Koszty i czas dochodzenia wierzytelności

22.7.2016

Paulina Kopańska

Paulina Kopańska

Aplikant Radcowski

Z punktu widzenia wierzycieli, w procesie dochodzenia wierzytelności, najistotniejsze są koszty, jakie wierzyciele muszą ponieść, by odzyskać należne im kwoty oraz czas odzyskiwania wierzytelności. O ile koszty wierzyciele mogą wstępnie oszacować, o tyle na czas dochodzenia wierzytelności często nie mają wpływu. Dzieje się tak, ponieważ procedowanie w konkretnej sprawie może wymagać podjęcia dodatkowych czynności, co realnie może mieć przełożenie na czas i koszty.

Ustawodawca, mając na celu usprawnienie postępowania cywilnego, ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 26, poz. 156) wprowadził do obowiązującego kodeksu postępowania cywilnego elektroniczne postępowanie upominawcze, którego zaletą są między innymi niższe koszty dochodzenia wierzytelności, w szczególności niższa opłata od pozwu w porównaniu z dochodzeniem wierzytelności w tradycyjnym „papierowym” postępowaniu upominawczym. Opłata sądowa od pozwu w e-postępowaniu wynosi 1,25% wartości przedmiotu sporu, tj. dochodzonego w pozwie roszczenia pieniężnego; jest to ¼ opłaty sądowej naliczana od 5% wartości przedmiotu sporu, przy czym nie może być mniejsza niż 30 złotych.[1] Niemniej jednak, nie zawsze złożenie pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym jest dla wierzyciela opłacalne.

Praktyka funkcjonowania e-Sądu pozwala zauważyć pewne prawidłowości, które nie powinny pozostawać bez znaczenia dla podmiotów kierujących pozwy w tym postępowaniu. Wierzyciel powinien, na etapie rozważania skierowania sprawy do e-sądu, przeanalizować przesłanki wyrażone w art. 499 k.p.c., który to przepis stanowi o przypadkach, w jakich nie mogą być wydawane nakazy zapłaty. Taka analiza pozwoliłaby w wielu przypadkach na zaoszczędzenie czasu, na skutek skierowania sprawy do właściwego postępowania.

Porady prawne

Za brak podstaw do wydania nakazu zapłaty uważa się sytuacje, w których z treści pozwu wynika, że roszczenie jest oczywiście bezzasadne, bądź przytoczone okoliczności budzą wątpliwości, bądź zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego lub miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdy doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju. Tak więc, jeśli któraś z powyższych okoliczności zaistnieje w konkretnej sprawie, referendarz sądowy orzekający e-sądzie w myśl art. 499 k.p.c. powinien uznać, że nie ma podstaw do wydania nakazu zapłaty i w konsekwencji przekazać sprawę do postępowania zwykłego. Wówczas sąd, do którego przekazano sprawę – powinien wezwać wierzyciela do uiszczenie uzupełniającej opłaty od pozwu pod rygorem umorzenia postępowania, o czym stanowi art. 50537 k.p.c. Uzupełniająca opłata od pozwu powinna wynosić ¾ opłaty sądowej, naliczanej od 5% wartości przedmiotu sporu, przy czym nie może być mniejsza niż 30 złotych. Przytoczenie powyższego przykładu ma na celu zobrazowanie coraz częściej zdarzających się sytuacji, w których wierzyciel nie tylko musi uiścić brakującą opłatę (ponieść dodatkowe koszty) ale również musi liczyć się z tym, że zaistnienie powyższego scenariusza może znacznie wydłużyć procedowanie w danej sprawie, co wpływa również na długość procesu odzyskiwania wierzytelności. W kontekście powyższego, istotnym jest również to, że na postanowienie o przekazaniu sprawy do postępowania zwykłego nie przysługuje zażalenie, choć w systemie EPU automatycznie pojawia się przycisk „wnieś skargę”. Sąd w przypadku otrzymania takiej skargi winien wydać postanowienie o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej, co również będzie miało przełożenie na czas procedowania w sprawie.

            Obowiązek wezwania powoda do uiszczenia przez niego brakującej opłaty sądowej od pozwu, pod rygorem umorzenia postępowania, istnieje nie tylko w przypadku przekazania sprawy do sądu właściwości ogólnej z powodu braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, o czym stanowi art. 50533 k.p.c. Wezwanie do uiszczenia uzupełniającej opłaty od pozwu powinno mieć również miejsce w razie uchylenia z urzędu nakazu zapłaty, o czym mówi art. 50534 k.p.c. Wspominany przepis stanowi, że „w przypadkach wskazanych w art. 5021 § 1 i 2 sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty i przekazuje sprawę do sądu według właściwości ogólnej, chyba że powód w wyznaczonym terminie usunie przeszkodę w doręczeniu nakazu zapłaty.” Natomiast zgodnie z art.  5021 §  1 k.p.c.: „jeżeli doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić z przyczyn wskazanych w art. 499 pkt 4, [2] sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty, a przewodniczący podejmuje odpowiednie czynności. Nadto, zgodnie z art. 5021 §  2.: „jeżeli po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie zgodnie z przepisami kodeksu, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie postanowienie.” Jeśli więc wierzyciel ma wiedzę o możliwości zaistnienia powyższych okoliczności, stanowiących przesłankę do uchylenia nakazu zapłaty z urzędu, powinien odstąpić od zamiaru skierowania pozwu w EPU, gdyż w przeciwnym razie procedowanie w sprawie może się wydłużyć.

Wątpliwości dotyczące obowiązku uiszczenia uzupełniającej opłaty pojawiają się w przepadku wniesienia przez pozwanego sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, na skutek czego doszło do utraty mocy nakazu. W takiej sytuacji sądy nie powinny wzywać do uzupełnienia opłaty sądowej od pozwu, jeśli pozwany skutecznie wniósł sprzeciw od nakazu wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Kwestią tą zajmował się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 października 2013r. III CZP 56/13. W uchwale tej Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Okręgowego, które to pytanie brzmiało w następujący sposób:

            „Czy wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym powoduje konieczność uzupełnienia 3/4 opłaty sądowej od pozwu? - w przypadku odpowiedzi pozytywnej na to pytanie, czy pobranie tej części opłaty następuje na podstawie art. 50537 § 1 k.p.c., czy też na podstawie art. 1303 § 2 k.p.c. w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji?”

Sąd Najwyższy na skutek tak zadanego pytania podjął uchwałę o następującej treści: „W razie wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym opłata sądowa od pozwu nie podlega uzupełnieniu.”

W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, iż ustawodawca: „zmieniając art. 50537 ustawą nowelizacyjną z 2013 r.,[3] nie objął obowiązkiem uzupełnienia opłaty od pozwu wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, choć nakazał pobranie takiej opłaty w dwóch pozostałych wypadkach przekazania sprawy do sądu właściwości ogólnej, świadczy jednoznacznie o tym, że świadomie nie zamierzał wprowadzać obowiązku uzupełnienia opłaty w razie wniesienia sprzeciwu.”[4]

Nadto Sąd Najwyższy w cytowanej uchwale zauważył, że: „obowiązek uzupełnienia opłaty w razie wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym nie wynikał zatem ani nie wynika z żadnego przepisu. W literaturze jednolicie stwierdzono, że w tym wypadku nie ma podstawy prawnej do pobierania opłaty uzupełniającej. Powszechnie przyjmuje się, że obowiązki fiskalne nie mogą być nakładane na strony, jeżeli przepis wyraźnie tak nie stanowi, a negatywne skutki procesowe wobec strony, która nie dokonała czynności procesowej, mogą następować jedynie wówczas, gdy wynika to wyraźnie z przepisów. Nie ma podstaw, by obowiązek uzupełnienia opłaty wywodzić w drodze analogii lub odpowiedniego stosowania przepisu, który go nie przewiduje.”

            Wszystkie powyższe kwestie wierzyciele powinni brać pod uwagę przy kalkulacji kosztów niezbędnych do poniesienia w procesie dochodzenia i odzyskiwania wierzytelności. Wielokrotnie właściwa analiza prowadzona pod kątem zasadności skierowania sprawy do elektronicznego postępowania upominawczego może pozytywnie wpłynąć na czas odzyskiwania wierzytelności i na jego koszty.


[1] Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c. w zw. z art. 18 ust. 1 u.k.s.c.

[2] Art.  499. §  1. Nakaz zapłaty nie może być wydany, jeżeli według treści pozwu: (…) 4) miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju.

[3] Ustawa z dnia 10 maja 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 654)

[4] Uchwała SN z dnia 10 października 2013r. sygn. akt III CZP 56/13

Porady prawne
Tagi: 

Potrzebujesz porady prawnej?

Lista wierzytelności

Lista wierzytelności

Sporządzenie listy wierzytelności następuje w trzech etapach. Pierwszym z nich jest zgłoszenie wierzytelności, które mają być umieszczone na liście sędziemu-komisarzowi, który doręcza listę syndykowi, a ten wzywa upadłego, by się oświadczył co do zgłoszonej wierzytelności. Następnie syndyk sporządza projekt listy wierzytelności. Ostatni etap polega na możliwości (...)

Co trzeba wiedzieć o kredycie mieszkaniowym?

Co trzeba wiedzieć o kredycie mieszkaniowym?

Wady i zalety kredytu Oczywiście najlepszy byłby odwrotny porządek rzeczy – najpierw sobie uskładać, a potem kupić za własne pieniądze mieszkanie i nie zapożyczać się na całe życie. Jest jednak inaczej, tylko nielicznym udaje się odwrócić proces zakupu własnego kąta. Pewne jest to, że ci, którzy korzystają z bankowych kredytów przyczyniają się do wzrostu (...)

Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Czego dotyczą zmiany? 1 października br. wchodzi w życie nowa ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Reguluje ona zasady, zakres i tryb ochrony roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy, a także zasady pokrywania ze środków FGŚP świadczeń pracowników zatrudnionych (...)

Jak rozliczyć faktoring?- stan prawny do 31.12.2010

Jak rozliczyć faktoring?- stan prawny do 31.12.2010

  Na czym polega faktoring? Wierzytelność jako prawo majątkowe może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Faktoring należy zaś właśnie do szczególnych form obrotu wierzytelnościami. Tego typu transakcje handlowe wykształciły się w praktyce anglosaskich instytucji finansowych i w rozwiniętej już postaci zostały przeniesione na grunt europejski w latach pięćdziesiątych (...)

Blokowanie skradzionych telefonów komórkowych

Blokowanie skradzionych telefonów komórkowych

Dowiedz się, jak zablokować numer IMEI skradzionego telefonu komórkowego, jak odblokować numer IMEI odnalezionego telefonu komórkowego i jak zminimalizować ryzyko kupna kradzionego telefonu? Jak zablokować numer IMEI skradzionego telefonu komórkowego? W pierwszej kolejności abonent powinien zgłosić fakt kradzieży do najbliższej jednostki policji i poprosić o wydanie (...)

Ostrożnie z fajerwerkami!

Ostrożnie z fajerwerkami!

W trosce o bezpieczeństwo konsumentów m.in. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawił porady, których przestrzeganie umożliwi bezpieczne używanie fajerwerków. Poniżej najważniejsze informacje. Co to są fajerwerki? Fajerwerki to potoczne określenie wyrobów pirotechnicznych widowiskowych służących do celów rozrywkowych i przeznaczonych dla (...)

Już można składać wniosek o dodatek elektryczny!

Już można składać wniosek o dodatek elektryczny!

Gospodarstwa domowe wykorzystujące do ogrzewania energię elektryczną mogą już składać wnioski o dodatek elektryczny. Komu przysługuje dodatek elektryczny? Od 1 grudnia 2022 r. można składać wnioski o dodatek elektryczny. Jego rolą jest wsparcie gospodarstw domowych w związku z koniecznością zakupu energii elektrycznej w sytuacji jej rosnących cen. Dodatek elektryczny to jednorazowe (...)

Przejęcie zakładu pracy a jego pracownicy

Przejęcie zakładu pracy a jego pracownicy

Coraz częstszą praktyką w obrocie gospodarczym jest łączenie się przedsiębiorców oraz przejmowanie mniejszych przedsiębiorstw przez większe. Połączenia takie mają wpływ nie tylko na łączące się przedsiębiorstwa, ale także na sytuację prawną i materialną zatrudnionych w obu zakładach pracy pracowników. Zakres regulacji kodeksowej Sytuację przejęcia zakładu pracy (...)

Kiedy nastąpi wznowienie postępowania karnego?

Kiedy nastąpi wznowienie postępowania karnego?

Wznowienie postępowania jest - obok kasacji - nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od orzeczeń już prawomocnych. Wznowienia nie należy przy tym traktować jako "trzeciej instancji". Jest ono dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że o ile podstawą kasacji mogą być uchybienia w samym postępowaniu sądu, o tyle przyczyny (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Potrącenie wzajemnych wierzytelności

Potrącenie wzajemnych wierzytelności

Wystąpiłam do współwłaściciela nieruchomości z rozliczeniem części wspólnych za 2010 rok. Wezwałam do zapłaty należnej mi kwoty. Otrzymałam od pełnomocnika współwłaściciela pismo iż (...)

Postępowanie komornicze i zbieg egzekucji

Postępowanie komornicze i zbieg egzekucji

Nastąpił zbieg egzekucji komorniczej i skarbowej. Urząd skarbowy na mocy postanowienia sądu przekazał sprawę do egzekucji komornikowi. Zanim urząd skarbowy przekazał dokumenty dotyczące sprawy (...)

Zwrot kosztów nieprofesjonalnego pełnomocnika

Zwrot kosztów nieprofesjonalnego pełnomocnika

Dochodzenie wierzytelności na drodze sądowej i komorniczej wiąże się z kosztami, w przypadku gdy reprezentuje mnie adwokat lub radca prawny w pozwie wykazywane są koszty zastępstwa adwokackiego (...)

Zastaw a upadłość

Zastaw a upadłość

Czy art. 345. Pr.Up. oznacza, że wierzytelności zabezpieczone zastawem na rzeczach ruchomych są zaspakajane poza kolejnością, niezależnie od tego, w której grupie (art. 342) znalazłby się wierzyciel (...)

Podatek od spadku obejmującego nieruchomość i busa

Podatek od spadku obejmującego nieruchomość i busa

Na podstawie postanowienia Sądu z dnia 5.09.2006 r. spadek po zmarłym dnia 15.02.2006 r. JK nabyli: żona i dwójka dzieci (w tym jeden małoletni - lat 16) w udziale wynoszącym 1/3 część. Przedmiotem (...)

Wykaz chorób uprawniających do renty

Wykaz chorób uprawniających do renty

Mam ciężką chorobę oczu. Starałem się o grupę inwalidzką jednak komisja nie uznała, że choroba ta jest podstwą do przyznania renty. W związku z ty proszę o wskazanie czy jest jakaś ustawa (...)

Czy dzień rozwiązania umowy jest dniem pracy dla pracownika?

Czy dzień rozwiązania umowy jest dniem pracy dla pracownika?

Pracownik złoży pisemną prośbę o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z dniem 09.02.2016 r. Czy dzień 09.02.2016 r. to jeszcze dzień pracy pracownika? Podstawowe znaczenie mają (...)

Zakłócanie spokoju głośnym słuchanie muzyki w ciągu dnia

Zakłócanie spokoju głośnym słuchanie muzyki w ciągu dnia

Czy jest możliwość prawnego wpłynięcia na sąsiadów słuchających bardzo głośno muzyki , co jest niebywale uciążliwe. Dotyczy to czasu poza cisza nocną. Sąsiad w mieszkaniu w bloku włącza (...)

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń

Czy od kwot nienależnie pobranych z tytułu świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej pobiera się odsetki ustawowe czy też są to kwoty należne do Skarbu Państwa i wtedy nie należy pobierać (...)

Służebność osobista mieszkania

Służebność osobista mieszkania

W 2002 roku moja matka podarowała mi notarialnie swoje mieszkanie, ustanawiając jednocześnie dożywotnią bezpłatną służebność osobistą tego mieszkania dla mojej córki. W akcie notarialnym (...)

FORUM PRAWNE

Presco atakuje!!! co robić?

Presco atakuje!!! co robić? Witam, dostałem pismo od firmy PRESCO - "Ostateczne wezwanie do zapłaty", bo jak tego nie zrobię to 26.07.04 sprawa bedzie w sądzie" i sam nie wiem co mam (...)

nagrywanie rozmów przez firmy windykacyjne + przedawnienie

nagrywanie rozmów przez firmy windykacyjne + przedawnienie Mam problem dotyczący konkretnie firmy kruk. Ponieważ mam zadłużenie (idea) z 2001 roku które przejeła firma windykacyjna (które już (...)

Dręczy mnie Ultimo

Dręczy mnie Ultimo Witam, Zwracam się z prośbą o pomoc. Wiem, że już takie tematy były poruszane na forum, ale niestety nie do końca wiem co odpisać firmie ultimo. Moje zadłużenie powstało (...)

zadłużenie PLUS windykacja "Raport"

zadłużenie PLUS windykacja "Raport" Mam kłopot, dwa i pół roku temu rozwiązałam umowę z plus gsm. Parę dni temu dostałam od nich pismo, że zalegam im pieniądze, dzień później zadzwoniła (...)

Szukam skutecznej firmy windykacyjnej.Proszę o poradę

Szukam skutecznej firmy windykacyjnej.Proszę o poradę Witam serdecznie, posiadam wierzytelność z sądową klauzurą wykonalności,niestety komornik nawet nie" kiwnął palcem" aby cokolwiek (...)

Sąsiadki prostytutki

Sąsiadki prostytutki Dzień dobry, Mam pewien kłopot, jak już wynika z tematu, mieszkam vis a vis w bloku z paniami lekkich obyczajów, które przyjmują dość dużo klientów. Sytuacja ta ciągnie (...)

Uszkodzone drzwi w trakcie montażu

Uszkodzone drzwi w trakcie montażu Witam serdecznie. Chciałbym zapytać na kim spoczywa odpowiedzialność za uszkodzenia drzwi, które były zakupione wraz z montażem od pewnej firmy? Parę dni temu (...)

Skutek nie przyjęcia propozycji układu przez jedną grupę

Skutek nie przyjęcia propozycji układu przez jedną grupę Jestem jednym z wierzycieli dłużnika. Wierzyciele zostali podzieleni na 6 grup. W trzech z nich głosowano za układem, w dwóch nie było (...)

Obywatelstwo polskie i co dalej?

Obywatelstwo polskie i co dalej? Dzień dobry, Serdecznie proszę o pomoc. Uzyskałam obywatelstwo polskie, mam już dowód osobisty RP i co dalej? Czy gdzieś powinnam to zgłosić? Pracodawca, urząd (...)

"ROZWÓD KOŚCIELNY"

"ROZWÓD KOŚCIELNY" Witam, nt. kościelnego procesu o nieważność małżeństwa zapraszam również na moja internetową stronę: https://rozwody-koscielne.eu/ , jak i do bezpośredniego kontaktu dr (...)

Porady prawne