Zrzeczenie się spadku bez formy aktu notarialnego

Pytanie:

Właścicielami nieruchomości we wschodniej Polsce (działki) było małżeństwo X i Y. Oboje nie żyją już od wielu lat (zmarli krótko po wojnie). Postępowania spadkowego nie przeprowadzono. Ich czworo dzieci również nie żyje. Żyją natomiast dzieci tychże dzieci. Kiedyś, w latach 80., na prośbę jednego ze spadkobierców, część z nich zrzekła się na piśmie praw do spadku. Zrzeczenie to nie miało jednak formy aktu notarialnego. W końcu nie przeprowadzono postępowania spadkowego, gdyż wspomniany spadkobierca sam zmarł. Tak więc właścicielami działki są nadal formalnie od wielu lat nie żyjący X i Y. Obecnie jedno z ich potomków chce przeprowadzić postępowanie i ustalić listę współwłaścicieli, by następnie sprzedać działkę. Czy takie zrzeczenie się spadku, na piśmie ale bez formy aktu notarialnego, może być przez kogoś dziś uznane za skuteczne?

Masz inne pytanie do prawnika?

20.2.2012

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Odpowiedź prawnika: Zrzeczenie się spadku bez formy aktu notarialnego

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż spadkobranie miało miejsce pod odmiennym reżimem prawnym. Pierwsze jak przypuszczamy było objęte spadkobraniem wedle dekretu z dnia 8 października 1946 r. Prawo spadkowe, który w 1964 r. został zastąpiony przez obowiązujący do dziś Kodeks Cywilny. Dekret wskazywał:

Art.3.§1. Z chwilą śmierci spadkodawcy następuje otwarcie spadku.

§2.Spadek otwiera się w miejscu ostatniego zamieszkania spadkodawcy.

Art.32.Spadkobierca nabywa spadek z mocy samego prawa z chwilą otwarcia spadku.

Art.35.Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone tylko w ciągu sześciu miesięcy od chwili, kiedy spadkobierca dowiedział się o tytule powołania go do spadku. Spadkobiercę, który w ciągu powyższego terminu nie złożył takiego oświadczenia, uważa się za przyjmującego spadek wprost.

Porady prawne

Powyższe oznacza, wbrew temu co Pan twierdzi, że małżeństwo X i Y nie mogą formalnie być właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości. Otwarty z chwilą ich śmierci spadek (upraszczamy sytuacje przyjmując, że X i Y umarli jednocześnie, dla zobrazowania zasady rządzącej spadkobraniem) jest "tymczasowo" nabywany przez spadkobierców, a więc przede wszystkim zstępnych. Zgodnie z powyższym przepisem, brak oświadczenia w ciągu 6 miesięcy skutkuje przyjęciem spadku w sposób prosty (bez ograniczenia za długi spadku), a więc definitywnym nabyciem tak majątku jak i długów w udziale wynikającym z liczby i konfiguracji spadkobierców. Innymi słowy od tej chwili spadkobiercy, nabywają prawo do udziału w określonej wysokości np. ¼.

W tym kontekście trudno odnieść się do przedstawionych przez Pana wątpliwości. Nie można bowiem mówić o zrzeczeniu się dziedzieczenia, skoro de facto już się ono dokonało. Jak wskazuje Kodeks Cywilny (w dalszej części odpowiedzi posługujemy się już tą ustawą, obowiązującą w porządku prawnym od 1964 r., podobne isttytucje istniały we wcześniejszym dekrecie). Przede wszystkim nalezy zauważyć, że tego rodzaju umowa dotyczy relacji spadkobiercy i spadkodawcy, gdy ten ostatni jeszcze żyje:

Art.1048.Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

W zaistniałej sytuacji można raczej mówić o zbyciu bądz darowaniu udziału w spadku, o którym mowa w Kodeksie Cywilnym (analogiczny przepis zawieta wskazany wyżej dekret):

Art.1051.Spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lub w części. To samo dotyczy zbycia udziału spadkowego.

Art.1052.§1.Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do zbycia spadku przenosi spadek na nabywcę, chyba że strony inaczej postanowiły.

§2.Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej spadek następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do zbycia spadku, ważność umowy przenoszącej spadek zależy od istnienia tego zobowiązania.

§3.Umowa zobowiązująca do zbycia spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej spadek, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do zbycia spadku.

Powyższe oznacza, że jakakolwiek umowa zawata poza postępowaniem spadkowym była prawdopodobnie nieważną próbą darowizny udziały w spadku. Potwierdza to doktryna prawnicza: "Forma ta ma charakter formy pod rygorem nieważności (ad solemnitatem), zbycie spadku, jak również udziału w spadku bez zachowania formy notarialnej jest nieważne. Natomiast oświadczenia spadkobiercy w postępowaniu działowym, że przekazuje swój udział w spadku innemu spadkobiercy, nie można uznać za zbycie spadku, lecz za wniosek uczestnika postępowania wyrażający jego wolę co do sposobu dokonania działu przez sąd (post. SN z dnia 3 października 1980 r., III CRN 180/80, OSNC 1981, nr 2-3, poz. 45; A. Dyoniak, glosa do uchwały SN z dnia 18 września 1989 r., III CZP 80/89, OSP 1990, z. 10, poz. 357). Tym samym w postępowaniu działowym umowa taka nie może być zawarta przed sądem." ( A. Kidyba, Komentarz do Kodeksu cywilnego).

Resumując, nie konieczne było postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku by spadek prawnie nabyć. Nabycie takie w razie braku oświadczenia w tej materii nastąpiło po 6 miesiącach od śmierci spadkodawcy na rzecz ustawowych spadkobierców, a więc przede wszystkim dzieci. Podobnie nalezy ocenić dalsze spadkobranie po tych dzieciach. Nie było możliwe zrzeczenie się spadku dokonane już po śmierci spadkodawcy, gdyż zrzeczenie się jest umową między spadkobiercą a spadkodawcą. Taką umowę między spadkobiercami można co najwyżej traktować jako próbę zbycia bądz darowania udziału w spadku, do czego jednak konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego. Na zakończenie konieczna jest uwaga, że powyższe okoliczności są przedstaiwniem ogólnych zasad, w oderwaniu od szczegółów okoliczności stanu faktycznego.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła zachować operacyjną ciągłość działania. Większość przepisów nowej ustawy z dnia (...)

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

Zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym, jeżeli spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu to w momencie otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy) obowiązują przepisy ustawowe dotyczące dziedziczenia. Zawieranie jakichkolwiek umów zarówno przed, jak i po śmierci spadkodawcy w tym względzie jest, co do zasady, niedopuszczalne. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują bowiem (...)

W jakiej formie należy zawierać umowy?

W jakiej formie należy zawierać umowy?

Podstawową zasadą polskiego prawa jest swoboda wyboru formy umowy. Oznacza to, że strony zawierając umowę mogą zawrzeć ją w formie ustnej, pisemnej, aktu notarialnego itd. Wymagane jest tylko zachowanie, które ujawnia wolę zawarcia umowy stron w sposób dostateczny.   W przypadku kupna gazety jest to wybór gazety i zapłata ceny, a z drugiej strony przyjęcie ceny. (...)

Kupujemy mieszkanie - u notariusza

Kupujemy mieszkanie - u notariusza

Wizyta u notariusza to ostatni etap procedury zakupu mieszkania np. od dewelopera i etap konieczny – przeniesienie własności nieruchomości bez zachowania formy aktu notarialnego jest nieważne. Jakie dokumenty trzeba ze sobą wziąć oraz co powinien przedłożyć deweloper?  Kupujący od notariusza powinien zabrać przede wszystkim pieniądze oraz dokument tożsamości i numer (...)

Obowiązek podatkowy po dziale spadku - opinia prawna

Obowiązek podatkowy po dziale spadku - opinia prawna

Stan faktyczny Na podstawie postanowienia Sądu podział spadku po Ojcu dał mi prawo do 1/3 spadku, matce także 1/3, zaś wnukom po nieżyjącym bracie po 1/6. Jako spadek należy rozumieć mieszkanie (własnościowe spółdzielcze). W mieszkaniu tym mieszkam wraz z matką ponad 40 lat, mieszkanie o metrażu 94 m kw. Dwoje wnucząt nie rości sobie pretensji do spadku, stąd pytania: czy konieczne (...)

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia

Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia jest uregulowana w art. 1048-1050 kodeksu cywilnego. Jest ona jedyną dopuszczalną przez polski system prawny umową o spadek po osobie żyjącej. Jak zawrzeć umowę o zrzeczenie się dziedziczenia? Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. ##baner## Zawarta (...)

Mam postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, co dalej – opinia prawna

Mam postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, co dalej – opinia prawna

Stan faktyczny Na podstawie postanowienia Sądu podział spadku po Ojcu dał mi prawo do 1/3 spadku, matce także 1/3, zaś wnukom po nieżyjącym bracie po 1/6. Jako spadek należy rozumieć mieszkanie (własnościowe spółdzielcze). W mieszkaniu tym mieszkam wraz z matką ponad 40 lat, mieszkanie o metrażu 94 m kw. Dwoje wnucząt nie rości sobie pretensji do spadku. Czy konieczne jest z (...)

Wykup nieruchomości należącej do spadku przez jednego spadkobiercę - opinia prawna

Wykup nieruchomości należącej do spadku przez jednego spadkobiercę - opinia prawna

  Stan faktyczny Jestem jednym ze spadkobierców (1/6 udziałów), zajmującym mieszkanie w budynku należącym do spadku, od 4 lat pełnię funkcję administratora nieruchomości. W skład spadku wchodzi również działka o pow. 780 m2. W związku z tym, że jestem osobiście zainteresowany kupnem tej nieruchomości (poniosłem duże nakłady na remont zajmowanego mieszkania), (...)

Jak szybko ustalić kto jest spadkobiercą?

Jak szybko ustalić kto jest spadkobiercą?

  Potrzeba zmian Rozwiązania przyjęte w nowelizacji ustawy prawo o notariacie, kodeksu cywilnego oraz kodeksu postępowania cywilnego mają osiągnąć dwa zasadnicze cele. Z jednej strony zamierzeniem ustawodawcy było odciążenie, i tak już nadmiernie obciążonych sądów, od spraw, które nie są zbyt skomplikowane i mogą być także dokonywane na drodze pozasądowej. Z drugiej (...)

Jak zamienić mieszkanie, czyli uwag kilka o przepisach dotyczących zamiany

Jak zamienić mieszkanie, czyli uwag kilka o przepisach dotyczących zamiany

W życiu często nasze dotychczasowe miejsce zamieszkania przestaje odpowiadać. Powiększenie rodziny, zbyt wysokie rachunki - powodów może być wiele. Jeżeli znajdziesz osobę, która dysponuje odpowiednim dla Ciebie lokalem, możecie dokonać zamiany. Jak? Odpowiedź znajdziesz poniżej. Pod tytułową zamianą mieszkania kryje się tak naprawdę kilka różnych pojęć, różnych (...)

Taksa notarialna - aktualne stawki 2018

Taksa notarialna - aktualne stawki 2018

Taksa notarialna to maksymalna wysokość opłaty pobieranej przez notariusza za dokonanie określonej czynności notarialnej. Stawki taksy ustalane są drogą rozporządzenia przez ministra i obowiązują na terenie całego kraju.  Opłaty notarialne zróżnicowane są w zależności od wartości przedmiotu danej czynności prawnej oraz od rodzaju czynności. Wysokość taksy (...)

Sukcesja firmy

Sukcesja firmy

Jeżeli chcesz, ażeby twoi spadkobiercy mogli płynnie kontynuować działalność firmy, dowiedz się, jak wyznaczyć i zgłosić w CEIDG zarządcę sukcesyjnego - tj. osobę, która będzie prowadzić sprawy firmy do czasu załatwienia formalności spadkowych. ##baner## Na czym polega sukcesja firmy i zarząd sukcesyjny? Zasady przekazywania firmy następcom, po śmierci przedsiębiorcy, (...)

Testament najprostszym sposobem przekazania majątku - opinia prawna

Testament najprostszym sposobem przekazania majątku - opinia prawna

Stan faktyczny: Ciotka mojej Żony (siostra mojego Teścia) jest osobą samotną (wdowa, bezdzietna), posiada własnościowe mieszkanie spółdzielcze, które chce przekazać w formie darowizny mojemu Synowi, (który właśnie ukończył 18 lat) pod warunkiem, że w mieszkaniu tym będzie mógł zamieszkać dopiero po Jej śmierci. Czy można dokonać takiej darowizny (z takim zastrzeżeniem) i jakie (...)

Zachowek przy dziedziczeniu ustawowym - opinia prawna

Zachowek przy dziedziczeniu ustawowym - opinia prawna

  Stan faktyczny W styczniu 2007 r. zmarła moja matka. Jeszcze przed swoją śmiercią, pod koniec 2006 r., podarowała mojemu bratu nowy samochód i przepisała na niego mieszkanie. Drugie mieszkanie, które jest obecnie wynajmowane, miała przepisać na mnie. Chciała za życia podzielić majątek między dzieci. Mieszkanie, które otrzymał brat ma ok. 120 m2, a to drugie (...)

Jak współwłaściciele mogą korzystać ze wspólnej nieruchomości?

Jak współwłaściciele mogą korzystać ze wspólnej nieruchomości?

Od czego zależy sposób korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli? Ustawową regulację sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, w tym także ze wspólnej nieruchomości zawiera art. 206 k.c., który stanowi, że „Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy oraz do korzystania z niej w takim zakresie, (...)

Planowane zmiany w zakresie zrzekania się nieruchomości i przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym

Planowane zmiany w zakresie zrzekania się nieruchomości i przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym

Przedmiotem prac Sejmu jest obecnie projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Co do zasady nowe przepisy miałyby wejść w życie z dniem 15 lipca 2006 r., a więc już wkrótce.  Po co zmiany? Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r. (K 9/04) uznał art. 179 K.c. za niezgodny z art. 2 i 165 Konstytucji i orzekł utratę jego mocy (...)

Aby nie miał już prawa do spadku... - opinia prawna

Aby nie miał już prawa do spadku... - opinia prawna

  Stan faktyczny   Kilka lat temu (około 4) rodzice podarowali córce dom jednorodzinny, który wyczerpywał cały ich majątek (sporządzono akt notarialny)). W akcie tym darczyńcy nie uwzględnili swojego syna (mojego jedynego brata). Zobowiązali mnie jednak (ustnie) do wypłacenia bratu określonej kwoty pieniędzy tytułem zaspokojenia (spłacenia) jego przyszłych (nabytych (...)

Notarialne poświadczenie dziedziczenia

Notarialne poświadczenie dziedziczenia

  Na czym będzie polegało notarialne poświadczenie dziedziczenia? W dniu 2 października 2008 roku wejdzie w życie nowelizacja ustawy prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw, w tym Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawa ta wprowadza do polskiego systemu prawa nową instytucję - notarialne poświadczenie dziedziczenia. Instytucja pozasądowego poświadczenia (...)

Jak przenieść spadek na osobę nie będąca spadkobiercą - opinia prawna

Jak przenieść spadek na osobę nie będąca spadkobiercą - opinia prawna

Stan faktyczny  W 1983 r. zmarł mój dziadek, a w 2001 r. babcia. Babcia przekazała gospodarstwo rolne na Skarb Państwa, ale jak się okazało nie całe. Pozostały udziały w spółkach leśnych 4,20h (dokładniej spółki leśne były zapisane tylko na dziadka). Oboje nie zostawili testamentu. Moja rodzina o tych spółkach leśnych dowiedziała się (...)

Odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania względem ZUS i US powstałe w związku działalnością gospodarczą spadkodawcy - opinia prawna

Odpowiedzialność spadkobierców za zobowiązania względem ZUS i US powstałe w związku działalnością gospodarczą spadkodawcy - opinia prawna

Stan faktyczny Mój ojciec - rozwodnik zmarł w grudniu 2004 r., nie pozostawił żadnego testamentu, żadnego spadku, żadnego majątku, ale pozostawił różne zobowiązania. Moja siostra za życia ojca podpisała notarialnie umowę o wydziedziczeniu, ja tego nie zdążyłem zrobić. Czy ją to wystarczająco chroni przed zobowiązaniami ojca, co ja powinienem zrobić, aby nie przejąć zobowiązań, (...)

Jakie są warunki i skutki zbycia spadku – opinia prawna

Jakie są warunki i skutki zbycia spadku – opinia prawna

Stan faktyczny W testamencie z roku 1949 Babcia mojego Męża dokonała zapisu na swojego wnuka, a mojego męża część nieruchomości z warunkiem, że w dwa lata po śmierci Babci spłaci swoje dwie swoje siostry. Babcia zmarła w roku 1974, a mąż mój w roku 1991. W postanowieniu sądowym z roku 1992 stwierdzającym nabycie spadku Mąż mój jest nabywcą spadku w 25/100 częściach. (...)

W jakiej formie można złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

W jakiej formie można złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

Forma oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku  Skuteczność oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku uzależniona jest od tego, czy zostanie ono złożone w terminie wynikającym z art. 1015 § 1 kodeksu cywilnego, czyli w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, oraz od zachowania przewidzianej formy. Brak (...)

Dział spadku a dopuszczenie do współposiadania - opinia prawna

Dział spadku a dopuszczenie do współposiadania - opinia prawna

Stan faktyczny Dwie siostry A i M odziedziczyły po rodzicach mieszkanie w domu „bliźniak” na parterze o powierzchni ok. 50 m2 (dwa pokoje po ok. 21 m2 i 9 m2, kuchnia, łazienka i przedpokój). Zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. W księdze wieczystej jako współwłaściciele figurują: ciotka sióstr A i M- ½ udziału oraz siostra (...)

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia - czyli co? Notariusz m.in. może sporządzać akty poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzony przez notariusza stanowiący wskazanie spadkobierców danego spadkodawcy i przysługujących im udziałów w spadku oraz wskazanie osób, na których rzecz spadkodawca (...)

Dziedziczenie według nowych reguł w prawie krajowym i unijnym

Dziedziczenie według nowych reguł w prawie krajowym i unijnym

O tym, że spadek nie zawsze związany jest ze wzbogaceniem, ma świadomość coraz więcej osób. Niestety wielu przekonało się na własnej skórze, że zaniedbanie tych kwestii tzw. milczące przyjęcie spadku, powodowało scalenie się odziedziczonych aktywów i pasywów z majątkiem spadkobiercy i uruchamiało nieograniczoną odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe (...)

Umowny dział spadku

Umowny dział spadku

Jeżeli spadek przypadł więcej niż jednemu spadkobiercy, to od momentu śmierci spadkodawcy jego majątek staje się współwłasnością wszystkich spadkobierców w odpowiednich częściach, które są określone w testamencie lub wynikają z ustawy. Aby każdy z nich mógł dysponować konkretnymi przedmiotami stanowiącymi przypadającą na niego część majątku spadkodawcy, (...)

Umowa przedwstępna - kiedy i jak ją zawrzeć

Umowa przedwstępna - kiedy i jak ją zawrzeć

  Jaki jest cel zawarcia umowy przedwstępnej? Niekiedy zdarza się, że strony nie chcą lub nie mogą zawrzeć w danym momencie umowy (np. sprzedaży lub darowizny), ale chcą tego dokonać w przyszłości np. Kowalski nie chce jeszcze sprzedać swojego samochodu Nowakowi, ale chce się zobowiązać, że sprzeda go w późniejszym czasie. Jeśli strony nie są jeszcze gotowe do zawarcia (...)

Czy i kiedy dziedziczy rodzeństwo spadkodawcy?

Czy i kiedy dziedziczy rodzeństwo spadkodawcy?

Nie może być wątpliwości, że rodzeństwo spadkodawcy dziedziczy zawsze wtedy, gdy zostanie powołane do spadku w drodze ważnego testamentu. Gdy jednak zmarły nie przekazał potomnym swej ostatniej woli, z pomocą przychodzą przepisy ustawy, w myśl których w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice. W sytuacji, gdy spadkodawca nie miał ani (...)

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Czym jest testament? Wiadomości ogólne

Na wstępie należy zaznaczyć, iż w polskiej terminologii prawa termin „testament” występuje w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, rozumiany jest jako czynność prawna o określonych cechach (o czym niżej). Po drugie, testamentem nazywany jest także dokument, obejmujący treścią oświadczenie woli testatora (czyli sporządzającego testament). Przedmiotem niniejszego omówienia (...)

Nie jest dopuszczalna transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka ze związku partnerskiego...

Nie jest dopuszczalna transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka ze związku partnerskiego...

Nie jest możliwe wpisanie w polskim akcie stanu cywilnego zamiast ojca dziecka, "rodzica", który nie jest mężczyzną, gdyż taka transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego - uznał NSA. Nie można uzależniać uzyskania przez obywatela polskiego dowodu tożsamości albo numeru PESEL od dokonania przez organ transkrypcji, która nie jest (...)

Testament - Jak sporządzić ważny testament? Kilka uwag o formie

Testament - Jak sporządzić ważny testament? Kilka uwag o formie

Rola testamentów w życiu społecznym, zwłaszcza ze względu na funkcję regulującą stosunki majątkowe, jest nie do przeceniania, dlatego ważkim problemem dla ustawodawcy pozostaje określenie ram, wewnątrz których testatorzy (sporządzający testamenty) mogą się swobodnie poruszać. Wzgląd na zagwarantowanie autentyczności testamentu, możliwość stwierdzenia wzajemnego stosunku (...)

Żądanie zachowku od obdarowanego - opinia prawna

Żądanie zachowku od obdarowanego - opinia prawna

Stan faktyczny Moi rodzice mają dwoje dzieci: mnie i brata. Brat w wieku 20 lat ożenił się i wyprowadził (26 lat temu), ja wyszłam za mąż i zostałam z rodzicami w domu. Rodzice 12 września 1996 r. notarialnie przepisali mi działkę z domem w formie darowizny. Zapłaciłam od tego podatek, założyłam księgę wieczystą. Dom remontowałam, trochę rozbudowałam. Czy brat lub jego dzieci (...)

Pełnomocnik przedsiębiorcy

Pełnomocnik przedsiębiorcy

Możesz ustanowić pełnomocnika do zarejestrowania Twojej działalności. Pełnomocnictwo może być uwidocznione w CEIDG, co pozwoli uniknąć uiszczania opłaty skarbowej przy działaniach pełnomocnika. Pełnomocnikiem może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna (spółka). Oznacza to, że Twoim pełnomocnikiem (uwidocznionym w CEIDG) może być np. biuro rachunkowe (...)

Podział masy spadkowej będącej przedmiotem współwłasności – opinia prawna

Podział masy spadkowej będącej przedmiotem współwłasności – opinia prawna

Stan faktyczny Osoba będąca współwłaścicielem nieruchomości (moja matka) nabyła ją z tytułu spadku po swoich rodzicach. Posiadam postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie spadku w 1/8 części. Postanowienie określa udział procentowy pozostałych spadkobierców - poza moją matką jest to dodatkowo 6 osób. Jedna z nich (żona zmarłego) otrzymała 1/4, reszta (...)

Przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (niezbędne formalności) – opinia prawna

Przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (niezbędne formalności) – opinia prawna

Stan faktyczny Jak należy dokonać przeniesienia własności spółdzielczego własnościowego mieszkania z matki na syna? Jakie dokumenty są potrzebne i w jaki sposób można to załatwić (testament, akt notarialny, sprawa sądowa)? Opinia prawna Niniejsza opinia została sporządzona na postawie następujących aktów prawnych: Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r., (...)

Łatwiej o zwolnienie od podatku od spadków i darowizn

Łatwiej o zwolnienie od podatku od spadków i darowizn

Na czym polegają zmiany w podatku od spadków i darowizn?Dzięki nowelizacji przepisów od początku 2009 roku, zamiast jednego, sześć miesięcy będą miały osoby nabywające rzeczy lub prawa majątkowe, do zgłoszenia tego faktu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego dla zachowania zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Z dniem 1 stycznia 2009 r. wchodzi bowiem (...)

Dowody własności w trakcie sądowego działu spadku - opinia prawna

Dowody własności w trakcie sądowego działu spadku - opinia prawna

Stan faktyczny Razem z bratem po przeprowadzonej sprawie sądowej nabyliśmy spadek po zmarłym 15 lat temu ojcu. W skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne składające się z 2 działek. Na  jednej z działek (mniejszej) należących do ojca, 30 lat temu wspólnie ze współmałżonkiem postawiliśmy dom. Po jego wybudowaniu ojciec mój zamieszkiwał z nami do swojej śmierci. (...)

Darowizna - czyli jak coś komuś podarować...

Darowizna - czyli jak coś komuś podarować...

Na czym polega umowa darowizny? Poprzez zawarcie umowy darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Świadczenie na rzecz obdarowanego może w szczególności polegać na przeniesieniu określonych praw z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego (np. prawa własności - Kowalski daje Nowakowi na własność swój (...)

Negatywne skutki niezawarcia umowy sprzedaży działki w formie aktu notarialnego – opinia prawna

Negatywne skutki niezawarcia umowy sprzedaży działki w formie aktu notarialnego – opinia prawna

Stan faktyczny W 1974 r. zakupiłem za pisemną umową od dwóch rożnych osób bez zachowania aktu notarialnego dwie działki (nr 229 i 228) o szerokości 4,50m każda (pow. działki 4,5ara). Działka nr 229 przylega bezpośrednio do mojej działki nr 230. W 1975 r. otrzymałem pozwolenie na budowę domu i budynku gospodarczego na działce nr 230. Na załączniku graficznym do pozwolenia budynek (...)

Podatek przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego

Podatek przy nabyciu w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego

W podatku od spadku i darowizn dla ustalenia obowiązującego stanu prawnego w pierwszej kolejności należy ustalić, kiedy nastąpiło nabycie (tj. śmierć osoby, po której nabywamy określone rzeczy). Poniższe wyjaśnienia odnoszą się do nabycia tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego według stanu prawnego od dnia (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Jak zabezpieczyć się przed długami ojca?

Mój ojciec nagminnie sięga po kredyty. Ze względu na wysoką posadę jaką posiada, banki bardzo chętnie przyznawały mu pożyczki. Obawiamy się że w końcu jego zadłużenie przewyższy jego możliwości (...)

Zrzeczenie się prawa do spadku

Zrzeczenie się prawa do spadku

Kupiłam od rodziców nieruchomość (działka z domem). Rodzice nadal mieszkają w w/w nieruchomości - taką zawarłam z nimi umowę. Mam siostrę. Chcę zapłacić jej pewną kwotę z tytułu nieuczestniczenia (...)

Rozporządzenie udziałem w spadku

Rozporządzenie udziałem w spadku

Ja jestem naturalizowanym obywatelem amerykańskim urodzonym w Polsce i zamieszkałym w Polsce przez 34 lata. Ostatnio zmarła moja matka nie zostawiając testamentu, tak że na podstawie ustawy powinienem (...)

Zabezpieczenie pierwszeństwa zakupu nieruchomości

Zabezpieczenie pierwszeństwa zakupu nieruchomości

Chciałbym kupić działkę budowlaną. Sprzedawca nie posiadaj jeszcze wypisu i wyrysu z rejestru gruntów i są jeszcze inni zainteresowani działką. Ustaliliśmy warunki zakupu, lecz chciałbym mieć (...)

Podział majątku spadkowego

Podział majątku spadkowego

W spadku po dziadku przypada nam - spadkobiercom około 3 ha ziemi; teren jest położony w małej miejscowości i w ramach planu zagospodarowania miasta przeznaczony jest na działki budowlane (aktualnie (...)

Zbycie spadku

Zbycie spadku

W jaki sposób po śmierci spadkodawcy zbyć udział w spadku na korzyść innego spadkobiercy? Zgodnie z Kodeksem cywilnym: Art.1051.Spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć (...)

Darowizna na rzecz syna

Darowizna na rzecz syna

Mieszkam w raz z mężem w Niemczech. Za niedługo mój syn spodziewa się dziecka. Chcieliśmy mu przelać euro na konto . W jaki sposób zrobić to w zgodzie z prawem? Niniejsza opinia prawna została (...)

Procedury ustanowienia hipoteki.

Procedury ustanowienia hipoteki.

Witam serdecznie, bardzo proszę o opisanie jakie są procedury podczas ustanowienia hipoteki. Niniejsza opinia została sporządzona na podstawie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece (...)

Jak zabezpieczyć rodzinę przed moimi długami?

Jak zabezpieczyć rodzinę przed moimi długami?

Witam serdecznie, posiadam dwa kredyty. Chciałbym jakoś zabezpieczyć moja rodzinę (żonę i córkę), przed moimi długami na wypadek mojej śmierci. Jak mogę to zrobić? Niniejsza opinia prawna (...)

Zrzeczenie się dziedziczenia

Zrzeczenie się dziedziczenia

Spadek po matce dziedziczą ustawowo trzy siostry i córka zmarłego brata. Najważniejszym składnikiem spadku jest nieruchomość - dom mieszkalny. Jedna z sióstr chce zrzec się swojego udziału tylko (...)

Zrzeczenie sie nieruchomości

Zrzeczenie sie nieruchomości

Czy w obowiązującym stanie prawnym istnieje możliwość skutecznego zrzeczenia się nieruchomości na rzecz gminy? Czy gmina ma możliwość nieprzyjęcia takiej nieruchomości? Możliwość zrzeczenia (...)

Odpowiedzialność spadkobiercy za długi wobec KRUS

Odpowiedzialność spadkobiercy za długi wobec KRUS

Po śmierci brata dowiedziałem się, że jest on zadłużony wobec KRUS. Jako jedyny spadkobierca, za radą adwokata przyjąłem spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W jego skład wchodzi małe gospodarstwo (...)

Podział ruchomości po rozwodzie - samochód

Podział ruchomości po rozwodzie - samochód

Od czerwca 2009 r. jesteśmy po rozwodzie. W trakcie małżeństwa nabyliśmy samochód i w dowodzie rejestracyjnym byliśmy współwłaścicielami. Obecnie mąż chce się zrzec praw do samochodu na moją (...)

Darowizna a zachowek

Darowizna a zachowek

Małżeństwo miało dwoje dzieci (X i Y). W styczniu 2006 zmarła matka (mąż matki zmarł wcześniej). Po śmierci męża matka przekształciła prawo do lokalu z lokatorskiego spółdzielczego na własnościowe. (...)

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia - forma

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia - forma

W jakiej formie należy sporządzić umowę zrzeczenia się dziedziczenia? Zgodnie z przepisami ustawy, umowa taka wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Zawarcie jej w innej formie (a więc np. w (...)

Umowa między członkiem zarządu a spółką z o.o.

Umowa między członkiem zarządu a spółką z o.o.

Jednoosobowa spółka z o. o. udziela pożyczki swojemu jedynemu wspólnikowi, który jednocześnie jest jedynym członkiem zarządu. Czy umowa pożyczki pomiędzy jednoosobową spółką z o. o. a jej (...)

Zrzeczenie się zachowku

Zrzeczenie się zachowku

Jak skutecznie zrzec sie zachowku? Notarialnie czy tylko przed sądem? Nie wystąpienie o zachowek ma inne skutki dla spadkobierców niż zrzeczenie się. Kodeks cywilny przewiduje możliwość zrzeczenia (...)

Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku

Czy we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, można zawrzeć zrzeczenie się należnej części spadku przez jednego ze spadkobierców, na rzecz drugiego spadkobiercy? Chodzi o to, że spadkodawca pozostawił (...)

Zbycie składników spadku przed działem spadku

Zbycie składników spadku przed działem spadku

Moja mama, brat i ja odziedziczyliśmy nieruchomość wszyscy po 1/3. Składamy teraz wniosek o dział spadku, w którym dzielimy się innymi rzeczami wchodzącymi w skład spadku, ale udziały w nieruchomości (...)

Przejęcie długu i zbycie udziału w spadku

Przejęcie długu i zbycie udziału w spadku

Mąż mojej siostry od lat jest bardzo poważnie zadłużony u jednego z naszych bliskich kuzynów. Obecnie toczy się postępowanie spadkowe po naszych krewnych, a postępowanie dotyczące naszych rodziców (...)

Zrzeczenie się spadku na korzyść innej osoby

Zrzeczenie się spadku na korzyść innej osoby

Jestem współwłaścicielem samochodu osobowego - moje nazwisko jest wbite w dowód rejestracyjny pojazdu. Właściciel samochodu którym był mój ojciec nie żyje. Zakończyło się postępowanie spadkowe, (...)

Podatek od darowizny rodziców dla dziecka

Podatek od darowizny rodziców dla dziecka

Rodzice darują swojemu dziecku mieszkanie warte 250 tys. PLN i gotówkę w kwocie 200 tys. PLN. Jaki podatek musi zapłacić dziecko od darowanego mu przez rodziców mieszkania i pieniędzy? Proszę podać (...)

Zasiedzenie i dział spadku

Zasiedzenie i dział spadku

Dnia 22.06.1970 roku dziadek kupił nieruchomość na podstawie umowy bez zachowania formy aktu notarialnego (posiadanie w złej wierze) do swojej śmierci nieprzerwanie był posiadaczem samoistnym (tak (...)

Stosunki rodzinne a spadek

Stosunki rodzinne a spadek

Mieszkam z Babcią. Babcia jest drugą żoną Dziadka (zmarł w 1988 r.). Dziadek z poprzedniego małżeństwa ma 4 dzieci, w tym jedna z jego córek jest moją mamą. Babcia natomiast nigdy nie miała (...)

Zrzeczenie się dziedziczenia a spadkobranie testamentowe

Zrzeczenie się dziedziczenia a spadkobranie testamentowe

Mój kuzyn, który jest synem zmarłej zrzekł się dziedziczenia jeszcze za życia swojej matki. Czy w związku z tym nie będzie on nic dziedziczył, mimo że został uwzględniony w testamencie? W (...)

Formy kontaktu z sądem w sprawie spadkowej

Formy kontaktu z sądem w sprawie spadkowej

Żona dostała niedawno list z Sądu Rejonowego, Wydział Cywilny, informujący o złożeniu przez jej mamę wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym w 2005 ojcu (mojej żony). Pismo przyszło (...)

Przekazanie pieniędzy bez umowy

Przekazanie pieniędzy bez umowy

Mój stryj (obywatel brytyjski mieszkający i zameldowany w moim mieszkaniu od roku) chce sprzedać dom w Anglii i zostać do śmierci w Polsce. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości chce przekazać (...)

Darowizna

Darowizna

Córka chce podarować mi mieszkanie. Ja posiadam już kilka mieszkań, które wynajmuję. Czy będę musiał zapłacić podatek od darowizny ? Stosownie do treści art. 4a ust. 1  ustawy o podatku (...)

Czy darowizna np 25.000 trzeba przekazywać aktem notarialnym?

Czy darowizna np 25.000 trzeba przekazywać aktem notarialnym?

Rodzice mają chęć przekazać mi pewną kwotę pieniędzy. Czy darowizna np 25.000 trzeba przekazywać aktem notarialnym? Umowa darowizny, dzięki której darczyńca (tu: rodzice) zobowiązują się (...)

Zrzeczenie się spadku po rodzicach

Zrzeczenie się spadku po rodzicach

Czy mogę zrzec się spadku po rodzicach na rzecz swojej siostry. Jakich formalności muszę dokonać? Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. (...)

FORUM PRAWNE

Darowizna

Darowizna Mam otrzymac mieszkanie wlasnosciowe - darowizna, trzecia grupa podatkowa (darczynca zyje i nadal w nim bedzie mieszkac). Jakich kosztow moge sie spodzieawac i jak ich uniknac. (Piotr) Podatek (...)

Jaka część spadku po smierci rodziców nalezy sie dla 4 rodzeństwa ?

Jaka część spadku po smierci rodziców nalezy sie dla 4 rodzeństwa ? Chodzi o następująca sprawę- W roku 2001 zmarł mój ojciec, kilka lat wcześniej mama. Mama nie zostawiła żadnego testamentu, (...)

Podział majątku

Podział majątku Komu należy się dom wybudowany na działce nalężącej do jednego ze współmałżonków (niezamieszkały). Jak spłacić drugą stronę stronę wg czego? Nakładów, aktualnej wartości? (...)

Sprzedaż mieszkania włsnościowego odziedziczonego w spadku

Sprzedaż mieszkania włsnościowego odziedziczonego w spadku Witam. Odziedziczyłam w spadku mieszkanie własnosciowe po babci, w którym jestem zameldowana od urodzenia. Czy chcac sprzedac mieszkanie (...)

CZY JEST TO MOŻLIWE....

CZY JEST TO MOŻLIWE.... Zona tak umilała mi życie że dla świetego spokoju wyprowadziłem się. Teraz jestem w trakcie sprawy rozwodowej.Czy jest możliwe aby żona mogła wyeksmitowac mnie z naszego (...)

Zasiedzenie

Zasiedzenie Na zasadzie umowy ustnej (w zamian za pralkę, lodówkę itp. w latach 82 ) przez 18 lat uzytkujemy wjazd, gdzie 3/4 ziemi i jest wlasnością sąsiada. Teraz po zmodernizowaniu wjazdu (brama (...)

zachowek

zachowek Mam pytanie i bardzo prosze o odpowiedz. Moj maz z pierwszego malzenstwa ma dwie corki i jest pozbawiony praw rodzicielskich . My wspolnie nie mamy potomstwa, ale w perspektywie czasu nasz wspolny (...)

Obywatelstwo niemieckie

Obywatelstwo niemieckie Czy jest jakaś szansa uzyskania obywatelstwa niemieckiego (lub podwójnego: pol. i niem.), jeśli moja babka była Niemką (córką Niemców), następnie wyszła za mąż za Polaka (...)

Darowizna mieszkania

Darowizna mieszkania Mama moja ponad 5 lat temu zapisała mi mieszkanie w formie darowizny u notariusza mieszkanie społdzielczo-własnosciowe.Nie mam rodzenstwa,poniewaz moj brat zmarł poł roku temu.Zostawił (...)

spadek

spadek mam pytanie moja mama zmarła i przeprowadzili podział majatku tylko adwokat tak zatail i podstawił świadkow ze to było gospodarstwo rolne na ktorym mama nie pracowała i całośc nalezy sie (...)

Kto jest właścicielem działki?

Kto jest właścicielem działki? Chcę kupić działkę budowlaną. Ostatnio znalazłem w internecie informację, że Księga Wieczysta nie określa kwestii własności działki (nie musi). W takim razie (...)

Darowizna przed śmiercią a zachowek

Darowizna przed śmiercią a zachowek Witam Bardzo Was proszę o pomoc. Babcia 3 lata temu za zywota zapisala mi umową darowizny mieszkanie. babcia po smierci dziadka byla jeynym włascicielem gdyz tata (...)

Komu z tgrzech spadkobierców przypadnie własnościowy lokal mieszkaniowy ??

Komu z tgrzech spadkobierców przypadnie własnościowy lokal mieszkaniowy ?? Witam, chciałbym się poradzić odnośnie prawa spadkowego. Jak to jest dokładnie z podziałem mieszkania własnościowego (...)

Koszty sądowe w sprawie o rozwód

Koszty sądowe w sprawie o rozwód Mój mąż wniósł do sądu pozew o rozwód bez orzekania o winie z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych. Zadeklarował przy tym bardzo niski oficjalny dochód. (...)

Akt Notarialny warunkowy

Akt Notarialny warunkowy Czy akt notarialny sporzadzony pod warunkiem, ze Skarb Panstwa nie skorzysta z prawa pierwokupu - ust z dn14.07.1961- r. jest wazny. Jakie formalnosci trzeba spelnic w odniesieniu (...)

Testament

Testament Witam. Po śmierci dziadka dziedziczył moj ojciec oraz jego brat(jako dzieci) i babcia. Po śmierci babci w testamencie babcia zapisała spadek w całości(u notariusza) dla mnie. Jeszcze za (...)

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!!

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!! Jak zaprzeczyć ojcostwu po upływie ustawowym okresie 6 miesięcy?Proszę o pomoc. (sylwek) ...powiem szczerze.... - mozna dobrym argumentem.... - prosze mi w skrocie opisac swoja (...)

rozwód, alimenty, podział majatku

rozwód, alimenty, podział majatku Moja sprawa wydaje się dosyć trudna...ale może się mylę....Rok temu wyprowadziłam się z synem od męża(znęcał się psychicznie nad nami) i zamieszkałam u (...)

Zasady zameldowania

Zasady zameldowania Proszę o udzielenie mi informacji kto decyduje o zameldowaniu w miszkaniu . czy wszelkie prawa ma główny lokator będąy właścicielem i czy osoby zamieszkujące w tym lokalu mogą (...)

Spadek po rodzicach. Prosze o pomoc.

Spadek po rodzicach. Prosze o pomoc. Tuż przed śmiercią mamy zrzekłam sie notarialnie prawa do mieszkania własnosciowego na rzecz mojej siostry. Zrobiłam to gdyz zostałam poinformowana, ze polskie (...)

Porady prawne