej Swoboda podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej jest pod ochroną konstytucji wszystkich współczesnych państw europejskich. Swobodę tę może ograniczyć tylko ustawodawca albo klient. Ustawodawca może tworzyć w trybie legislacji (...)

Zezwolenie typu A lub B na pracę cudzoziemca na terytorium Polski

Zezwolenie typu A lub B na pracę cudzoziemca na terytorium Polski

Jesteś przedsiębiorcą, masz firmę w Polsce i chcesz zatrudnić cudzoziemca spoza UE, EOG lub Szwajcarii? Musisz najpierw uzyskać zezwolenie na wykonywanie przez niego pracy typu A lub B. Dowiedz się, czym różnią się te zezwolenia i jak je uzyskać. Jak załatwić sprawę? Sprawę można (...)

Korzystanie z zamówionego programu po upływie terminu licencji a majątkowe prawa autorskie - opinia prawna

Korzystanie z zamówionego programu po upływie terminu licencji a majątkowe prawa autorskie - opinia prawna

  Stan faktyczny Prowadzę obecnie jednoosobowo, firmę komputerową zwaną dalej PRACOWNIĄ. Dla firmy zwanej dalej ZLECENIOBIORCA, na jego zlecenie i zgodnie z podpisanymi umowami, zostało napisanych kilkanaście systemów informatycznych w języku programowania COBOL (na który to (...)

Co to jest regulamin pracy i kiedy należy go przygotować?

Co to jest regulamin pracy i kiedy należy go przygotować?

Regulamin pracy jest to akt, który ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników. Kiedy należy przygotować regulamin pracy? Regulamin pracy wprowadza się, jeżeli w zakresie organizacji i porządku w procesie pracy nie obowiązują (...)

Z jakiego wsparcia aktywizacyjnego mogą korzystać bezrobotni?

Z jakiego wsparcia aktywizacyjnego mogą korzystać bezrobotni?

Instrumenty rynku pracy wspierają podstawowe usługi rynku pracy. Osoby bezrobotne mogą korzystać z wielu form aktywizacji zawodowej, przewidzianych ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Opisano je w niniejszym artykule. Dodatek aktywizacyjny  Dodatek (...)

Emerytura a praca za granicą

Emerytura a praca za granicą

W pewnych przypadkach na polskie emerytury lub renty mogą liczyć osoby pracujące czy zamieszkałe za granicą. Dowiedz się, jak polacy, którzy mieszkają za granicą, mogą nabyć prawo do polskiej emerytury. Jakie są zasady przyznawania emerytur i rent dla osób pracujących (...)

Wytyczne bezpiecznego funkcjonowania uczelni i innych podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w okresie epidemii

Wytyczne bezpiecznego funkcjonowania uczelni i innych podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki w okresie epidemii

W związku z powrotem, w roku akademickim 2021/2022, do realizacji kształcenia w siedzibach uczelni, Ministerstwo Edukacji i Nauki w porozumieniu z przedstawicielami środowiska akademickiego oraz Głównym Inspektoratem Sanitarnym opracowało wytyczne dotyczące bezpiecznego funkcjonowania uczelni (...)

Efektywność energetyczna budynków - obowiązki i uprawnienia...

Efektywność energetyczna budynków - obowiązki i uprawnienia...

Co to jest efektywność energetyczna budynku? Efektywność energetyczna budynku, czyli jego sprawność energetyczna, to stopień przygotowania budynku do zapewnienia komfortu jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem przy jednoczesnym możliwie najniższym zużyciu energii przez ten budynek. Ocena (...)

Nowe regulacje dotyczące transportu drogowego

Nowe regulacje dotyczące transportu drogowego

Jakie regulacje wdraża nowa ustawa? Ustawa z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw wchodzi w zasadzie w życie z dniem 3 listopada 2007 r. Podstawowym celem ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych (...)

Czas pracy po zmianach

Czas pracy po zmianach

Co to jest czas pracy? Czas pracy jest to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Co to jest rozkład czasu pracy i okres rozliczeniowy? Rozkład czasu pracy to ustalony przez pracodawcę plan pracy określający, (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Określenie czasu pracy w umowie o pracę

Określenie czasu pracy w umowie o pracę

Zostałem przeniesiony czasowo z Warszawy na region. Otrzymałem aneks do umowy o zmianie miejsca zatrudnienia oraz obsługiwanego regionu. Natomiast bez zmiany pozostaje oficjalny wymiar czasu pracy: (...)

Zadaniowy czas pracy a nadgodziny

Zadaniowy czas pracy a nadgodziny

Pracownik zatrudniony w firmie w umowie o pracę posiada zapis: strony ustalają zadaniowy czas pracy w ramach zasadniczo 8-godzinnej dobowej oraz przeciętnie 40-godzinnej tygodniowej normie czasu pracy (...)

Różnicowanie okresów rozliczeniowych

Różnicowanie okresów rozliczeniowych

Czy w zakładzie może być wprowadzony okres rozliczeniowy różny dla różnych grup pracowników? Tak, pracodawca może stosować różne systemy czasu pracy (a co się z tym wiąże - okresy rozliczeniowe) w (...)

Czas pracy kierowcy ambulansu

Czas pracy kierowcy ambulansu

Czy kierowca sanitarki (samochód mogący być używany jako ambulans, pojazd uprzywilejowany w ruchu drogowym), który jest zatrudniony w przychodni przyzakładowej (ambulatorium) może być zatrudniony (...)

Sześciodniowy tydzień pracy

Sześciodniowy tydzień pracy

Czy zamiast pracy przez 5 dni w tygodniu po 8 godzin dziennie, pracodawca może nakazać pracę przez 6 dni w tygodniu po 6 godzin? Czy dwa dni w roku kalendarzowym, opieki nad dzieckiem przysługujące (...)

Czas pracy kierowców

Czas pracy kierowców

Jaki system czasu pracy należy stosować do kierowcy? Czas pracy kierowcy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie (...)

Rozkład czasu pracy w sklepie

Rozkład czasu pracy w sklepie

Zatrudniam pracowników w sklepie spożywczym i ze względu na godziny otwarcia 7-21 konieczne są dwie zmiany. Na niektórych stanowiskach planuję pracę po 7 czy 7,5 godziny, tak że w ciągu tygodnia (...)

Regulamin pracy

Regulamin pracy

Firma \"x\" zatrudniała kiedyś powyżej 20 pracowników, dlatego też miała obowiązek stworzenia regulaminu pracy. Od jakiegoś czasu zatrudnia już poniżej 20 osób i chciałaby z niego zrezygnować. (...)

Zmiana warunków pracy

Zmiana warunków pracy

Pracownica zatrudniona w sekretariacie szkoły w podstawowym systemie czasu pracy od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:00 do 15:00 ma mieć zmienione godziny pracy w następujący sposób: poniedziałek (...)

Zmiana systemu czasu pracy

Zmiana systemu czasu pracy

W mojej firmie mam wprowadzony dla kilku pracowników system równoważny czasu pracy, natomiast pozostali pracownicy pracują w systemie podstawowym. Od nowego roku chciałabym wprowadzić dla wszystkich (...)

Przedawnienie roszczeń pracownika

Przedawnienie roszczeń pracownika

Czy pracownik na delegacji poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy i miejscem zamieszkania pracownika, przebywający na niej kilka dni, może wliczyć czas spędzony po wykonaniu (...)

Równoważny czas pracy

Równoważny czas pracy

Chciałbym wprowadzić w kierowanej przeze mnie firmie równoważny czas pracy. Czy można to ująć w regulaminie pracy instytucji, jako normę dla pewnej grupy pracowników? Czy trzeba to wpisać w umowy (...)

Nazwanie systemu czasu pracy w regulaminie

Nazwanie systemu czasu pracy w regulaminie

Jeśli w zakładzie pracy obowiązuje równoważny system czasu pracy, to czy w regulaminie pracy koniecznie musi znaleźć się kodeksowe sformułowanie, że obowiązuje "równoważny system czasu pracy", (...)

Ustalanie treści regulaminu wynagradzania

Ustalanie treści regulaminu wynagradzania

Ponadzakładowe organizacje związkowe nie uzgodniły tekstu ZUZP dla wszystkich pracowników danej spółki. Spółka ma 5 zakładów, dla pracowników zakład funkcjonuje w trybie Art. 3 k.p. Tak przynajmniej (...)

System równoważnego czas pracy

System równoważnego czas pracy

Na czym polega równoważny czas pracy i jak go stosować w firmie ? Równoważny czas pracy jest instytucją pozwalającą na większą elastyczność dobowego wymiaru czasu pracy. Zasady stosowania równoważnego (...)

Wymagania co do treści regulaminu pracy

Wymagania co do treści regulaminu pracy

Obecnie chcę wprowadzić nowy, aktualny regulamin pracy i stąd kilka pytań. Czy muszę w regulaminie ująć, co może robić, a czego nie może pracownica w ciąży lub młodociany? Podobnie sprawa (...)

FORUM PRAWNE

Ogólnopolska Konferencja DAY 4 BUSINESS

Ogólnopolska Konferencja DAY 4 BUSINESS OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA DAY 4 BUSINESS Dwa punkty widzenia jedna firma Czyli jak pracodawcy, managerowie, kierownicy i specjaliści ds. kadr mogą (...)

Systemy i rozkłady czasu pracy

Systemy i rozkłady czasu pracy W jaki spsób należy interpretować Art. 135 Kodeksu Pracy. Z tego co napisano w Art. 135. wynika ,że pod pojęciem systemu równoważnego należy rozumieć możliwość (...)

dyżury domowe

dyżury domowe Pracuje w wodociągach na stanowisku konserwatora sieci wodociągowej,prasuję przez cały tydzień od poniedziałku do piątku tj.40godz.tygodniowo,lecz jednocześnie od 15 godz.rozpoczynam (...)

Godziny nadliczbowe pilne!

Godziny nadliczbowe pilne! Witam, Proszę o pilną pomoc otóż pracuje na stanowisku przedstawiciela handlowego, podpisując umowę o pracę, podpisałam również informację, że w firmie obowiązuje (...)

gdzie można złożyć skargę na prac, obsługi w orange??

gdzie można złożyć skargę na prac, obsługi w orange?? gdzie można złożyć skargę na prac, obsługi w orange?? gdzie mogę złożyć skargę na pracownika orange? matolek00 jak napisać zażalenie (...)

dlugosc zwolnienia lekarskiego w ciazy

dlugosc zwolnienia lekarskiego w ciazy Na zwolnienie poszlam w 6 tygodniu ciazy. Lekarz powiedzial mi, ze nalezy mi sie tylko 180 dni zwolnienia, a ja do pracy przed porodem juz nie wroce. Co robic? Bede (...)

Społeczny kurator sądowy

Społeczny kurator sądowy Jakie są obowiązki społecznego kuratora sądowego, na jakich warunkach ( umowa, płaca) pracuje? (Ola) jak sama nazwa wskazuje jest to praca spoleczna, obowiazki wynikaja (...)

czas pracy

czas pracy Czy pracując naprzemiennie w ciągu tygodnia, jednego dnia od 10.00 - 18.00 kolejnego od 8.00 - 16.00 jest to praca zmianowa?? Jakie ma zastosowanie artykuł o rozliczeniu dobowym?? Czy konieczne (...)

Pracodawca przed sądem -praca bez umowy

Pracodawca przed sądem -praca bez umowy Witam.mam znajomą ktyóra prosiła mnie o poszukiwanie informacji na temat możliwości pozwania pracodawcy - pracowała bez umowy i została oskarżona o kradzież (...)

Dni wolne za święta w sobotę

Dni wolne za święta w sobotę 1 i 3 maja to wolne dni. 1 - czwartek, 3 - sobota, co w takim razie z piątkiem, czy aby nie jest ustawowo wolnym dniem o pracy, jeżeli 3 maja wypada w sobotę, proszę (...)

Ile urlopu mi się należy???

Ile urlopu mi się należy??? Pracuje po 5 godzin dziennie oprócz niedziel?Ile w końcu przysługuje mi urlopu?Jeśli chodzi o lata pracy to jest 9 lat.Moja mama pracuje w przedszkolu na 1/2 i ma 26 dni.Jak (...)

Porady prawne