Urlopy pracownicze

Kto decyduje o wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego - opinia prawna

Stan faktyczny

W jakim stopniu decyzja, kiedy pójdę na urlop zależy ode mnie? Czy jeżeli pracownik rozchoruje w trakcie jego urlopu, to może urlop przerwać i wykorzystać później? Czy pracodawca może przesunąć mi termin wcześniej ustalonego urlopu? Do kiedy trzeba wykorzystać urlop za dany rok?

Opinia prawna

Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Jest to prawo, którego pracownik nie może się zrzec. Pracownik uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem miesiąca pracy, w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego okresu pracy. Za każdy miesiąc w tym roku kalendarzowym pracownik nabywa prawo do urlopu proporcjonalnego. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym (z góry urlop w wymiarze za cały rok kalendarzowy).

Sposób ustalania terminu urlopu i ostateczny termin jego udzielenia

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. Zasadą jest, że urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów z kolei ustala pracodawca. Bierze on jednak pod uwagę wnioski pracowników i to jest jedyny wpływ jaki może Pan wywrzeć na pracodawcę - złożyć wniosek o urlop w dogodnym czasie. Cała reszta zależy już od pracodawcy, trzeba jednak pamiętać, że pracodawca oprócz wniosków pracowników musi brać pod uwagę także konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika-ojca wychowującego dziecko, który korzysta z urlopu macierzyńskiego.

Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi „na żądanie", czyli 4 dni urlopu.

Pracodawca tylko wówczas nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę; dotyczy to także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem, nadal biorąc pod uwagę wnioski innych pracowników i potrzebę zapewnienia normalnego toku pracy.

Ale nawet przy braku planu urlopów wypoczynkowych samo złożenie wniosku o udzielenie urlopu nie usprawiedliwia nieobecności pracownika.

Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z planem urlopów albo porozumieniem o jakim mowa wyżej należy pracownikowi udzielić najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego; nie dotyczy to części urlopu udzielanego na żądanie. Ale nawet naruszenie przez pracodawcę obowiązku udzielania pracownikowi urlopu wypoczynkowego za dany rok do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego, nie uprawnia pracownika do rozpoczęcia po tym terminie urlopu bez zgody pracodawcy, co jeszcze dobitniej świadczy o tym, że rolę głównego decydenta w kwestii terminu udzielenia urlopu wypoczynkowego odgrywa pracodawca. W swoim wyroku Sąd Najwyższy podkreśla, że w takiej sytuacji samo zawiadomienie pracodawcy o rozpoczęciu zaległego urlopu wypoczynkowego nie usprawiedliwia nieobecności pracownika w pracy.
Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Dlatego nie jest konieczne oddzielne zawiadomienie pracownika o terminie urlopu wypoczynkowego, jeżeli plan urlopu został podany do wiadomości pracownika w sposób przyjęty w zakładzie pracy, co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem urlopu.

Przesunięcie terminu urlopu

Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami ale jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy. Jednak zarówno ważne przyczyny jak i szczególne potrzeby są pojęciami ocennymi i tylko okoliczności konkretnego przypadku mogą być poddane weryfikacji pod kątem ich definicji.
Czasowa niezdolności do pracy wskutek choroby

Podobnie jak odosobnienie w związku z chorobą zakaźną jest powodem, dla którego część nie wykorzystanego urlopu pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym, tak samo jest w przypadku kiedy pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, w szczególności czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby czy też odosobnienia w związku z chorobą zakaźną. Wg Sądu Najwyższego pracodawca nie może skutecznie udzielić urlopu wypoczynkowego pracownikowi niezdolnemu do pracy nawet wówczas, gdy pracownik wyraził na to zgodę.

Opinia została sporządzona w oparciu:

  • Ustawę z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zmianami),

  • Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1980 r. (V PZP 7/79),

  • Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 grudnia 2000 r. (I PKN 121/2000),

  • Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 1998 r. (I PKN 99/98),

  • Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 listopada 1999 r. (I PKN 350/99).

Polub nas na Facebooku:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 28.1.2014

    Urlopy bezpłatne

    Prawo pracy, oprócz przysługującego pracownikowi niezbywalnego prawa do urlopu wypoczynkowego, przewiduje także możliwość skorzystania z urlopu bezpłatnego. Możliwa jest też sytuacja, w której (...)

  • 10.1.2013

    Urlop na żądanie - czyli co zrobić, jeżeli pracodawca nie chce dać Ci urlopu?

    Kodeks pracy przyznaje pracownikowi prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Poza tym prawo to jest chronione w bardzo wysokim stopniu, a mianowicie pracownik nie może zrzec (...)

  • 28.8.2017

    Jak sporządzić plan urlopów?

    Udzielenie urlopu pracownikowi nie sprowadza się jedynie do zaakceptowania wniosku urlopowego, ale jest o wiele bardziej skomplikowane, zwłaszcza dla pracodawcy zatrudniającego większą liczbę pracowników. (...)

  • 26.1.2016

    Jak obliczyć wysokość wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego?

    Każdy pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Prawa tego nie może pracownik zbyć. Ustawodawca zadbał również o byt materialny pracownika w czasie (...)

  • 18.3.2013

    Kiedy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop?

    W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Zatem ekwiwalent (...)