Czas pracy a umowa o dzieło

Pytanie:

Jestem scenografem. Projektuję i wykonuję dekoracje do filmów reklamowych. Przed okresem zdjęciowym sam decyduję czy mam pracować 3 godz. dziennie czy 18. Oddaję dekorację zawsze na czas a mój udział w zdjęciach jest jedynie dyżurem artystycznym - na wszelki wypadek. Zwyczajowo zdjęcia trwają 10 godz. + 1 godz. przerwy . Często zdjęcia przedłużają się więc pracownicy techniczni dostają progresywne nadgodziny - ja oczywiście nie .Rzecz w istocie nie w pieniądzach lecz w mojej wytrzymałości. Nie jestem w stanie funkcjonować 18 godz. pracy. Czy firma zatrudniająca artystę na zasadzie umowy o dzieło ma prawo wymagać od niego pracy 12, 16 bądź nawet 24 godzinnej ? Kto będzie odpowiadał za wypadek spowodowany przez człowieka wracającego autem po 20 godz. pracy. Jeszcze nigdy zdjęcia nie przedłużyły się z mojej winy.

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zgodnie z art. 627 kodeksu cywilnego, przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.

Umowa o dzieło, podobnie jak umowa zlecenie, jest jedną z umów, na podstawie której może być świadczona praca, a ponieważ jej zawarcie nie rodzi po stronie pracodawcy obowiązków wynikających z przepisów kodeksu pracy (urlopy, odprawy, zasiłki chorobowe, itp.), jest często stosowana.

Poprzez zawarcie tej umowy wykonawca zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, tj. do uzyskania pewnego wyniku swych działań (np.  wykonanie dekoracji), a zamawiający do wypłaty wynagrodzenia. Wysokość wynagrodzenia powinna być określona w umowie, choć nie koniecznie kwotowo, bowiem w umowie można wskazać także podstawy do ustalenia podstawy wysokości wynagrodzenia. W braku powyższych zapisów wykonawcy należało się będzie wynagrodzenie za tego rodzaju dzieło, a gdy tej wysokości ustalić nie można wynagrodzenie odpowiadające nakładowi pracy oraz innym poniesionym nakładom. Umowa o dzieło jest więc umową rezultatu. Wykonawca dzieła odpowiada za rezultat swej pracy.

Pamiętajmy, że ważne jest, aby wykonawca wykonał dzieło zgodnie ze sposobem i terminem określonym w umowie. W przeciwnym wypadku zamawiający ma prawo wezwać wykonawcę do zmiany sposobu wykonania dzieła i wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin, a po jego bezskutecznym upływie może od umowy odstąpić, bądź powierzyć wykonanie poprawek, albo dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt przyjmującego zamówienie - wykonawcy.

Jak więc wynika z powyższego, wykonawca dzieła nie jest chroniony przepisami prawa pracy m.in. przepisami o dobowej normie czasu pracy. Jest Pan więc zobowiązany do wykonania dzieła zgodnie z umową, jeżeli umowa o dzieło przewiduje, że po wykonaniu dekoracji ma Pan obowiązek doglądać swojego dzieła podczas realizacji zdjęć, wówczas zgodnie z umową musi Pan dochować tego obowiązku. Zleceniodawca nie odpowiada za sposób wykonania dzieła, interesuje go tylko skutek - dzieło (nie zaś sposób wykonania).

Warto zaznaczyć, że cechami odróżniającymi stosunek pracy od innych np. cywilnoprawnych, tj. umowa o dzieło są przede wszystkim:

  1. ograniczenie swobody treści zawieranej umowy (umowa o pracę nie może przewidywać postanowień mniej korzystnych od tych, które przewidują przepisy prawa pracy-przepisy te wiążą się np. z urlopami, odprawami, zasiłkami chorobowymi, itp.);

  2. podporządkowanie pracownika pracodawcy, polegające na obowiązku stosowania się do poleceń pracodawcy dotyczących pracy;

  3. niezbywalne prawo do wynagrodzenia za świadczoną pracę;

  4. staranność działania (nie jest to umowa rezultatu - czyli pracownik nie odpowiada za efekt swojego działania a jedynie za to, czy pracował z należytą starannością);

  5. ustawo określone minimalne wynagrodzenie.

Za wypadek spowodowany podczas powrotu z planu zdjęciowego, będzie odpowiadał Pan - nie zleceniodawca. Nie będzie to traktowane jako wypadek przy pracy - nie pozostaje Pan w stosunku pracy. Nie ma podstaw, aby obciążać odpowiedzialnością za wypadek drogowy zleceniodawcę. Pan powinien (jako kierowca) określić swoje możliwości do prowadzenia pojazdu. Jeżeli jest Pan zmęczony i uważa Pan, że może to mieć wpływ na ograniczenie możliwości prowadzenia pojazdu, powinien się Pan powstrzymać od jazdy samochodem.

Warto również wskazać, że nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy. Oznacza to, że pracodawca nie może zatrudnić pracownika na podstawie umowy cywilnoprawnej (zlecenia, umową o dzieło), jeżeli treść takiej umowy będzie zbieżna z warunkami wykonywania pracy określonymi w kodeksie pracy. Jeżeli treść Pańskiej umowy jest zbieżna z warunkami wykonywania pracy określonymi w Kodeksie pracy, ma Pan prawo wystąpić do sądu pracy o ustalenia istnienia stosunku pracy.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 18.9.2018

    Umowa zlecenie - Co musisz wiedzieć o umowie zlecenie

    Z tego tekstu dowiesz się, czym umowa zlecenie różni się od umowy o dzieło. Czy zlecenie obejmuje wyłącznie dokonywanie czynności prawnych? Czy w każdym czasie możesz wypowiedzieć umowę (...)

  • 16.10.2017

    Umowa o pracę - Co musisz wiedzieć o umowie o pracę?

    Kodeks pracy wyróżnia następujące podstawowe rodzaje umów o pracę: umowa na okres próbny, umowa na czas określony, umowa na czas nieokreślony. Umowa (...)

  • 14.7.2018

    Umowa o dzieło , Na czym polega i jak zawrzeć umowę o dzieło?

    Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Jest to umowa wzajemna. Dzieło może mieć zarówno (...)

  • 29.9.2017

    Kiedy umowa o dzieło się kończy?

    Stosunek prawny dzieła wygasa przede wszystkim: z chwilą odebrania dzieła przez zamawiającego, w wyniku jednostronnego odstąpienia od umowy z określonych prawnie przyczyn lub wskutek umownego rozwiązania (...)

  • 16.6.2014

    Długoletnia umowa o pracę na czas określony

    Na polskim rynku pracy powszechnym zjawiskiem jest zawieranie długoletnich umów na czas określony, sięgających nawet dziesięciu lat. Przepisy Kodeksu pracy nie zabraniają wprost takiego postępowania, (...)