Zmiana formy prawnej spółki - wierzyciela a sukcesja procesowa po uzyskaniu tytułu egzekucyjnego

9.5.2017

Łukasz Raczyński

Łukasz Raczyński

aplikant radcowski

W obrocie gospodarczym często zachodzą zmiany formy prawnej spółek, będących wierzycielami w postępowaniu egzekucyjnym. Taka zmiana wywołuje dalekosiężne skutki procesowe, co może mieć znaczenie w dochodzeniu należności takich spółek.

            Nie ma wątpliwości, że zmiana formy prawnej spółki nie wpływa na jej prawa i obowiązki w aspekcie materialnoprawnym. Art. 553 § 1 k.s.h. stanowi, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Należy jednak zauważyć, że powyższy przepis reguluje jedynie kwestię sukcesji materialnoprawnej, a nie procesowej.

Sukcesję procesową spółki – wierzyciela, która zmieniła formę prawną po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, reguluje art. 8041 k.p.c., który umożliwia zmianę wierzyciela w trakcie postępowania egzekucyjnego bez konieczności przeprowadzenia postępowania klauzulowego. Powołany wyżej przepis stanowi, że w razie przejścia egzekwowanego uprawnienia na inną osobę po wszczęciu postępowania egzekucyjnego osoba ta może wstąpić do postępowania na miejsce wierzyciela za jego zgodą, o ile przejście będzie wykazane dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Dokumentem spełniającym wymogi z art. 8041 k.p.c. jest na przykład odpis pełny z KRS przekształconej spółki – wierzyciela, który jest dokumentem urzędowym oraz zawiera informację o podjętej uchwale o zmianie formy prawnej spółki.

Należy podkreślić, że art. 8041 k.p.c. znajduje zastosowanie tylko do postępowań egzekucyjnych wszczętych dnia 08 września 2016 roku lub później (art. 21 § 1 Ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw). Do postępowań wszczętych wcześniej należy stosować art. 788 § 1 k.p.c..

Porady prawne

            Bardziej skomplikowaną kwestią jest sukcesja procesowa przy zmianie formy prawnej spółki – wierzyciela po wydaniu tytułu egzekucyjnego lub po wydaniu tytułu wykonawczego ale przed złożeniem wniosku egzekucyjnego, a także wspomniana powyżej zmiana wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przed dniem 08 września 2016 roku. W takich przypadkach jedyną możliwością przeniesienia praw wynikających z tytułu wykonawczego wystawionego na spółkę przekształcaną jest nadanie przez Sąd klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela, tj . spółkę przekształconą. Przejście uprawienia musi zostać wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 788 § 1 k.p.c.). Wystarczającym dokumentem do wykazania przejścia uprawnienia będzie odpis pełny z KRS przekształconej spółki (wierzyciela), który jest dokumentem urzędowym. Wystarczająca jest również kopia ww. odpisu poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika wnioskodawcy będącego radcą prawnym (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2010 roku, III CZP 98/10). Aby otrzymać taką klauzulę, należy złożyć wniosek do właściwego Sądu Rejonowego. Opłata od wniosku wynosi 50 zł.

            Należy wspomnieć, że niestety praktyka Sądów w przypadku zmian formy prawnej spółki – wierzyciela i nadawania klauzul na następcę prawnego jest niejednolita. Stosunkowo często przy wnoszeniu o nadanie klauzuli na następcę prawnego można spotkać się z poglądem, że zmiana formy prawnej spółki, choć wiąże się ze zmianą firmy (np. ABC S.A. na ABC sp. z o.o.) i zmianą numeru KRS spółki przekształconej, nie stanowi następstwa prawnego. Podstawą takiego poglądu jest wspomniany powyżej art. 553 § 1 k.s.h., zakładający przy przekształceniach spółek tożsamość podmiotu przekształconego i przekształcanego. Tym samym, przy przekształceniach spółek ma miejsce kontynuacja podmiotu, a nie sukcesja. Następstwo prawne ma miejsce w sytuacji, gdy spółka traci osobowość prawną, a przepisy prawa przewidują przejście uprawnienia z tytułu egzekucyjnego na inny podmiot. Jako przykład może posłużyć połączenie spółek przez przejęcie lub zawiązanie nowej spółki, o ile wierzycielem nie jest spółka przejmująca.

            Wyżej przedstawione, dość rozpowszechnione stanowisko należy uznać za błędne. Wynika to z faktu, że sukcesja materialnoprawna, czyli oparta na przepisach k.c. oraz k.s.h., jest czym innym niż sukcesja procesowa (formalnoprawna), dotycząca statusu podmiotu w postępowaniu cywilnym i oparta na przepisach k.p.c. O ile rzeczywiście spółka przekształcona przejmuje prawa i obowiązki spółki przekształconej w aspekcie materialnoprawnym, o tyle owa sukcesja musi spełniać wymogi procesowe określone przepisami k.p.c.. Skutek sukcesji materialnoprawnej polega tylko na tym, że spółka przekształcona nie musi przeprowadzać od nowa postępowania mającego na celu wydanie tytułu egzekucyjnego. Jednak klauzula wykonalności na tytule egzekucyjnym musi uwidaczniać aktualną firmę spółki – wierzyciela oraz jej numer KRS.

            Niejednolite stanowisko Sądów w kwestii następstwa prawnego przekształconych spółek może powodować istotne komplikacje przy dochodzeniu wierzytelności przez spółkę przekształconą. Należy liczyć się z tym, że po złożeniu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności w trybie art. 788 § 1 k.p.c., wierzyciel może otrzymać z Sądu postanowienie oddalające wniosek o nadanie klauzuli na następcę prawnego, a to oznacza dla niego: stratę 50 zł opłaty sądowej od wniosku, brak możliwości wszczęcia egzekucji – jeśli tytuł egzekucyjny nie był wcześniej zaopatrzony w klauzulę na spółkę przekształcaną, a także – jeżeli wniesiono o wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu opatrzonego klauzulą na spółkę przekształcaną – potencjalny zwrot wniosku egzekucyjnego. W takiej sytuacji jedynym rozwiązaniem będzie złożenie wniosku o nadanie klauzuli tytułowi egzekucyjnemu w zwykłym trybie, tj. art. 782 § 1 k.p.c., a co do tytułów wykonawczych zaopatrzonych w klauzulę wykonalności na spółkę przekształcaną – złożenie do komornika wniosku egzekucyjnego wraz z odpisem postanowienia o oddaleniu wniosku o nadanie klauzuli na następcę prawnego.

Porady prawne
Tagi: 

Potrzebujesz porady prawnej?

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła zachować operacyjną ciągłość działania. Większość przepisów nowej ustawy z dnia (...)

Pakiet Przyjazne Prawo

Pakiet Przyjazne Prawo

Prawo do błędu przez pierwszy rok działalności; ochrona konsumencka, czyli m.in. prawo do reklamacji dla firm zarejestrowanych w CEIDG; szereg ułatwień dla rzemieślników – to tylko niektóre przepisy Pakietu Przyjazne Prawo (PPP), które już niedługo wejdą w życie. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał nowelizację tzw. ustawy regulacyjnej. W Pakiecie znalazły się (...)

Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności

Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności

23 grudnia 2019 r. Minister Finanasów wydał objaśnienia podatkowe dotyczące stosowania obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności. Sprawdź, co z nich wynika. ##baner## Przedmiotowe przepisy podatkowe W dniu 1 listopada 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (dalej: (...)

Co trzeba wiedzieć o kredycie mieszkaniowym?

Co trzeba wiedzieć o kredycie mieszkaniowym?

Wady i zalety kredytu Oczywiście najlepszy byłby odwrotny porządek rzeczy – najpierw sobie uskładać, a potem kupić za własne pieniądze mieszkanie i nie zapożyczać się na całe życie. Jest jednak inaczej, tylko nielicznym udaje się odwrócić proces zakupu własnego kąta. Pewne jest to, że ci, którzy korzystają z bankowych kredytów przyczyniają się do wzrostu (...)

Konwersja wierzytelności na udziały w spółce z o.o. - opinia prawna

Konwersja wierzytelności na udziały w spółce z o.o. - opinia prawna

Stan faktyczny Jestem jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Pod koniec 2006 r. spółka miała problemy z płynnością finansową i potrzebowała szybko zastrzyku gotówki. Zdecydowałem się na wniesienie pewnej kwoty do spółki w ramach umowy pożyczki, która miała zostać spłacona do końca czerwca 2007 r. W obecnej chwili chciałbym pozostawić te pieniądze (...)

Akt o usługach cyfrowych

Akt o usługach cyfrowych

Pierwsze wspólne przepisy dotyczące obowiązków i odpowiedzialności pośredników na jednolitym rynku otworzą nowe możliwości świadczenia usług cyfrowych ponad granicami przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony użytkowników bez względu na ich miejsce zamieszkania w UE. ##baner## Jakie są najważniejsze cele aktu o usługach (...)

Dofinansowanie do szkolenia osoby wspomagającej pracownika z niepełnosprawnością

Dofinansowanie do szkolenia osoby wspomagającej pracownika z niepełnosprawnością

Jeśli jesteś pracodawcą osoby niepełnosprawnej, to dowiedz się, jak możesz skorzystać z dofinansowania do szkolenia osoby wspomagającej pracownika z niepełnosprawnością. Na czym polega dofinansowanie? Obejmuje koszty szkolenia pracowników pomagających pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy. ##baner## Kto może skorzystać? Każdy pracodawca, który zatrudnia pracownika (...)

Które firmy zapłacą mniej za prąd w 2023 roku?

Które firmy zapłacą mniej za prąd w 2023 roku?

Jeśli jesteś mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą, w 2023 roku będziesz mógł płacić za energię elektryczną niższą stawkę - 785 zł/MWh. Zamrożenie ceny prądu to nadzwyczajny środek, który ma wesprzeć firmy. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, żeby z niego skorzystać. Kto może skorzystać z zamrożenia cen energii elektrycznej? Mikro-, małe (...)

Ceny bez tajemnic

Ceny bez tajemnic

Czy każda promocja to okazja do zakupu w atrakcyjnej cenie? Jakie praktyki stosują sprzedawcy? Konsumencie, sprawdź, na co zwracać uwagę, by wybierać świadomie.   Zbliżają się dwa wyjątkowe dni sprzedażowe – Black Friday i  Cyber Monday. Po nich nadejdzie czas wyprzedaży świątecznych i noworocznych. Jak naprawdę zaoszczędzić w gąszczu kolejnych okazji (...)

Stypendium dla wybitnych młodych naukowców

Stypendium dla wybitnych młodych naukowców

  Od 1 grudnia do 31 grudnia 2022 r. można składać wnioski o przyznanie stypendium dla wybitnych młodych naukowców wykazujących się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej. Nawet 5 390 zł miesięcznie może otrzymać wybitny młody naukowiec Od 1 grudnia br. można składać wnioski o przyznanie stypendium dla wybitnych młodych naukowców wykazujących się (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Likwidacja spółki cywilnej małżonków

Likwidacja spółki cywilnej małżonków

Jesteśmy małżeństwem i prowadzimy działalność jako dwuosobowa spółka cywilna. Obecnie żona chce zrezygnować z działalności i przekazać mi udziały (10%) w ramach wspólnoty małżeńskiej, (...)

Wynagrodzenia dla członków Zarządu przekształconej spółki

Wynagrodzenia dla członków Zarządu przekształconej spółki

X sp. z o. o. przekształciła się w X S.A.. W dniu 8.06.2012r. nowo przekształcona spółka została wpisana do KRS. Pierwsze Posiedzenie Rady Nadzorczej X S.A. odbędzie się 6.07.2012r., na którym (...)

Informacje na temat spółki z o.o.

Informacje na temat spółki z o.o.

Czy mógłbym Państwa prosić o przygotowanie dla mnie informacji dotyczących odpowiedzialności, oraz jakie korzyści przynosi półka z o.o. ? Niniejsza opinia została sporządzona na podstawie przepisów:  1) (...)

Wykaz chorób uprawniających do renty

Wykaz chorób uprawniających do renty

Mam ciężką chorobę oczu. Starałem się o grupę inwalidzką jednak komisja nie uznała, że choroba ta jest podstwą do przyznania renty. W związku z ty proszę o wskazanie czy jest jakaś ustawa (...)

Czy dzień rozwiązania umowy jest dniem pracy dla pracownika?

Czy dzień rozwiązania umowy jest dniem pracy dla pracownika?

Pracownik złoży pisemną prośbę o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z dniem 09.02.2016 r. Czy dzień 09.02.2016 r. to jeszcze dzień pracy pracownika? Podstawowe znaczenie mają (...)

Zakłócanie spokoju głośnym słuchanie muzyki w ciągu dnia

Zakłócanie spokoju głośnym słuchanie muzyki w ciągu dnia

Czy jest możliwość prawnego wpłynięcia na sąsiadów słuchających bardzo głośno muzyki , co jest niebywale uciążliwe. Dotyczy to czasu poza cisza nocną. Sąsiad w mieszkaniu w bloku włącza (...)

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń

Czy od kwot nienależnie pobranych z tytułu świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej pobiera się odsetki ustawowe czy też są to kwoty należne do Skarbu Państwa i wtedy nie należy pobierać (...)

Służebność osobista mieszkania

Służebność osobista mieszkania

W 2002 roku moja matka podarowała mi notarialnie swoje mieszkanie, ustanawiając jednocześnie dożywotnią bezpłatną służebność osobistą tego mieszkania dla mojej córki. W akcie notarialnym (...)

FORUM PRAWNE

Prawo lokatora: wypowiedzenie umowy, eksmisja

Prawo lokatora: wypowiedzenie umowy, eksmisja Witam, wynajmuje mieszkanie i niestety ze względów ekonomicznych zalegam dwa czynsze. Wynajmujący wypowiedział mi umowę najmu w zeszłym tygodniu. Czy (...)

legalny bukmacher

legalny bukmacher Żeby szczególniej dowiedzieć się o https://youthempowered.pl/ możliwych sposobach zasilania konta lub wypłaty wygranych środków, warto przeczytać informację zamieszczoną w (...)

Oszustwo przy zakupie rzeczy od osoby prywatnej

Oszustwo przy zakupie rzeczy od osoby prywatnej Dzień dobry, mam następujący problem. Córka zakupiła od osoby prywatnej kurtkę- poza platformą vinted, na której była ona wystawiona (zwykła wysyłka (...)

"ROZWÓD KOŚCIELNY"

"ROZWÓD KOŚCIELNY" Nt. kościelnego procesu o nieważność małżeństwa zapraszam na swoją stronę internetową: https://rozwody-koscielne.eu/, jak i do bezpośredniego kontaktu, dr Arletta Bolesta (...)

Dziwne stwierdzenie szkody całkowitej.

Dziwne stwierdzenie szkody całkowitej. Kolizja z oc sprawcy: Po oględzinach rzecoznawcy : Szkoda 8000 Po tygodniu ubezpieczyciel wysyła mi dokumenty i sprawa ma się następująco: Wartość auta 10 (...)

Porady prawne