Spadek po rodzicach i ulga mieszkaniowa

Pytanie:

Rodzice byli właścicielami mieszkania (w akcie notarialnym ujęte jest, że nabyli je wspólnie). Ojciec zmarł 30 lat temu, zaś mama w 2005 roku. Sąd wydał postanowienie o nabyciu spadku w następujący sposób: - spadek po ojcu w równych częściach (po 1/4) dla mamy i trójki dzieci (rodzeństwa), - spadek po mamie w następujących częściach: po 1/3 dla dwojga dzieci i po 1/6 dla dwojga wnuków trzeciego dziecka (które odrzuciło swoją część spadku). Czy do obliczenia podatku od spadku po ojcu (przez każdego z jego dzieci) należy przyjąć wartość połowy mieszkania i obliczyć od niej 1/4 część, zaś do drugiej połowy wartości przysługującej mamie doliczyć jej 1/4 część (ze spadku po mężu) i od tej wartości obliczyć odpowiednio 1/3 i 1/6 część wartości przypadającej każdemu z czterech spadkobierców? Czy w przypadku darowizny nabytych części spadku (mieszkania) na rzecz jednego z wnuków (obecnie dziedziczących 1/6 część) przez pozostałych spadkobierców, można zastosować prawo do zwolnienia z podatku, gdyż mieszkanie nie jest większe niż 110 m kw. i wnuk ten będzie mieszkał w nim (co najmniej 5 lat) oraz nie posiada on innego mieszkania?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

W świetle zapisu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze dziedziczenia, powstaje - co do zasady - z chwilą przyjęcia spadku. Jeżeli zaś nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia (art. 6 ust. 4 ustawy).

W przypadku tzw. spadków dawnych (po osobach zmarłych kilkadziesiąt lat temu; po których postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone dopiero obecnie, gdyż bez tego nie można by przeprowadzić postępowania po ich zmarłych obecnie małżonkach) należy przede wszystkim rozważyć, czy obecnie w ogóle powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Jak bowiem potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w wyroku z dnia 7 listopada 2000 r. (I SA/Ka 1097/99): „Należy zaznaczyć, iż na tle art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w orzecznictwie (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 21 marca 1991 r. III AZP 14/90 OSNCP 1992/3 poz. 33 wraz glosą aprobującą B. Brzezińskiego Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1992/4 str. 207 oraz wyrok SN z dnia 7 marca 1995 r. III ARN 3/95 OSNAPiUS 1995/16 poz. 198), utrwalił się pogląd, iż reguluje on sytuacje szczególne i że w związku z tym nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Generalną bowiem jest zasada wyrażona w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, według której przy nabyciu spadku w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Art. 6 ust. 4 przywołanej wyżej ustawy nie ma natomiast zastosowania do spadków i darowizn, co do których w dniu 11 sierpnia 1983 r. (data wejścia w życie ustawy o podatku od spadków i darowizn), na skutek upływu terminu przedawnienia 5 lat, ustanowionego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. 1980 r. Nr 27, poz. 111, ze zm.), organ podatkowy nie mógł wydać decyzji w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego.”

Jeżeli uznać, iż w świetle powyższych uwag po osobie zmarłej 30 lat temu nie powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy powstałby jedynie po osobie zmarłej obecnie.

Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu (oczywiście pod warunkiem łącznego spełnienia jeszcze innych warunków określonych w art. 16 ust. 2 ustawy). Niestety zstępni (dzieci) rodzeństwa są zaliczani do II grupy podatkowej (art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy) - w przypadku darowizny mieszkania na ich rzecz nie ma więc możliwości skorzystania z ulgi w zapłacie podatku od spadków i darowizn określonej w art. 16 ustawy.

Można zastosować taką ulgę do części mieskznia, jaką te osoby dziedziczą samodzielnie.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

Maria Zabłocka

1.12.2009 21:19:59

Re: Spadek po rodzicach i ulga mieszkaniowa

Moja Mama zmarła w 1997r pozostawiając dom i inne zabudowania. w 2007 roku przeprowadziłam postępowanie spadkowe ( spadek przysługuje 5-ciu osobom tj dzieciom zmarłej)Poniewaz nikt nie mieszka w domu po zmarłej, nie ma też woli wszystkich do sprzedaży tego spadku, nie wiedzieliśmy ze należy to zgłosic do Urzędu Skarbowego. Dziś otrzymałam powiadomienie o tym że nalezy złozyc oświadczenie o nabytym spadku, w przeciągu 14-tu dni, a niezłozenie takowego zagrozone jest karą 2600 zł. Bardzo proszę wyjaśnic mi co mam zrobić i pozostałe osoby aby sprawe tę załatwić zgodnie z przepisami. Czy jedna osoba może złożyć takie oświadczenie w imieniu pozostałych. Bardzo prosze o pomoc Pozdrawiam Maria


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 27.12.2017

    Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

    Tzw. ulga mieszkaniowa polega na tym, że w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego (...)

  • 28.7.2016

    Charakter prawny Wspólnoty Mieszkaniowej

    Wspólnota Mieszkaniowa jest tzw. ułomną osobą prawną lub inaczej - osobą ustawową. Wspólnota Mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać (...)

  • 16.9.2016

    Czy można zbyć udział w spadku?

     Czy można zbyć udział w spadku? Na tak postawione pytanie, należy odpowiedzieć twierdząco. Wynika to z art. 1051 kodeksu cywilnego, który stanowi, że spadkobierca, który spadek (...)

  • 29.7.2016

    Zarządzanie nieruchomością wspólną

    Kupując lokal mieszkalny czy też użytkowy, najczęściej nie zastanawiamy się nad tym, w jaki sposób zarządzana jest nieruchomość wspólna. Tymczasem jest to niezwykle istotna kwestia, (...)

  • 30.12.2013

    PIT 2013. Tak zmieniły się ulgi podatkowe.

    Odliczenie za Internet zostało zlikwidowane, natomiast ulga na wychowanie dziecka została bardzo mocno ograniczona. Przywileje stracili też bogaci rodzice oraz naukowcy i artyści. Z dniem 1 stycznia (...)