Renta za mieszkanie. Jest raport UOKiK

UOKiK sprawdził jak przestrzegane są prawa seniorów, którzy zdecydowali się przekazać swoje mieszkania w zamian za tak zwaną rentę dożywotnią. Skontrolowano działania wszystkich przedsiębiorców oferujących takie usługi na polskim rynku - łącznie 37 wzorców umów i 46 przekazów reklamowych. Urząd zwrócił również uwagę na konieczność prawnego uregulowania sytuacji seniorów.

UOKiK regularnie bada wzorce umów oferowanych konsumentom przez przedsiębiorców działających w różnych branżach. W tym roku przedstawiono m.in. raport z kontroli dostawców gazu oraz parabanków. Najnowsza analiza Urzędu dotyczy spółek, które oferują umowy o świadczenia dożywotnie (rentę dożywotnią).

Tego typu oferty kierowane są do osób starszych, które w zamian za przeniesienie prawa własności do nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, otrzymują świadczenie pieniężne, wypłacane najczęściej co miesiąc, wraz z możliwością dożywotniego pozostania w dotychczas zamieszkałym lokalu. Urząd sprawdził zarówno wzorce umów, jak i przekazy reklamowe wszystkich (siedmiu) przedsiębiorców działających na tym rynku. Efektem jest Raport z kontroli przedsiębiorców zawierających umowy świadczeń dożywotnich.

Umowy

Analiza Urzędu pokazała, że oferta przedsiębiorców działających na polskim rynku dotyczy umów świadczeń dożywotnich. Brak jest natomiast ofert odwróconego kredytu hipotecznego, czyli produktów bankowych, umożliwiających konsumentom uzyskiwanie comiesięcznej wypłaty, linii kredytowej lub jednorazowej kwoty pieniędzy w zamian za ustanowienie na rzecz instytucji finansowej hipoteki na danej nieruchomości.

Działalność polegającą na oferowaniu konsumentom umów świadczeń dożywotnich prowadzi w Polsce siedem spółek: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa, Fundusz Hipoteczny Dom S.A., Fundusz Hipoteczny Dom S.A. s.k.a., Fundusz Hipoteczny Gwarancja, Fundusz Senior, Fundusz Hipoteczny Familia, Fundusz Hipoteczny Omnes. Podstawą ich działalności jest kodeks cywilny i znajdujące się w nich przepisy dotyczące umów dożywocia, renty, pożyczki lub ubezpieczenia.

Prawa i obowiązki konsumentów różnią się w zależności od podmiotu, któremu przekazali prawo własności do nieruchomości. Urząd zbadał łącznie 37 wzorców umów, z czego zakwestionowano 17, stosowanych przez pięciu przedsiębiorców. Przeciwko dwóm wszczęto postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (Fundusz Hipoteczny Omnes, Fundusz Hipoteczny Dom S.A. s.k.a.). Planowane jest również skierowanie do sądu pozwów o uznanie za niedozwolone klauzul stosowanych przez TUnŻ Europa, Fundusz Senior, Fundusz Hipoteczny Gwarancja oraz Fundusz Hipoteczny Dom S.A. s.k.a.

Kwestionowane postanowienia

Zakwestionowane przez Urząd praktyki dotyczą m.in. uzależniania zamieszkania w zbytym lokalu członków najbliższej rodziny konsumenta od zgody przedsiębiorcy. Tymczasem przepisy kodeksu cywilnego dopuszczają taką możliwość, a tym samym konieczność uzyskania zgody świadczeniodawcy jest zbyt daleko idącym ograniczeniem i wykracza poza przepisy ustawowe.

Inne budzące wątpliwości postanowienia dotyczą nakładania na konsumentów uciążliwych obowiązków takich jak obciążanie ich kosztami poważnych napraw mieszkania lub domu, podczas gdy powinien być to obowiązek przedsiębiorcy. Konsument jest zobowiązany jedynie do ponoszenia bieżących kosztów eksploatacji i usunięcia drobnych usterek, wynikających z normalnego użytkowania mieszkania.

Ponadto jedna ze spółek nakazywała, pod groźbą kary umownej, informowanie o zebraniach wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej. W opinii UOKiK, to przedsiębiorca, jako właściciel nieruchomości, powinien we własnym zakresie pozyskiwać takie informacje.

Reklamy wprowadzające w błąd

UOKiK zbadał łącznie 46 przekazów reklamowych. Oprócz komercyjnych ogłoszeń w prasie, radiu, telewizji oraz Internecie sprawdzono ulotki, banery reklamowe, a także pisemne informacje kierowane do konsumentów. Zakwestionowanych zostało 17 przekazów reklamowych sześciu spółek (TUnŻ Europa, Fundusz Senior, Fundusz Hipoteczny Gwarancja, Fundusz Hipoteczny Omnes, Fundusz Hipoteczny Dom S.A.), wobec których wszczęto postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Wśród zakwestionowanych przekazów znalazły się reklamy, które sugerowały, że prawa konsumenta są zabezpieczone lepiej niż miało to miejsce w rzeczywistości. Przykładowo, seniorzy otrzymywali informację, że w przypadku niewywiązania się spółki ze zobowiązań nieruchomość automatycznie wróci do klienta. Tymczasem prawo nie przewiduje takiej możliwości.

Dla zwrotnego przeniesienia własności niezbędne jest złożenie oświadczenia woli przez przedsiębiorcę, ewentualnie w wyjątkowych przypadkach taka umowa może być rozwiązana przez sąd. Wprowadzający w błąd może być także przekaz, że poza wypłatą comiesięcznej renty, spółka będzie opłacała czynsz - podczas gdy comiesięczne wypłaty były po prostu pomniejszane o wartość czynszu.

Ponadto seniorzy byli błędnie informowani, że konsument może wynająć zajmowany lokal osobie trzeciej. Analiza UOKiK wykazała jednak, że umowy jakie oferowali przedsiębiorcy, nie dawały takiej możliwości.

Konieczność zmian legislacyjnych

W raporcie Urząd zwrócił uwagę na konieczność prawnego uregulowania sytuacji konsumentów, którzy decydują się na przekazanie prawa własności do swojej nieruchomości.

- Analiza Urzędu pokazała, że największym zagrożeniem dla seniorów jest brak uregulowań prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenia dożywotnie. Szczególnie niebezpieczne może to być w przypadku upadłości przedsiębiorcy, ponieważ konsument może stracić wówczas prawo do zamieszkania w nieruchomości - mówi prezes UOKiK Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel.

Innymi zagrożeniami są m.in. brak nadzoru nad prowadzeniem tego typu działalności, a także brak wymagań kapitałowych dla przedsiębiorców. Dlatego Urząd pozytywnie ocenia przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki projekt założeń uregulowania instytucji renty dożywotniej, który został przyjęty 15 października br. przez Radę Ministrów.

Na uwagę zasługuje również fakt, że jednocześnie przyjęty został projekt założeń do ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym, przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Oznacza to, że konsumenci, którzy zdecydują się na skorzystanie z takiej oferty również zyskają szczególną ochronę.

W trakcie analizy Urząd zapytał dziesięciu losowo wybranych konsumentów, którzy zdecydowali się na rentę dożywotnią, o ich opinię na temat podpisanych umów. Wszyscy zapytani wyrazili zadowolenie z podjętej decyzji. Jednomyślna nie była natomiast inna grupa - respondentów w badaniach przeprowadzonych na zlecenie UOKiK przez Instytut Badawczy IPC. Wśród ponad 1000 zapytanych konsumentów znalazło się siedem osób, które podpisały umowę o rentę hipoteczną. Pięć spośród nich stwierdziło, że są niezadowolone z otrzymywanych świadczeń, zastrzeżeń nie miał tylko jeden badany.

Badania pokazały również, że jedynie 2 proc. wszystkich respondentów rozważa skorzystanie w przyszłości ze świadczeń dożywotnich. Zdecydowana większość (86 proc.) nie bierze pod uwagę takiej możliwości, a głównym powodem jest chęć pozostawienia mieszkania rodzinie (58 proc.). Badania pokazują również, że konsumenci nie zdają sobie sprawy z ryzyka zawierania tego typu umów. Sześć z siedmiu osób, które je podpisały w ogóle nie brało pod uwagę bankructwa przedsiębiorcy, a o takiej możliwości wiedziało 16 proc. badanych skłonnych skorzystać z renty dożywotniej.

(uokik.gov.pl)

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (5)

EWA

24.10.2013 9:19:3

Re: Renta za mieszkanie. Jest raport UOKiK

Jak sie nie udalourzednikom ukrasc mieszkan komunalnych obywatelom - to siegaja w inny sposob po nie ich wlasnosc!!!! jedni maja mieszkania na ulicy, inni pod mostem, jeszcze inni po znajomych szukaja lazienki, a teraz jeszcze i to malo???? zabierajcie swoje brudne lapy od seniorow ktorzy jeszcze cos posiadaja! wy wstydu nie macie! fu

EWA

24.10.2013 9:19:2

Re: Renta za mieszkanie. Jest raport UOKiK

Jak sie nie udalourzednikom ukrasc mieszkan komunalnych obywatelom - to siegaja w inny sposob po nie ich wlasnosc!!!! jedni maja mieszkania na ulicy, inni pod mostem, jeszcze inni po znajomych szukaja lazienki, a teraz jeszcze i to malo???? zabierajcie swoje brudne lapy od seniorow ktorzy jeszcze cos posiadaja! wy wstydu nie macie! fu

EWA

24.10.2013 9:16:26

Re: Renta za mieszkanie. Jest raport UOKiK

W Polsce nikt nie chroni nikogo i przed niczym! w sadach tez nie chroni sie pokrzywdzonych, tylko feruje wyroki bez adwokatow nie przydzielanych pozwanym! (krzywdzace i nie majace nic wspolnego z wymierzaniem sprawiedliwosci a odwrotnie) czego chcecie jaki pan taki kram! Polacy zawsze byli w swoim kraju upokarzani wywalani po obcy zarobek i kopani od najmlodszego do najstarszego - a dzisiaj ??? - jak juz cos wymysla to nie da sie cofnac tego co napisalam powyzej! brak cywilizowanych przywodcow widac po traktowaniu starcow i poszkodowanych - cala dzisiejsza banda urzednikow!!! - skad sie to wzielo?

Jerzy

24.10.2013 8:16:26

Re: Renta za mieszkanie. Jest raport UOKiK

No dobrze, a wnioski? Kto ochroni starych ludzi gdy przesiębiorstwo splajtuje? Przecież tego nie można tak zostawić! Państwo, które pozwala na taką jak opisana, działalność przedsiębiorstw, powinno zapewnić skuteczną ochronękonsumentów żeby nie groziło im widmo wyrzycenia na bruk. Ale czy nasze Państwo zareaguje właściwie? jott

Janusz

24.10.2013 1:49:6

Re: Renta za mieszkanie. Jest raport UOKiK

Wreszcie rząd ruszył do przodu. Nie ma jednak żadnej gwarancji, że projekty nabiora "ciała" i zajmie się nimi Sejm. Jeśli rzad pracuje nad tematem 4 (CZTERY) lata, to Sejm nie będzie chciał pewno być gorszy (mniej wnikliwy). Kolejne parę lat poczekamy. Czy doczekamy????

Pokaż wszystkie komentarze (5)

Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 6.7.2018

    Od kiedy wyższa renta socjalna?

    Nowelizacja przepisów podnosi rentę socjalną do 100% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Renta socjalna wzrośnie więc z 865,03 zł do 1.029,80 zł.

  • 11.5.2018

    Zbieg prawa do renty rodzinnej i renty socjalnej

    Zasady ustalania zbiegu renty socjalnej i renty rodzinnej ustalone w ustawie o rencie socjalnej są korzystniejsze dla osób uprawnionych od ogólnych zasad zbiegu świadczeń określonych (...)

  • 15.5.2019

    Kara za niechciane telefony z zaproszeniami

    Spółka Smak i Zdrowie (dawniej Philipiak Polska) dzwoniła do konsumentów, mimo że się na to nie zgodzili. Urząd nałożył za to karę finansową. Przedsiębiorco - zgodę (...)

  • 4.9.2018

    Renta socjalna już z podwyżką

    Z dniem 1 września weszła w życie ustawa podwyższająca rentę socjalną. Otrzymujący to świadczenie dostaną dodatkowo wyrównanie liczone od czerwca.

  • 30.8.2019

    Skąd podwyżki cen za śmieci?

    Brak konkurencji, wyższe stawki za przetwarzanie i składowanie odpadów – to główne przyczyny podwyżki cen za odbiór śmieci w ostatnich dwóch latach. UOKiK opublikował (...)