Czy dzierżawca płaci podatek od nieruchomości? - opinia prawna

4.2.2005

Zespółe-prawnik.pl

Zespół
e-prawnik.pl

Stan faktyczny

Jestem dzierżawcą baraku leżącego na gruntach stanowiących własności gminy. Czy z tego tytułu jestem obciążony podatkiem od nieruchomości ?

Opinia prawna

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Zgodnie z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które:

  1. Są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem,

  2. Są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części,

  3. Są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu,

  4. Posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane niezłączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych.

Należy uznać, że podstawą powstania obowiązku podatkowego w analizowanym przypadku jest pkt 3 analizowanego przepisu.

Kto jest posiadaczem?

W celu bliższego wyjaśnienia tego przepisu należy doprecyzować pojęcie posiadacza.

Pojęcie posiadacza należy rozumieć tak samo, jak czyni to kodeks cywilny. Posiadaczem jest więc osoba, która faktycznie włada rzeczą jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto faktycznie włada rzeczą jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W analizowanej sytuacji dzierżawca jest więc posiadaczem zależnym dzierżawionego baraku.

Co to jest obiekt budowlany niezwiązany trwale z gruntem?

Fakt niezwiązania z gruntem określonego obiektu budowlanego należy stwierdzać ad casum, tzn. w zależności od konkretnej sytuacji. W analizowanym przypadku przyjęliśmy trwałe związanie obiektu z gruntem, gdyż taka sytuacja pozwoli na głębsza analizę powstałego zagadnienia prawnego.

Co należy rozumieć przez nieruchomość?

W pkt 3 powoływanego przepisu mowa jest o nieruchomości albo obiekcie budowlanym niezłączonym trwale z gruntem.

Poprzez nieruchomość należy rozumieć, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, części powierzchni ziemskiej stanowiącą odrębny przedmiot własności (nieruchomość gruntowa), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na podstawie przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności (nieruchomość budynkowa). W odniesieniu do analizowanej sytuacji faktycznej należy rozważyć, czy przedmiotem dzierżawy jest nieruchomość gruntowa, na której znajduje się barak wraz z tym barakiem, czy też przedmiotem dzierżawy jest sam barak, bez gruntu, na którym jest on położony.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy podatku od nieruchomości?

Jeżeli umowa dzierżawy obejmuje także nieruchomość gruntową, na której położony jest barak, dzierżawca jest podatnikiem podatku od nieruchomości i spoczywa na nim obowiązek podatkowy. Jeżeli jednak przedmiotem umowy dzierżawy jest sam barak, aby uznać dzierzawcę za podatnika podatku od nieruchomości należy stwierdzić, czy barak ten stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Jak już wcześniej wyjaśniono, przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są nieruchomości, a także budowle trwale nie związane z gruntem. Pojecie nieruchomości zostało już wyżej wyjaśnione. Jeżeli barak nie stanowi odrębnego przedmiotu własności, nie może być uznany za nieruchomość w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W takiej sytuacji, barak stanowił będzie część nieruchomości gruntowej, na której jest położony, zgodnie zasadą superficies solo cedit, wyrażona w art. 48 k.

c. Wniosek taki potwierdza Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. (sygn. FPK 4/2000 opubl. w ONSA 2001/4 poz. 164). Zgodnie z tezą powołanego orzeczenia „posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 1991 r. Nr 9 poz. 31 z późn. zm.).” W uzasadnieniu do powoływanego orzeczenia NSA odniósł się także do nieruchomości budynkowych, stanowiąc, że: „Nieruchomości budynkowe są to budynki trwale z gruntem związane, które na podstawie przepisów szczególnych nie stanowią części składowych nieruchomości gruntowej, lecz są odrębnym od gruntu przedmiotem własności.

Należy uznać, że orzeczenie to aktualne jest także w stosunku do budynku nie stanowiącego odrębnego przedmiotu własności. Jeżeli więc dzierżawiony barak nie stanowi odrębnego przedmiotu własności, dierżawca nie jest podatnikiem z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dzierżawca takiego niewyodręnionego budynku.

Jeżeli jednak umowa dzierżawy obejmuje także nieruchomość gruntową, na której położony jest barak, wówczas dzierżawca danego baraku będzie podatnikiem od nieruchomości.

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


FORUM POMOCY PRAWNEJ

Podatek od Budynku usługowego

13.11.2018 przez: simonnn