Wynagrodzenie

Czas pracy

Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

Kiedy praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna?

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

  1. konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

  2. szczególnych potrzeb pracodawcy (jednak nie dotyczy to pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia); Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych nie może wówczas jednak przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym. W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne ustalenie innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż określona wyżej.

Pracownikowi, który ze względu na takie okoliczności wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.

Strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia, o którym mowa dalej.

Jaki dodatek przysługuje za pracę w godzinach nadliczbowych?

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje w zasadzie dodatek w wysokości:

  1. 100 % wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

    • w nocy,

    • w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

    • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

  2. 50 % wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

Dodatek w wysokości określonej w pkt 1 przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej wyżej.

Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 % wynagrodzenia.

W stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy wynagrodzenie wraz z dodatkiem może być zastąpione ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Kiedy w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca może udzielić mu czasu wolnego od pracy?

Zgodnie z art. 1512 Kodeksu pracy, w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy.

Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

W takich przypadkach pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

Czy można przyznać pracownikowi premię uznaniową za nadgodziny?

Sąd Najwyższy w wyroku z 18 lipca 2006 r. (sygn. I PK 40/06) wskazał, iż Kodeks pracy przewiduje tylko dwa sposoby zapłaty za godziny nadliczbowe:

  • dodatkowe wynagrodzenie na zasadach ogólnych albo

  • w ściśle określonych przypadkach - ryczałt.

Nie do zaakceptowania jest - w opinii SN - system wynagradzania za godziny nadliczbowe w formie premii uznaniowej. Tym bardziej, gdy pracodawca dysponuje możliwością weryfikacji liczby nadgodzin wykazanych przez pracownika albo zastosowania względem niego ryczałtu za godziny nadliczbowe (gdyż stale wykonuje pracę poza zakładem).

Wynagrodzenie za nadgodziny (wraz z odpowiednimi dodatkami), dodatek nocny, świadczenia z tytułu podróży służbowych i inne podobne należności powinny stanowić wyodrębnione składniki wynagrodzenia, obliczone ściśle według przepisów. Nie można natomiast skumulować ich w kwocie premii uznaniowej, która jest w istocie nagrodą i jako taka przysługuje z zupełnie innego tytułu.

 

Podstawa prawna:

Polub nas na Facebooku:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (7)

Gośka

18.1.2013 11:13:36

Re: Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

przy normie 184 wyrobione 208, oczywiście pracodawca nie płaci, tylko oddaje, nawet nie wolnym tylko godzinami, a w papierach wykazuje tak jak ma być, a za soboty wolne w poniedziałek, oczywiście wirtualne.....takie są realia...

Radoslav

6.1.2011 12:41:59

Re: Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

Czy pracowników służb mundurowych(wojska) dotyczą te same zasady ? na jakiej podstawie, w razie godzin nadliczbowych pracodawca/przełożony może(czy powinien?) udzielić wolnego? Do kogo kierować takie pytania? Z doświadczenia wiem ,że nie płacą za te godziny ,nie liczę służb określonych w rozkazach dziennych.

Radoslav

6.1.2011 11:26:50

Re: Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

Czy pracowników służb mundurowych(wojska) dotyczą te same zasady ? na jakiej podstawie, w razie godzin nadliczbowych pracodawca/przełożony może(czy powinien?) udzielić wolnego? Do kogo kierować takie pytania? Z doświadczenia wiem ,że nie płacą za te godziny ,nie liczę służb określonych w rozkazach dziennych.

arp

6.1.2011 0:0:32

Re: Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe(oraz odpowiednie dodatki).Dobre sobie. Tak powinno być i Prawo Pracy przewiduje ochronę pracownika i jest wiadomym, że pracownik wypoczęty i dobrze zarabiający to pracownik z efektami w produkcji.Nie wystarczy jednak tylko zmiana Prawa Pracy jeżeli nie pójdzie w prawidłowy ruch gospodarka.Aby gospodarka poszła w ruch prawidłowy zainteresowani powinni być wszyscy i to jednocześnie, ci którzy inwestują oraz ci którzy sprzedają pracę swoich rąk a wszystko powinno być pod bacznym wzrokiem Government-u wtedy przyjdą efekty.

irena

5.1.2011 16:10:53

Re: Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

A co zrobić, jeśli oddaje godziny chętnie, ale tylko jako 1:1? Mam napuścić kontrolę, albo kłócić się, aby mnie zwolnił? Przepisy przepisami, a życie życiem.

and

5.1.2011 15:40:10

Re: Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

A czy można z takim pracownikiem zawrzeć umowę o dzieło lub umowę zlecenie?

and

5.1.2011 15:30:6

Re: Jak wynagrodzić pracownika za godziny nadliczbowe?

A czy można z takim pracownikiem zawrzeć umowę o dzieło lub umowę zlecenie?

Pokaż wszystkie komentarze (7)

Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 19.5.2017

    Dokumentacja czasu pracy

    Zgodnie z Kodeksem pracy, czas pracy jest to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Systemy i rozkłady (...)

  • 5.1.2006

    Pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy

    Nowelizacja Kodeksu pracy, która weszła w życie dnia 1 stycznia 2004 r. poświęca dużo uwagi pracownikom zatrudnionym w niepełnym wymiarze czasu pracy. Porada przedstawia zagadnienia zatrudnienia (...)

  • 9.12.2014

    Dwie umowy o pracę z jednym pracodawcą

    Kodeks pracy nie zabrania nawiązywania więcej niż jednego stosunku pracy przez pracownika, a także nie zawiera wyraźnego zakazu zawierania z dotychczasowym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.

  • 8.12.2004

    Czas pracy w ruchu ciągłym

    Ruch ciągły to sytuacja w której mamy do czynienia ze stosowaniem takiej organizacji czasu pracy, która zapewnia nieprzerwany przebieg procesu pracy przez 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu, także (...)

  • 9.11.2011

    Jak ustalić przychód pracownika ze świadczeń w naturze?

    Ustalenie wysokości przychodu pracownika jest potrzebne dla prawidłowego wyliczenia jego zobowiązania podatkowego. Za przychody ze stosunku pracy uważa się między innymi wartość pieniężną świadczeń (...)