29.6.2017

A.J.Zespół e-prawnik.pl

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

Odszkodowanie za szkody związane z naruszeniem konkurencji

Co reguluje ustawa o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji? 

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji wprowadza od 27 czerwca szereg ułatwień dla poszkodowanych, którzy dochodzą roszczeń wobec sprawcy naruszenia prawa konkurencji, w tym nowy instrument w postaci wniosku o wyjawienie środka dowodowego. 

Ustawa ta określa zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez naruszenie prawa konkurencji oraz zasady dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji w postępowaniu cywilnym (tj. na drodze prywatnoprawnej, tzw. private enforcement). Nowe prawo dostosowuje polskie przepisy do unijnej dyrektywy dotyczącej dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia unijnego i krajowego prawa konkurencji. Obowiązuje zarówno w sprawach krajowych, jak w postępowaniach transgranicznych, obejmujących kraje Unii Europejskiej.

 Z nowych regulacji mogą skorzystać zarówno przedsiębiorcy, jak konsumenci (np. występujący w pozwach zbiorowych), którzy ponieśli szkodę z powodu poważnych naruszeń prawa konkurencji. Nowe przepisy zapewniają, że każdy kto poniósł szkodę wynikającą z naruszenia prawa konkurencji, będzie miał prawo do jej pełnego naprawienia. Dotyczy to poniesionych strat oraz utraconych korzyści (wraz z odsetkami), które poszkodowany mógłby osiągnąć. Pozwany przedsiębiorca musi wykazać, że winy nie ponosi. Nowe regulacje wprowadzają domniemanie, że naruszenie prawa konkurencji wyrządza szkodę. 

Ustawa przewiduje liczne ułatwienia dla poszkodowanych przez działania karteli i wskutek innych naruszeń prawa konkurencji. Najważniejsze to: 

  • wprowadzenie domniemania, że naruszenie prawa konkurencji, którego dopuścił się naruszyciel, jest przez niego zawinione (według obecnych przepisów, winę naruszyciela musi na ogólnych zasadach wykazać poszkodowany);
  • wydłużenie do 5 lat podstawowego terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (obecnie 3 lata);
  • zawieszenie biegu przedawnienia roszczeń na czas trwania postępowania administracyjnego dotyczącego naruszenia prawa konkurencji;
  • ułatwienie w dostępie do dowodów, niezbędnych do wykazania odpowiedzialności odszkodowawczej naruszyciela: wprowadzenie możliwości złożenia przez poszkodowanego wniosku do sądu o nakazanie wyjawienia środka dowodowego znajdującego się w posiadaniu naruszyciela, osoby trzeciej lub organu ochrony konkurencji; wykonanie nakazu może być wymuszone w drodze egzekucji;
  • ułatwienie przy wykazywaniu przez poszkodowanego wysokości poniesionej szkody: na wniosek sądu pomocy w tym zakresie może udzielić organ ochrony konkurencji (w przypadku Polski – UOKiK).

Pozew może więc złożyć każdy, kogo dotknęły niedozwolone działania, np. kontrahent czy konkurent przedsiębiorcy, który naruszył prawo konkurencji, lub konsument (który np. musiał płacić więcej za towary objęte zmową cenową). Sprawy rozpatrywać mają sądy okręgowe, bez względu na wartość przedmiotu sporu. Pozwy mogą dotyczyć m.in. praktyk uznanych w decyzjach prezesa UOKiK za porozumienia ograniczające konkurencję, nadużywanie pozycji dominującej, a także naruszeń, odnośnie do których nie było prowadzone postępowanie i wydana decyzja organu ochrony konkurencji. Ustawa nie dotyczy zaś naruszenia przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Ponadto do polskiego wymiaru sprawiedliwości mogą zwracać się poszkodowani przez naruszenia prawa konkurencji stwierdzone przez Komisję Europejską oraz w niektórych przypadkach przez organy ochrony konkurencji innych państw członkowskich. Z powództwem mogą wystąpić nie tylko poszkodowani, ale też ich reprezentanci – organizacje zrzeszające konsumentów lub przedsiębiorców. 

O jakie naruszenie prawa konkurencji chodzi?

Zgodnie z ustawą o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, „naruszenie prawa konkurencji” - naruszenie zakazów określonych w art. 101 lub art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwanego dalej "TFUE", lub zakazów określonych w art. 6 lub art. 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - tzn. zakazu porozumień ograniczających konkurencję oraz nadużywania pozycji dominującej. 

Kto może być sprawcą takiego naruszenia?

Według ustawy o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji za„przedsiębiorcę” uważa się przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - a więc przez „przedsiębiorcę” rozumie się:

  1. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej - tj. jest to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą; za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej;
  2. a także:

a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej,

b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu,

c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę (tj. wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców) nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji (tj. podlegające obowiązkowi zgłoszenia zamiaru koncentracji),

d) związek przedsiębiorców (czyli izbę, zrzeszenie i inną organizację zrzeszającą przedsiębiorców, jak również związek tych organizacji), z wyłączeniem przepisów dotyczących koncentracji. 

Zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez naruszenie prawa konkurencji

Odpowiwedzialność

Do regulacji, które ułatwią dochodzenie roszczeń należą przewidzinane ustawą domniemanie winy sprawcy naruszenia oraz domniemanie wyrządzenia szkody przez naruszenie prawa konkurencji. Oznacza to, że to pozwany będzie musiał udowodnić, że nie naruszył prawa.

Mianowicie utawa wprowadza odpowiedzialność przedsiębiorcy, który dokonał naruszenia prawa konkurencji, na zasadzie winy. Według art. 3 sprawca naruszenia jest obowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej komukolwiek przez naruszenie prawa konkurencji, chyba że nie ponosi winy.

Przewidziano domniemanie przerzucenia nadmiernego obciążenia (tzn. różnicy między ceną faktycznie zapłaconą a ceną, która obowiązywałaby, gdyby nie doszło do naruszenia prawa konkurencji) na nabywcę pośredniego. Mianowicie, jeżeli naruszenie prawa konkurencji skutkowało nadmiernym obciążeniem dla nabywcy bezpośredniego, a nabywca pośredni nabył produkty lub usługi, których dotyczy naruszenie, lub produkty lub usługi będące pochodnymi takich produktów lub usług, lub zawierające takie produkty lub usługi, domniemywa się, że nadmierne obciążenie zostało przerzucone na nabywcę pośredniego.

Na powyższe domniemanie może powołać się wyłącznie nabywca pośredni, który dochodzi naprawienia szkody wynikającej z przerzucenia na niego nadmiernego obciążenia.

Przewidziano odpowiedzialność solidarną małego lub średniego przedsiębiorcy (MŚP) albo podmiotu zwolnionego z kary (dzięki programowi łagodzenia kar). Mianowicie mały lub średni przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność solidarną wyłącznie wobec swoich nabywców bezpośrednich lub nabywców pośrednich lub dostawców bezpośrednich lub dostawców pośrednich, jeśli:

  1. jego udział w rynku właściwym jest niższy niż 5% przez cały okres trwania naruszenia prawa konkurencji oraz
  2. poniesienie przez niego odpowiedzialności solidarnej bez ograniczeń wynikających z niniejszego przepisu stanowiłoby nieodwracalne zagrożenie dla ekonomicznej opłacalności jego działalności i skutkowałoby całkowitą utratą wartości jego przedsiębiorstwa

- chyba że mały lub średni przedsiębiorca pełnił kierowniczą rolę w naruszeniu prawa konkurencji lub nakłonił innych przedsiębiorców do udziału w tym naruszeniu lub uprzednio organ ochrony konkurencji lub sąd stwierdził naruszenie przez niego prawa konkurencji.

Pod pojęciem „mały lub średni przedsiębiorca” należy rozumieć małego lub średniego przedsiębiorcę w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz.Urz. UE L 124 z 20.05.2003, str. 36). Zgodnie z nim na kategorię przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (MŚP) składają się przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 osób, i których obroty roczne nie przekraczają 50 mln EUR, i/lub których roczna suma bilansowa nie przekracza 43 mln EUR. W kategorii MŚP, małe przedsiębiorstwo jest zdefiniowane jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 osób, i którego obroty roczne i/lub roczna suma bilansowa nie przekracza 10 mln EUR. W kategorii MŚP, przedsiębiorstwo mikro jest zdefiniowane jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 osób, i którego obroty roczne i/lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 mln EUR. 

Podmiot zwolniony z kary (tzn. przedsiębiorca lub osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą zwolniona z kary pieniężnej przez organ ochrony konkurencji w ramach programu łagodzenia kar) ponosi odpowiedzialność solidarną wobec swoich nabywców bezpośrednich lub nabywców pośrednich lub dostawców bezpośrednich lub dostawców pośrednich, a wobec pozostałych poszkodowanych tylko wówczas, gdy uzyskanie pełnego odszkodowania od innych sprawców naruszenia nie jest możliwe.

Nabywca bezpośredni” to osoba fizyczna lub prawna, która nabyła bezpośrednio od sprawcy naruszenia produkty lub usługi, których dotyczy naruszenie prawa konkurencji. Termin „nabywca pośredni” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która nabyła od nabywcy bezpośredniego lub kolejnego nabywcy produkty lub usługi, których dotyczy naruszenie prawa konkurencji, lub produkty lub usługi będące pochodnymi takich produktów lub usług, lub zawierające takie produkty lub usługi. Pod  pojęciem „dostawca bezpośredni” należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, bezpośrednio od której sprawca naruszenia nabył produkty lub usługi, których dotyczy naruszenie prawa konkurencji. Termin „dostawca pośredni” oznacza zaś osobę fizyczną lub prawną, od której dostawca bezpośredni lub kolejny dostawca nabył produkty lub usługi, których dotyczy naruszenie prawa konkurencji, lub produkty lub usługi będące pochodnymi takich produktów lub usług, lub zawierające takie produkty lub usługi. 

Wysokość kwoty, której na podstawie art. 441 § 2 Kodeksu cywilnego (czyli na zasadzie regresu - gdy szkoda była wynikiem działania lub zaniechania kilku osób, to ten, kto szkodę naprawił, może żądać od pozostałych zwrotu odpowiedniej części zależnie od okoliczności, a zwłaszcza od winy danej osoby oraz od stopnia, w jakim przyczyniła się do powstania szkody) może żądać sprawca naruszenia, który naprawił szkodę, od podmiotu zwolnionego z kary nie może być wyższa niż wysokość szkody wyrządzonej przez podmiot zwolniony z kary jego nabywcom bezpośrednim lub nabywcom pośrednim lub dostawcom bezpośrednim lub dostawcom pośrednim. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli szkoda dotyczy poszkodowanego niebędącego nabywcą bezpośrednim lub nabywcą pośrednim lub dostawcą bezpośrednim lub dostawcą pośrednim któregokolwiek ze sprawców naruszenia ponoszących odpowiedzialność solidarną.

W przypadku zawarcia przez poszkodowanego ugody z jednym ze sprawców naruszenia ponoszących odpowiedzialność solidarną, poszkodowany może żądać od pozostałych sprawców naprawienia szkody pomniejszonej o część odpowiadającą kwocie, do której zwrotu, zgodnie z art. 441 § 2 Kodeksu cywilnego (tj. na zasadzie regresu), byłby zobowiązany sprawca naruszenia, który zawarł ugodę. W zakresie zaś, w jakim poszkodowany nie może uzyskać naprawienia szkody od pozostałych sprawców naruszenia, może on żądać takiego naprawienia od sprawcy naruszenia, z którym zawarł ugodę, chyba że ugoda stanowi inaczej. Chodzi przy tym o ugodę zawartą przed sądem, ugodę zatwierdzoną przez sąd oraz każdą ugodę, przez którą sprawca naruszenia i poszkodowany rozwiązują poza sądem spór dotyczący roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. 

Ustawa wprowadza domniemanie wyrządzenia szkody naruszeniem prawa konkurencji, zgodnie z art. 7, domniemywa się, że naruszenie prawa konkurencji wyrządza szkodę.

W zakresie nieuregulowanym w ustawie o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji do odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez naruszenie prawa konkurencji stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych. 

Odsetki

Ustawa przewiduje odsetki ustawowe należne poszkodowanemu. Mianowicie, jeżeli podstawą ustalenia odszkodowania są ceny z daty innej niż data ustalenia odszkodowania, poszkodowanemu należą się również odsetki ustawowe za okres od dnia, z którego ceny stanowiły podstawę ustalenia odszkodowania, do dnia wymagalności roszczenia o naprawienie szkody. 

Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji

W przypadku roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji termin przedawnienia (o którym mowa w art. 4421 § 1 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego), wynosi 5 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a jego bieg nie rozpoczyna się przez czas trwania naruszenia.

Bieg terminu przedawnienia, który może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (o którym mowa w art. 4421 § 1 zdanie drugie Kodeksu cywilnego), rozpoczyna się od dnia zaprzestania naruszenia.

Bieg przedawnienia ulega zawieszeniu z chwilą wszczęcia przez:

  1. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania wyjaśniającego lub antymonopolowego lub
  2. Komisję Europejską lub organ ochrony konkurencji innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej postępowania w sprawie naruszenia prawa konkurencji

- którego przedmiotem jest naruszenie prawa konkurencji będące podstawą roszczenia o naprawienie szkody.

Zawieszenie biegu przedawnienia w ww. przypadkach ustaje po upływie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego naruszenie prawa konkurencji lub zakończenia postępowania w inny sposób. 

Porady prawne

Zasady dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji w postępowaniu cywilnym 

W zasadzie do postępowania o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania cywilnego - w zakresie nieuregulowanym w ustawie o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. 

Włąściwy sąd

Sprawy o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji należą do właściwości sądów okręgowych.

Obowiązuje przy tym właściwość przemienna. Powództwo w sprawach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji można wytoczyć także przed sąd, przed którym toczy się już postępowanie o naprawienie szkody wyrządzonej przez to samo naruszenie prawa konkurencji.

Możliwe jest przekazanie spraw sądowi w celu łącznego ich rozpoznania. W przypadku gdy przed kilkoma sądami toczą się w pierwszej instancji postępowania o naprawienie szkody wyrządzonej przez to samo naruszenie prawa konkurencji, każdy z tych sądów może zwrócić się do pozostałych o przekazanie mu tych spraw w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, jeżeli przemawiają za tym względy celowości, a w szczególności potrzeba uniknięcia sprzecznych orzeczeń.

Sąd, do którego inny sąd zwrócił się o przekazanie sprawy, przekazuje ją, jeżeli nie sprzeciwiają się temu zasady ekonomii postępowania sądowego toczącego się przed tym sądem. 

Udział organizacji pozarządowych

Organizacje pozarządowe zrzeszające przedsiębiorców, do których zadań statutowych należy ochrona rynku przed praktykami stanowiącymi naruszenie prawa konkurencji, mogą, za zgodą powoda będącego przedsiębiorcą wyrażoną na piśmie, wytoczyć powództwo na jego rzecz lub przystąpić do niego w toczącym się postępowaniu objętym zakresem niniejszej ustawy.

Organizacje pozarządowe, do których zadań statutowych należy ochrona konsumentów, mogą, za zgodą powoda będącego konsumentem wyrażoną na piśmie, wytoczyć powództwo na jego rzecz lub przystąpić do niego w toczącym się postępowaniu objętym zakresem niniejszej ustawy. 

Umorzenie zawieszonego postępowania

Sąd umarza postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron w związku z podjętą próbą pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu dwóch lat od daty postanowienia o zawieszeniu. 

Przekazanie sądowi informacji o postępowaniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji

Strony są obowiązane przedstawić na zarządzenie sądu posiadane przez nie informacje o:

  1. toczących się z ich udziałem innych postępowaniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez to samo naruszenie prawa konkurencji;
  2. orzeczeniach wydanych w innych postępowaniach, o których mowa w pkt 1. 

Nakazanie wyjawienia środka dowodowego - nowa instytucja 

Nowe przepisy wprowadzają do polskiego prawa cywilnego wniosek o wyjawienie środka dowodowego.

Sąd, na pisemny wniosek powoda, który uprawdopodobnił swoje roszczenie i zobowiązał się, że uzyskany w ten sposób dowód będzie wykorzystany jedynie na potrzeby toczącego się postępowania, może nakazać:

  • pozwanemu,
  • osobie trzeciej lub
  • organowi ochrony konkurencji (tzn. Komisji Europejskiej, Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub organowi ochrony konkurencji innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej)  

- wyjawić środek dowodowy służący stwierdzeniu faktu istotnego dla rozstrzygnięcia, znajdujący się w ich posiadaniu.

Wniosek o wyjawienie środka dowodowego może złożyć również pozwany, który zobowiązał się, że uzyskany w ten sposób dowód będzie wykorzystany jedynie na potrzeby toczącego się postępowania.

Jeeli wniosek dotyczy środka dowodowego znajdującego się w aktach sprawy prowadzonej przez organ ochrony konkurencji, sąd może nakazać organowi ochrony konkurencji (tzn. Komisji Europejskiej, Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub organowi ochrony konkurencji innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej) wyjawienie takiego środka tylko wówczas, jeżeli jego uzyskanie od strony przeciwnej bądź osoby trzeciej jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione.

Oświadczenia w ramach programu łagodzenia kar i propozycje ugodowe nie podlegają wyjawieniu. Jeżeli oświadczenie w ramach programu łagodzenia kar lub propozycja ugodowa stanowią jedynie część dokumentu, dokument podlega wyjawieniu w pozostałej części.

„Oświadczenie w ramach programu łagodzenia kar” to dobrowolne przedstawienie przez przedsiębiorcę lub osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą, ustnie lub na piśmie, specjalnie w celu przedłożenia organowi ochrony konkurencji, aby uzyskać zwolnienie z kary pieniężnej lub jej obniżenie w ramach programu łagodzenia kar, dowodów lub informacji, którymi dysponuje, o kartelu oraz roli w kartelu składającego oświadczenie, z wyłączeniem wcześniej istniejących informacji (tzn. dowodów lub informacji istniejących niezależnie od postępowania prowadzonego przez organ ochrony konkurencji, bez względu na to, czy znajdują się w aktach tego postępowania). Z kolei „propozycja ugodowa” to oświadczenie dobrowolnie złożone przez przedsiębiorcę organowi ochrony konkurencji, zawierające przyznanie się przez przedsiębiorcę do udziału w naruszeniu prawa konkurencji i odpowiedzialności za to naruszenie lub rezygnację z ich kwestionowania, sporządzone w celu umożliwienia organowi ochrony konkurencji przyspieszenia lub uproszczenia postępowania.

Informacje sporządzone przez osobę fizyczną lub prawną specjalnie na potrzeby postępowania prowadzonego przez organ ochrony konkurencji, informacje sporządzone przez organ ochrony konkurencji i przekazane stronom w toku tego postępowania oraz wycofane propozycje ugodowe mogą być wyjawione jedynie po zakończeniu postępowania prowadzonego przez organ ochrony konkurencji.

Wniosek o wyjawienie środka dowodowego jest sporządzany zgodnie z wymaganiami przewidzianymi dla pisma procesowego. We wniosku wskazuje się ponadto fakt podlegający stwierdzeniu oraz środek dowodowy wraz z jego możliwie dokładnym opisem. W przypadku wniosku obejmującego kilka środków dowodowych jednego rodzaju wskazuje się w szczególności ich rodzaj, przedmiot, czas i miejsce powstania, a także inne istotne cechy umożliwiające identyfikację tych środków.

Wniosek o wyjawienie środka dowodowego może być rozpoznany na posiedzeniu niejawnym.

Przed wydaniem postanowienia sąd wysłuchuje stronę, osobę trzecią lub organ ochrony konkurencji, którzy według treści wniosku znajdują się w posiadaniu środka dowodowego lub żąda od nich oświadczenia na piśmie.

Jeśli wniosek dotyczy wyjawienia przez stronę przeciwną lub osobę trzecią środka dowodowego znajdującego się w aktach sprawy prowadzonej przez organ ochrony konkurencji, przed wydaniem postanowienia sąd informuje o wniosku ten organ i oznacza termin, w którym organ może przedstawić stanowisko co do tego, czy nie zachodzi przesłanka, że wyjawienie środka dowodowego byłoby nieproporcjonalne.

Sąd oddala wniosek o wyjawienie środka dowodowego, jeżeli:

  1. wniosek nie spełnia ustawowych wymagań (o których mowa w art. 17 lub art. 19 ust. 2 ustawy, tj. poza wymaganiami przewidzianymi dla pisma procesowego, które można uzupełnić), lub
  2. zgodnie z art. 18 (przewidującym ograniczenie możliwości wyjawienia określonych oświadczeń i informacji) środek dowodowy nie podlega wyjawieniu, bądź
  3. wyjawienie środka dowodowego byłoby nieproporcjonalne.

Dokonując oceny, czy wyjawienie środka dowodowego byłoby nieproporcjonalne, sąd bierze pod uwagę słuszne interesy stron oraz osoby trzeciej, która według treści wniosku znajduje się w posiadaniu środka dowodowego, a w szczególności:

  1. zakres, w jakim wniosek o ujawnienie środka dowodowego uzasadniają już stwierdzone fakty i dostępne dowody;
  2. zakres i koszt wyjawienia środka dowodowego, w szczególności dla osoby trzeciej;
  3. zapobieganie ogólnemu poszukiwaniu informacji, co do których jest mało prawdopodobne, aby miały znaczenie dla postępowania;
  4. zakres, w jakim środek dowodowy dotyczy informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa lub inną tajemnicę podlegającą ochronie prawnej na podstawie odrębnych przepisów, w szczególności odnoszących się do osób trzecich, oraz dostępne środki ochrony takich informacji.

Narażenie się na poniesienie odpowiedzialności za szkodę z tytułu naruszenia prawa konkurencji nie stanowi przy tym słusznego interesu podlegającego ochronie.

W przypadku wniosku o wyjawienie środka dowodowego przekazanego organowi ochrony konkurencji lub znajdującego się w aktach sprawy prowadzonej przez ten organ, dokonując oceny, czy wyjawienie środka dowodowego byłoby nieproporcjonalne, sąd bierze pod uwagę, także to, czy:

  1. wniosek o wyjawienie środka dowodowego określa precyzyjnie charakter, przedmiot oraz treść środka dowodowego;
  2. strona, która złożyła wniosek o wyjawienie środka dowodowego, rzeczywiście czyni to na potrzeby postępowania o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, w którym złożono wniosek;
  3. wyjawienie środka dowodowego nie wpłynie negatywnie na skuteczność postępowań dotyczących naruszenia prawa konkurencji prowadzonych przez organ ochrony konkurencji.

Sąd, na uzasadniony wniosek powoda, może zobowiązać pozwanego, osobę trzecią lub organ ochrony konkurencji, którzy według treści wniosku o wyjawienie środka dowodowego znajdują się w posiadaniu środka dowodowego, do udostępnienia sądowi tego środka wyłącznie w celu ustalenia, czy należy on do środków dowodowych niepodlegających wyjawieniu (zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy). Dokonując oceny, czy środek dowodowy należy do środków dowodowych niepodlegających wyjawieniu, sąd może wystąpić o przedstawienie w tym zakresie opinii przez organ ochrony konkurencji. Sąd może także wysłuchać pozwanego lub osobę trzecią, którzy według treści wniosku znajdują się w posiadaniu środka dowodowego, lub żądać od nich oświadczenia na piśmie.

Ustawa przewiduje też ograniczenie prawa wglądu do dowodu uzyskanego w wyniku wyjawienia środka dowodowego. Jeżeli dowód uzyskany w wyniku wyjawienia środka dowodowego zawiera tajemnicę przedsiębiorstwa lub inną tajemnicę podlegającą ochronie prawnej na podstawie odrębnych przepisów oraz jest to niezbędne dla zapobieżenia ujawnienia takiej tajemnicy, sąd, na wniosek strony lub osoby trzeciej obowiązanych do wyjawienia środka dowodowego albo z urzędu, może, w drodze postanowienia, w niezbędnym zakresie ograniczyć pozostałym stronom prawo wglądu do tego dowodu lub określić szczegółowe zasady zapoznawania się z tym dowodem i korzystania z niego, w szczególności ograniczyć lub wyłączyć jego kopiowanie bądź utrwalanie w inny sposób.

Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie wniosku o wyjawienie środka dowodowego przysługuje zażalenie stronom, a także osobie trzeciej lub organowi ochrony konkurencji obowiązanym do wyjawienia środka dowodowego.

W przypadku zmiany okoliczności, które uzasadniały nakazanie wyjawienia środka dowodowego, strona, a także osoba trzecia lub organ ochrony konkurencji obowiązani do wyjawienia środka dowodowego mogą żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego, jeżeli postanowienie to nie zostało jeszcze wykonane. Na postanowienie w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego przysługuje zażalenie stronom, a także osobie trzeciej lub organowi ochrony konkurencji obowiązanym do wyjawienia środka dowodowego.

Prawomocne postanowienie nakazujące wyjawienie środka dowodowego stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko obowiązanemu do wyjawienia środka dowodowego.

Jeśli strona uchyla się od wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego lub dopuszcza się zniszczenia takiego środka w celu udaremnienia jego wyjawienia, sąd może:

  1. uznać za ustalone fakty, które mają zostać stwierdzone przy pomocy tego środka, chyba że strona, która uchyla się od wykonania prawomocnego postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego lub dopuszcza się zniszczenia takiego środka, wykaże co innego;
  2. obciążyć tę stronę obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania, w całości lub części, niezależnie od wyniku sprawy.

Sąd pominie dowód uzyskany na podstawie postanowienia nakazującego wyjawienie środka dowodowego wydanego na wniosek tej strony, jeżeli strona:

  1. w złej wierze złożyła wniosek o wyjawienie środka dowodowego lub
  2. naruszyła ograniczenia dotyczące prawa wglądu, zapoznawania się lub korzystania z dowodu, ustanowione przez sąd (zgodnie z art. 23 ustawy), lub
  3. wykorzystała dowód w innym celu niż na potrzeby toczącego się postępowania.

Strona, która dopuściła się powyższego zachowania, podlega także karze grzywny w kwocie do 20 tysięcy złotych. 

Dokumenty niemogące stanowić dowodu

Nie mogą stanowić dowodu:

  • dokumenty stanowiące oświadczenia w ramach programu łagodzenia kar i propozycje ugodowe oraz,
  • przed zakończeniem postępowania prowadzonego przez organ ochrony konkurencji - informacje sporządzone przez osobę fizyczną lub prawną specjalnie na potrzeby postępowania prowadzonego przez organ ochrony konkurencji, informacje sporządzone przez organ ochrony konkurencji i przekazane stronom w toku tego postępowania oraz wycofane propozycje ugodowe, które osoba fizyczna lub prawna uzyskała wyłącznie przez dostęp do akt sprawy prowadzonej przez organ ochrony konkurencji.

Pozostałe dowody, które osoba fizyczna lub prawna uzyskała wyłącznie przez dostęp do akt sprawy prowadzonej przez organ ochrony konkurencji, mogą być dopuszczone jedynie na wniosek tej osoby lub jej następcy prawnego. 

Związanie sądu decyzją Prezesa UOKiK o uznaniu praktyki za naruszającą konkurencję lub wyrokiem wydanym w wyniku odwołania od takiej decyzji

Ustalenia prawomocnej decyzji Prezesa UOKiK o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję lub prawomocnego wyroku wydanego w wyniku wniesienia środka odwoławczego od takiej decyzji wiążą sąd w postępowaniu o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji co do stwierdzenia naruszenia prawa konkurencji.

Sąd będzie więc związany ustaleniami zawartymi w prawomocnej decyzji UOKiK o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję. 

Ustalanie wysokości szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji

Przy ustalaniu wysokości szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji sąd może posiłkować się wytycznymi zawartymi w komunikacie Komisji 2013/C 167/07 w sprawie ustalania wysokości szkody w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia art. 101 lub art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz wytycznymi Komisji Europejskiej, o których mowa w art. 16 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej (na jego mocy Komisja wydaje wytyczne dla sądów krajowych, w których wskazuje, jak szacować część nadmiernego obciążenia przerzuconą na nabywcę pośredniego), objęte przepisami prawa krajowego. Celem przyznania odszkodowania za poniesioną szkodę jest ustanowienie takiego stanu, w jakim znajdowałaby się poszkodowana strona, gdyby nie doszło do naruszenia postanowień art. 101 lub 102 TFUE. Strony poszkodowane w wyniku wystąpienia naruszenia bezpośrednio obowiązujących unijnych przepisów powinny zatem uzyskać odszkodowanie w pełni pokrywające rzeczywistą wartość poniesionych strat: prawo do pełnego odszkodowania obejmuje zatem rzeczywistą szkodę (damnum emergens), korzyści utracone (lucrum cessans) w wyniku wystąpienia naruszenia oraz prawo do odsetek naliczanych od dnia zaistnienia szkody

Na wniosek sądu Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub organ ochrony konkurencji innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej może udzielić sądowi pomocy przy ustalaniu wysokości szkody, jeśli pozwalają na to zebrany przez niego materiał dowodowy i posiadane informacje. 

Private enforcement a program łagodzenia kar

Ustawa przyznaje nieco więcej uprawnień przedsiębiorcom, którzy skorzystali z programu łagodzenia kar leniency. UOKiK nie będzie mógł wyjawić oświadczenia złożonego przez skruszonego przedsiębiorcę. Ponadto z roszczeniem mogą wystąpić jedynie firmy z jego łańcucha dostaw lub usług (jego bezpośredni lub pośredni nabywcy lub dostawcy). Wobec pozostałych poszkodowanych, np. konsumentów, ponosi on odpowiedzialność tylko wówczas, gdy nie jest możliwe uzyskanie pełnego odszkodowania od innych uczestników porozumienia ograniczającego konkurencję. 

W rozumieniu ustawy „program łagodzenia kar” to program, który ma zastosowanie do naruszeń zakazu określonego w art. 101 TFUE lub zakazu określonego w art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - tzn. zakazu porozumień ograniczających konkurencję, w ramach którego uczestnik tajnego kartelu, niezależnie od innych jego uczestników, podejmuje współpracę z organem ochrony konkurencji przez dobrowolne dostarczenie dowodów lub informacji, którymi dysponuje, o kartelu oraz jego roli w kartelu, w zamian za co, w drodze decyzji lub zaprzestania prowadzenia postępowania, uczestnik ten zostaje zwolniony z kary pieniężnej za udział w kartelu lub kara ta zostaje obniżona.

„Kartel” oznacza porozumienie lub praktyki uzgodnione przez co najmniej dwóch przedsiębiorców, którzy są wobec siebie konkurentami, zmierzające do koordynowania działań konkurencyjnych na rynku lub wpływania na istotne czynniki konkurencji, w szczególności polegające na ustalaniu lub koordynowaniu cen zakupu lub sprzedaży lub innych warunków transakcji handlowych, w tym dotyczących praw własności intelektualnej, ustalaniu poziomu produkcji lub sprzedaży, podziale rynków i klientów, w tym na zmowie przetargowej, ograniczeniu przywozu lub wywozu lub działaniach antykonkurencyjnych podejmowanych przeciwko innym konkurentom.

 

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1132);
  • ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 229, 1089 i 1132);
  • Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE"; Dz.Urz. UE C 167 z 13.06.2013, str. 19)
  • dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej, objęte przepisami prawa krajowego (Dz.Urz. UE L 349 z 05.12.2014, str. 1);
  • ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459, 933 i 1132);
  • ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, z późn. zm.).
Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Odszkodowanie za szkody związane z naruszeniem konkurencji

Odszkodowanie za szkody związane z naruszeniem konkurencji

Do Sejmu trafił rządowy projekt ustawy o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, tzw. private enforcement. Poszkodowani przez zmowy lub nadużywanie pozycji dominującej będą mogli domagać się odszkodowania za poniesione straty. Z powództwem do sądu będą mogli wystąpić także konsumenci, którzy np. kupowali drożej produkty objęte (...)

Funkcjonariusz publiczny odpowie za szkody?

Funkcjonariusz publiczny odpowie za szkody?

Czego dotyczy nowy projekt ustawy?  Zgodnie z zasadą praworządności rozstrzyganie spraw administracyjnych obywateli przez administrację publiczną winno być dokonywane zgodnie z przepisami prawa i jedynie na podstawie tychże przepisów. Nie ma teraz jednego, systemowego i spójnego mechanizmu badania efektywności pracy urzędników administracji publicznej oraz przeprowadzania kontroli, (...)

Żądaj odszkodowania za naruszenie konkurencji

Żądaj odszkodowania za naruszenie konkurencji

Implementacja dyrektywy Celem uchwalonej ustawy z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji jest transpozycja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa (...)

Ubezpieczaj się na korzystniejszych warunkach!

Ubezpieczaj się na korzystniejszych warunkach!

Z dniem 10 sierpnia 2007 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która dotyczy dopełnienia zmian reformy ubezpieczeń gospodarczych poprzez skuteczniejszą ochronę interesów ubezpieczającego oraz zapewnienie przejrzystości umownego stosunku ubezpieczenia, sprzyjającej realizacji prawa konsumenta (...)

Przygotuj się na wakacje

Przygotuj się na wakacje

Wakacje za granicą Przed każdą taką zagraniczną podróżą, czy to samodzielną, czy w grupach zorganizowanych, niezależnie od tego, czy to wyjazd wakacyjny czy w celach biznesowych – warto poświęcić kilka chwil, aby zadbać o spokojny pobyt, z którego przywieziemy wyłącznie dobre wspomnienia. Zacznij od zaplanowania wyjazdu i rozsądnie zaplanuj podróż stosownie (...)

Zakaz konkurencji a samozatrudnienie - opinia prawna

Zakaz konkurencji a samozatrudnienie - opinia prawna

Stan faktyczny Od roku 2001 do marca 2006 byłam zatrudniona na stanowisku handlowca, na zasadach tzw. samozatrudnienia. Do obowiązków wynikających z umowy zlecenia należało m.in. pozyskiwanie i obsługa klientów. Wynagrodzenie otrzymywane było przeze mnie miesięcznie w stałej kwocie. Do tego dochodziła premia za przekroczenie ustalonego planu. Jako zleceniodawca (...)

Jak domagać się odszkodowania za straty w wyniku antykonkurencyjnych praktyk?

Jak domagać się odszkodowania za straty w wyniku antykonkurencyjnych praktyk?

Poniosłeś stratę w wyniku antykonkurencyjnych praktyk? Możesz domagać się odszkodowania Poszkodowani przez praktyki ograniczające konkurencję mogą dochodzić roszczeń odszkodowawczych przed sądami. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny przypomniał, że nie ma przy tym znaczenia, że decyzję w sprawie naruszenia prawa wydała Komisja Europejska, a siedziba firmy łamiącej przepisy (...)

Ubezpieczenia turystyczne

Ubezpieczenia turystyczne

Wiele osób spędza swój urlop za granicą korzystając z ofert biur podróży lub organizując wyjazd i pobyt we własnym zakresie. W obu wypadkach warto rozważyć wykupienie odpowiedniego ubezpieczenia, które pomoże nam zabezpieczyć się w sytuacjach choroby, wypadku, kradzieży czy w najgorszym scenariuszu nawet śmierci. Ubezpieczenie turystyczne pomoże pokryć (...)

Sukcesja firm jednoosobowych

Sukcesja firm jednoosobowych

Co przewiduje ustawa o zarządzie sukcesyjnym w firmach jednoosobowych? Nowe przepisy wychodzą naprzeciw potrzebom tzw. firm jednoosobowych, które stanowią ogromną większość polskich przedsiębiorstw. Dzięki tym rozwiązaniom, w przypadku śmierci przedsiębiorcy, jego firma będzie mogła zachować operacyjną ciągłość działania. Większość przepisów nowej ustawy z dnia (...)

Zakaz konkurencji w umowach o pracę

Zakaz konkurencji w umowach o pracę

Co to jest pracowniczy zakaz konkurencji? Pracowniczy zakaz konkurencji jest to zakaz prowadzenia przez pracownika działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy. Dotyczy to nie tylko prowadzenia przez pracownika odrębnej działalności gospodarczej, lecz również wykonywania pracy w ramach umowy o pracę lub na innej podstawie na rzecz innego pracodawcy prowadzącego taką działalność. (...)

Który sąd osądzi przestępcę?

Który sąd osądzi przestępcę?

  Rozdział 1 działu II Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.) określa właściwość i skład sądu karnego. W których sprawach orzeka sąd rejonowy? Właściwość sądów jest wyznaczana przez przedmiot orzekania, a nie przez ilość wysiłku organizacyjnego czy intelektualnego, jaki trzeba włożyć w zbadanie sprawy przed wyrokowaniem. Ustalanie właściwości (...)

Akt o usługach cyfrowych

Akt o usługach cyfrowych

Pierwsze wspólne przepisy dotyczące obowiązków i odpowiedzialności pośredników na jednolitym rynku otworzą nowe możliwości świadczenia usług cyfrowych ponad granicami przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony użytkowników bez względu na ich miejsce zamieszkania w UE. ##baner## Jakie są najważniejsze cele aktu o usługach (...)

Jakie uprawnienia przysługują pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia?

Jakie uprawnienia przysługują pracownikowi w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia?

W zasadzie należy powiedzieć, że pracodawca ma mniej uprawnień niż pracownik. Pracownik może zarówno kwestionować zasadność rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, jak również zasadność wypowiedzenia umowy o pracę. W razie wypowiedzenia bądź rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę, pracownik może kwestionować również niezgodność z prawem wypowiedzenia (...)

Uwaga na produkt niebezpieczny! Odpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny

Uwaga na produkt niebezpieczny! Odpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny

Co to jest produkt niebezpieczny? Kodeks cywilny stwierdza, że produktem jest rzecz ruchoma. Rzecz ruchoma pozostanie produktem nawet, jeśli później produkt ten zostanie połączony z inną rzeczą. Za produkt uważa się także zwierzęta i energię elektryczną. Produkt jest niebezpieczny, jeśli okaże się, że pomimo normalnego użycia tego produktu, zwyczajowo przyjętego wykorzystywania (...)

Szkoda na osobie, czyli o odszkodowaniu za utratę zdrowia

Szkoda na osobie, czyli o odszkodowaniu za utratę zdrowia

  Co to jest szkoda na osobie? Szkoda na osobie polega na uszkodzeniu ciała, wywołaniu rozstroju zdrowia, pozbawieniu życia, pozbawieniu wolności i naruszeniu innych dóbr osobistych człowieka. Szkoda na osobie może być wywołana czynem niedozwolonym (np. pobiciem, spowodowaniem wypadku samochodowego itp.). Pod pojęciem szkody kodeks cywilny rozumie wszelkie uszczerbki wynikłe z (...)

Szkoda wyrządzona pracodawcy przez pracownika - opinia prawna

Szkoda wyrządzona pracodawcy przez pracownika - opinia prawna

Stan faktycznyZostałem zwolniony z pracy bez okresu wypowiedzenia z powodu art.52 par.1 pkt.1 i 2. Byłem pracownikiem w firmie prywatnej z 8 letnim stażem. Pracowałem w dziale sprzedaży liczącym trzy osoby i kierownika w postaci księgowego. Przyjmowałem od klientów zamówienia i wystawiałem im faktury po uprzednim uzgodnieniu jakiego towaru dotyczy transakcja i jakie będą okoliczności (...)

Szkody po wichurze. Rzecznik ubezpieczonych radzi

Szkody po wichurze. Rzecznik ubezpieczonych radzi

Wichury, grad i trąby powietrzne niszczą domy i samochody. Jak postępować w przypadku powstania takiej szkody?Rzecznik ubezpieczonych przypomina, że podstawowym instrumentem chroniącym nas przed skutkami kataklizmów pogodowych powinno być ubezpieczenie mienia. Nie tylko domu, ale także wszelkich składników naszego majątku.1. Krok pierwszy. Należy przeciwdziałać zwiększaniu się rozmiarów (...)

Umowa o zakazie konkurencji jako skuteczna ochrona \

Umowa o zakazie konkurencji jako skuteczna ochrona \"know how\" pracodawcy - opinia prawna

Stan faktyczny Prowadzę firmę na swoje nazwisko, która "żyje" z opracowywania i sprzedaży nowych produktów. Część z nich jest chroniona w Urzędzie Patentowym RP, ale części rozwiązań nie jestem w stanie ten sposób zabezpieczyć. Zabezpieczenia od strony konkurencji wymagają również kanały dystrybucji oraz kontakty handlowe, coraz bardziej żywotne dla firmy. (...)

Z jakich przyczyn pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika?

Z jakich przyczyn pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika?

Uzasadnione i nieuzasadnione przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Kodeks pracy daje zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy prawo rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia. Rozwiązanie może być dokonane tak z przyczyn zawinionych, jak i niezawinionych. Prawidłowe wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, jak i rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, (...)

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Zanim pracodawca wprowadzi umowny zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy, powinien dokładnie przemyśleć swoją decyzję, wobec którego pracownika wskazany zakaz będzie miał zastosowanie. Częstokroć zdarza się, iż pracodawcy, wprowadzają zakaz konkurencji wobec wszystkich zatrudnianych przez siebie pracowników, nie do końca zdając sobie sprawę z konsekwencji takiego stanu (...)

Osoba bliska poszkodowanego nie dostanie zadośćuczynienia...

Osoba bliska poszkodowanego nie dostanie zadośćuczynienia...

Osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, nie przysługuje zadośćuczynienie pieniężne na podstawie art. 448 k.c. - orzekł Sąd Najwyższy. Uchwała Sądu Najwyższego W dniu 22 października 2019 r. Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w składzie 7 sędziów (...)

Ułatwienia w dochodzeniu odszkodowań od karteli i nie tylko

Ułatwienia w dochodzeniu odszkodowań od karteli i nie tylko

Ułatwienia w dochodzeniu odszkodowań od karteli 27 czerwca br. weszła w życie, przygotowana w Ministerstwie Sprawiedliwości ustawa, która wprowadza ułatwienia dla przedsiębiorców i konsumentów poszkodowanych działaniem przedsiębiorców zawiązujących kartele i nadużywających dominującej pozycji.   Ustawa o roszczeniach o naprawianie szkody wyrządzonej (...)

Odszkodowanie za zmarnowany urlop

Odszkodowanie za zmarnowany urlop

Powodowie kupili w pozwanym biurze podróży wycieczkę do Egiptu. Wycieczka była ogólnie nieudana. Dlatego powodowie złożyli pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdę spowodowaną naruszeniem ich dobra osobistego w postaci "prawa do czerpania satysfaji z zakupionej imprezy turystycznej" i "udanego urlopu". Sąd Rejonowy zasądził jedynie pewną kwotę tytułem odszkodowania, (...)

Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody, a wysokość należnego odszkodowania.

Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody, a wysokość należnego odszkodowania.

W określonych przez system prawny okolicznościach, na podmioty stosunków cywilnoprawnych nałożony zostaje obowiązek naprawienia szkody doznanej przez poszkodowanego. Odpowiedzialność odszkodowawcza przejawia się w postaci stosunku zobowiązaniowego łączącego poszkodowanego (wierzyciel) z podmiotem, któremu zostanie przypisana odpowiedzialność (dłużnik), a przedmiotem zobowiązania (...)

Pomoc publiczna dla przedsiębiorców (stan aktualny do dnia 31 maja 2004 r.)

Pomoc publiczna dla przedsiębiorców (stan aktualny do dnia 31 maja 2004 r.)

Od 6 października obowiązują nowe przepisy o pomocy publicznej wprowadzone ustawą z 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Ustawa ta zastąpiła poprzedni akt, dzięki czemu przyznawanie pomocy publicznej jest mniej zbiurokratyzowane (co ułatwia przedsiębiorcom ubieganie się o nią) oraz bliższe regulacjom unijnym. Pomoc z publicznych (...)

Gdy były pracownik prowadzi działalność konkurencyjną - opinia prawna

Gdy były pracownik prowadzi działalność konkurencyjną - opinia prawna

Stan faktycznyByły pracownik  (handlowiec) pod koniec kwietnia bieżącego roku, podczas wizyty w firmie zabrał ze sobą notatnik, w którym opisani byli kontrahenci naszej firmy. Dowiedzieliśmy się kilka dni później, że od maja podjął pracę u naszej konkurencji. Przedmiotowy zeszyt zawierał opisy firm (działalności, właścicieli, asortymentu i przeprowadzonych rozmów z nami), które (...)

Odszkodowania po powodziach i podtopieniach

Odszkodowania po powodziach i podtopieniach

Rzecznik Finansowy przygotował publikację dotyczącą kwestii odszkodowań po powodziach i podtopieniach. Poniżej wskazujemy, co radzi odnośnie kwestii, na jakie osoby poszkodowane powinny zwrócić uwagę w takich sytuacjach. W wyniku coraz częściej występujących ekstremalnych zjawisk pogodowych, a wraz z nimi szkód i strat wywołanych gwałtownymi zjawiskami atmosferycznymi (...)

Państwo odpowiada za szkody spowodowane przez oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego przez sąd najwyższej instancji

Państwo odpowiada za szkody spowodowane przez oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego przez sąd najwyższej instancji

13 czerwca 2006 r. Trybunał Sprawiedliwości wydał orzeczenie w trybie prejudycjalnym, w sprawie, w której w 1981 r. przedsiębiorstwo transportu morskiego Traghetti del Mediterraneo („TDM”) pozwało swojego konkurenta, przedsiębiorstwo Tirrenia di Navigazione przed Tribunale di Napoli. TDM zamierzało uzyskać naprawienie szkody, spowodowanej przez konkurencyjne przedsiębiorstwo (...)

Lista otwieranych zawodów. Zobacz, jak na tym zyskasz

Lista otwieranych zawodów. Zobacz, jak na tym zyskasz

Koniec z egzaminami na detektywa, pilota wycieczek, bibliotekarza czy taksówkarza. Rząd ułatwi dostęp do prawie 50 profesji. Wszystko za sprawą przygotowanego projektu, który przedstawiło już Ministerstwo Sprawiedliwości. - Wyjmujemy pierwszą cegłę w murze przywilejów, które zapewniły sobie rozmaite korporacje – mówił szef tego resortu podczas prezentacji (...)

Kontrola przestrzegania prawa pracy

Kontrola przestrzegania prawa pracy

Do nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy upoważnione są: Państwowa Inspekcja Pracy, społeczna inspekcja pracy, a także Państwowa Inspekcja Sanitarna (w zakresie przepisów higieny pracy i warunków środowiska pracy). Spory z zakresu prawa pracy rozstrzygają sądy pracy. Kodeks pracy stanowi jednak, że pracodawca i pracownik powinni dążyć do polubownego (...)

Oznaczanie treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych

Oznaczanie treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych

Rekomendacje Prezesa UOKiK Promujesz telefon w zamian za zniżkę na produkty tej marki? Reklamujesz swoje książki lub testujesz kosmetyki otrzymane w paczce PR? Jesteś influencerem? Czy wiesz, jak prawidłowo oznaczyć wymienione treści? Przeczytaj tezy z rekomendacji Prezesa UOKiK. Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w (...)

Jak zawrzeć umowę z deweloperem?

Jak zawrzeć umowę z deweloperem?

  Umowa z deweloperem - podstawowe zasady   Oferta, z jaką wychodzi do klientów deweloper powinna zawierać pełną informację o terenie, na którym ma powstać budynek, projekt budynku, mieszkania, wyposażenie i standard, określać też cenę za 1 m2 i termin realizacji inwestycji. Treść oferty wiąże oferenta (składającego ofertę) i dlatego trzeba zwrócić (...)

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

Kodeks cywilny przewiduje możliwość przyznania członkom rodziny zmarłego, w zależności od okoliczności sprawy w art. 446 § 4 bądź w art. 448, stosownego zadośćuczynienia za śmierć członka rodziny. Zgodnie z tym pierwszym przepisem, sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. (...)

Odpowiedzialność odszkodowawcza organów podatkowych - stan prawny do 1.1.2007

Odpowiedzialność odszkodowawcza organów podatkowych - stan prawny do 1.1.2007

W każdym państwie prawa, w tym również w Polsce, organy publiczne są odpowiedzialne za wydawane przez siebie decyzje. Jeżeli strona poniesie szkodę związaną z wadliwością decyzji, należy się jej od państwa odszkodowanie. Odpowiedzialność odszkodowawcza jest nierozerwalnie związana z cywilnoprawnym pojęciem szkody, i prawo podatkowe nie przewiduje odmiennej od cywilnej konstrukcji (...)

Propozycje KE dla konsumentów i konkurencji

Propozycje KE dla konsumentów i konkurencji

Nowy ład konsumencki   Pozwy przedstawicielskie przeciwko firmom stosującym nieuczciwe praktyki wobec konsumentów na jednolitym rynku, kary sięgające 4 proc. rocznych obrotów przedsiębiorstwa, zwalczanie podwójnej jakości produktów – to propozycje KE mające wzmacniać unijne prawa konsumenckie i ich egzekwowanie. - "Oszustwo nie może (...)

Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami - opinia prawna

Zakaz konkurencji między przedsiębiorcami - opinia prawna

Stan faktyczny Jedną z często występujących w obrocie między przedsiębiorcami umów jest umowa o podwykonawstwo. Taka umowa może być, zależnie od konkretnych okoliczności, na przykład umową o roboty budowlane, umową o dzieło, czy umową nienazwaną. Dość często umowy takie, choć zawierane między przedsiębiorcami, wiążą się z faktyczną nierównością stron. Zamawiającym jest (...)

Odszkodowanie z OC rolnika za szkody wyrządzone przez jego psa

Odszkodowanie z OC rolnika za szkody wyrządzone przez jego psa

Zakład ubezpieczeń nie może odmówić wypłaty odszkodowania z OC rolnika za szkody wyrządzone przez jego psa W dniu 20 czerwca br. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. III CZP 114/16, podjął uchwałę następującej treści: Przepis art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu (...)

Obowiązki związane z naruszeniami ochrony danych osobowych

Obowiązki związane z naruszeniami ochrony danych osobowych

Co to jest naruszenie danych osobowych? Przez pojęcie „naruszenia ochrony danych” należy rozumieć „naruszenie bezpieczeństwa prowadzące do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utracenia, zmodyfikowania, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych” (...)

Umowny zakaz konkurencji - opinia prawna

Umowny zakaz konkurencji - opinia prawna

Stan faktyczny Jesteśmy firmą handlową zatrudniającą przedstawicieli handlowych. Zawarliśmy z nimi umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy oraz po ustaniu zatrudnienia. Chcieliśmy wiedzieć czy nasze umowy są prawidłowe tzn. czy są niepodważalne. Poza tym interesuje nas jakie dowody należy zebrać, aby udowodnić byłemu pracownikowi, który podejmuje pracę w (...)

Uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia

Uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia

  Rozwiązanie stosunku pracy Zgodnie z ogólnymi zasadami stosunek pracy może zostać rozwiązany: na mocy porozumienia stron; za wypowiedzeniem przez oświadczenie jednej ze stron stosunku pracy; bez wypowiedzenia przez oświadczenie jednej ze stron stosunku pracy; z upływem czasu, na który umowa o pracę została zawarta; z dniem ukończenia pracy, dla której (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Jak uwolnić się od zakazu konkurencji?

Jak uwolnić się od zakazu konkurencji?

Jestem zatrudniony w pewnej firmie transportowej. Mam podpisaną umowę o pracę na czas nieokreślony. Musiałem również podpisać umowę o zakazie konkurencji na okres 6 miesięcy po ustaniu pracy. (...)

Odejście pracownika do konkurencji

Odejście pracownika do konkurencji

Mój tata prowadzi firmę usługowo - handlową zajmującą się sprzedażą części zamiennych do samochodów ciężarowych. Firma ma swoja bazę w Siedlcach i zatrudnia 20 osób. Na początku działalności (...)

Zakaz konkurencji - nie określenie odszkodowania

Zakaz konkurencji - nie określenie odszkodowania

W mojej umowie o prace znajduje sie zakaz konkurencji po odejściu z firmy. Nie określono w nim kwoty odszkodowania za zakaz konkurencji. Umowa o zakazie nie jest osobna umowa, ale częścią umowy o (...)

Tajemnica służbowa po ustaniu stosunku pracy

Tajemnica służbowa po ustaniu stosunku pracy

Mam w umowie o pracę zapisane, że nie będę zdradzał tajemnic firmy przez 2 lata po upływie zatrudnienia. Nie mam umowy o zakazie konkurencji. Czy jeśli podejmę działalność konkurencyjną po (...)

Obowiązek zachowania tajemnicy bez lojalki

Obowiązek zachowania tajemnicy bez lojalki

Czy pracodawca rozwiązując umowę o pracę może wymagać zachowania tajemnicy o informacjach służbowych przez 3 lata? Nie zakazuje on pracy u konkurencji i tym samym nie wypłaca odszkodowania za (...)

Przerwanie biegu przedawnienia roszczeń

Przerwanie biegu przedawnienia roszczeń

20 maja 2001 r. Starosta Powiatowy wydał decyzję o pozwoleniu na budowę dotyczące przebudowy ulicy. 27 grudnia 2001 r. Wojewoda uznał decyzję Starosty Powiatowego za nieważną na podstawie art. (...)

Dochodzenie wierzytelności przedawnionej

Dochodzenie wierzytelności przedawnionej

Sprzedawałem towar do firmy i ostatnia transakcja została zawarta w maju 2005 r. Od tamtego czasu wysyłałem trochę wezwań i miałem trochę obietnic ale do dnia dzisiejszego nie otrzymałem należności. (...)

Odpowiedzialność zakładu energetycznego

Odpowiedzialność zakładu energetycznego

W dniu 28. 06. 2007r. w budynku w którym mieszkam doszło do tzw. przepięcia (odłączył się przewód 0 na zewnątrz budynku), co spowodowało uszkodzenie sprzętu gospodarstwa domowego, w tym pieca (...)

Zrzeczenie się roszczeń odszkodowawczych

Zrzeczenie się roszczeń odszkodowawczych

Jestem fryzjerem, chciałbym przedstawiać klientom do podpisania przed wykonaniem fryzury, pismo w którym zrzekaliby się roszczeń o odszkodowanie/ zadośćuczynienie albo zobowiązywaliby do niewytaczania (...)

Odszkodowanie za wydanie błędnej decyzji

Odszkodowanie za wydanie błędnej decyzji

Po kilkuletnim sporze o przyznanie własności czasowej gruntu pod wywłaszczoną nieruchomością, decyzja odmowna została uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzono jej nieważność (...)

Roszczenia odszkodowawcze wynajmującego

Roszczenia odszkodowawcze wynajmującego

Najemca lokalu wyprowadził się i zostawił lokal zdewastowany. Wniosłem przeciwko byłemu najemcy pozew na kwotę 30 000 zł, która umożliwi mi remont mieszkania. Jednocześnie myślę, aby wnieść (...)

Naprawienie szkody wyrządzonej przez komornika

Naprawienie szkody wyrządzonej przez komornika

Matka z małoletnim dzieckiem została wyeksmitowana z mieszkania. Komornik nie posiadał tytułu egzekucyjnego na nią, ani nigdy nie toczyło się postępowanie egzekucyjne przeciwko niej. Sąd nakazał (...)

Udzielanie porad prawnych przez nieuprawnionego

Udzielanie porad prawnych przez nieuprawnionego

W ostatnim czasie pojawiło się wiele biur porad prawnych. Jakość porad czasami jest mocno wątpliwa. Słyszałam, iż w takim biurze udzielać porad może osoba, która jest co najmniej magistrem prawa. (...)

Odpowiedzialność wynajmującego za zniszczenie lokalu

Odpowiedzialność wynajmującego za zniszczenie lokalu

Jestem najemcą magazynu. W budynku, w którym się on znajduje wybuchł pożar. Cała zawartość lokalu uległa zniszczeniu, a on sam nie nadaje się już do użytku. Dodatkowo, nie zadziałał system (...)

Dochodzenie odszkodowanie od sprawcy wypadku

Dochodzenie odszkodowanie od sprawcy wypadku

Osoba z rodziny miała wypadek samochodowy. Sprawca miał ubezpieczenie OC. Od zakładu ubezpieczeniowego w którym sprawca miał polisę należy się odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu. Co w sytuacji (...)

Opodatkowanie odszkodowania z Sądu Pracy

Opodatkowanie odszkodowania z Sądu Pracy

Czy odszkodowanie zasądzone przez Sąd Pracy podlega jakimś obciążeniom np. podatki, ZUS? Zgodnie z Art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odszkodowania (...)

Odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu

Odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu

Mój syn w 2002 r spadł z wysokości pierwszego piętra na parter, w nowo budowanym budynku. Do wypadku doszło mimo dozoru dorosłych. Ojciec dziecka zgłosił na dyżurze chirurgicznym, że dziecko (...)

Złamanie umowy lojalnościowej

Złamanie umowy lojalnościowej

Pracodawca w umowie ze mną określił, że w przyszłości mamy podpisać oddzielną \"umowę lojalnościową\". Czy jeśli odejdę do konkurencyjnej firmy, to wiązać się z tym będzie jakaś kara? (...)

Przyjęcie odszkodowania a czynności zachowawcze

Przyjęcie odszkodowania a czynności zachowawcze

Czy przyjęcie odszkodowania jest czynnością zachowawczą i w związku z tym zapłata odszkodowania może nastąpić do rąk jednego ze współwłaścicieli? W kontekście czynności zachowawczych, (...)

Roszczenia odszkodowawcze

Roszczenia odszkodowawcze

Powódka wzajemna wnosiła o wydanie samochodu przez parking. Parking przegrał sprawę o zasądzenie zapłaty za parkowanie zatrzymując przez cały proces samochód. Następnie powódka wzajemna zrezygnowała (...)

Odszkodowanie za wynajem samochodu

Odszkodowanie za wynajem samochodu

2 lata temu jeden z pojazdów firmowych został uszkodzony z OC. Była to szkoda całkowita. Na czas likwidacji szkody nie wynajęliśmy pojazdu zastępczego - po prostu w tym okresie inni nasi kierowcy (...)

Wycofanie z rynku produktu niebezpiecznego

Wycofanie z rynku produktu niebezpiecznego

Zakupiłem u producenta podpałkę do grilla z etykietą na której umieszczono dane mojej firmy dla ułatwienia dystrybucji. Na etykiecie nie było ani napisu PRODUCENT ani DYSTRYBUTOR. Był tylko adres (...)

Odszkodowanie za spowodowanie wypadku

Odszkodowanie za spowodowanie wypadku

Pasażer (właściciel pojazdu) zezwolił mi na prowadzenie swojego samochodu. Podczas tej jazdy doszło do kolizji drogowej, w której zderzyłem się z innym pojazdem, a samochód, który prowadziłem (...)

Działanie pracownika na szkodę firmy

Działanie pracownika na szkodę firmy

Zajmujemy się sprzedażą, pracujące u nas osoby mają dostęp do tajnych i ważnych informacji np. kontrahenci, gdzie i po ile zakupujemy towary, jaka mamy strategię itd. W związku z dostępem pracownika (...)

Przyczynienie się do szkody a zadośćuczynienie

Przyczynienie się do szkody a zadośćuczynienie

Zgodnie z przepisami, jeśli poszkodowany przyczynił się do powstania szkody, odszkodowanie podlega odpowiedniemu zmniejszeniu. Czy te same zasady stosujemy przy zadośćuczynieniu? Czy zadośćuczynienie (...)

Szkoda komunikacyjna całkowita

Szkoda komunikacyjna całkowita

Firma ubezpieczeniowa w trakcie likwidacji szkody stwierdza, iż nie pokryje kosztów naprawy, bo są większe niż wartość pojazdu, tym samym stwierdza szkodę całkowitą. Następnie dokonuje rozliczenia (...)

Odpowiedzialność właściciela zwierząt za szkody

Odpowiedzialność właściciela zwierząt za szkody

Co należy zrobić, jeżeli osoba posiada nie dającą się zlikwidować hodowlę kotów i psa? Te właśnie koty znalazły się w lokalu innej współlokatorki (budynek komunalny) właściciel nie interweniuje. (...)

Rezygnacja członka zarządu a szkoda spółki

Rezygnacja członka zarządu a szkoda spółki

Przez kilka lat pełniłem funkcje członka zarządu spółki z o.o. W związku z narastającym konfliktem z pozostałymi członkami zarządu złożyłem rezygnację i wypowiedziałem umowę o pracę. (...)

Przedawnienie roszczeń z umowy o dzieło

Przedawnienie roszczeń z umowy o dzieło

Umowa o dzieło (montaż okien) zawarta z konsumentem nie zawiera konkretnego terminu oddania dzieła. Zakres dzieła nie jest jednoznacznie określony. Wykonawca wykonał część prac, które uznał (...)

Czy należy mi się renta fakultatywna po zmarłym konkubencie?

Czy należy mi się renta fakultatywna po zmarłym konkubencie?

Chciałabym Państwu zadać pytanie dotyczące renty fakultatywnej. Czy jeżeli żyłam przez wiele lat z moim partnerem, razem mieszkaliśmy, ja opiekowałam się nim i domem, czy w takiej sytuacji po (...)

FORUM PRAWNE

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce

ODSZKODOWANIE za słup / linia energetyczna na działce Wysokie ODSZKODOWANIA (do 10 lat wstecz) za bezumowne korzystanie z mienia, czyli zajęcia terenu pod sieci energetyczne (np. przewody biegnące (...)

Szukam prawnika zajmującego się odszkodowaniami za błąd lekarski z wawy

Szukam prawnika zajmującego się odszkodowaniami za błąd lekarski z wawy Witam, Jak w temacie. Sprawa nie jest prosta ponieważ dotyczy błędu sprzed kilku lat. Opinia biegłych jest pokrętna. Aby (...)

WARTA zaniża wypłatę odszkodowanie z OC

WARTA zaniża wypłatę odszkodowanie z OC 2 tygodnie temu miałem wypdek. Zostałem uderzony przez samochód. Sprawca jest ubezpieczonu w Warcie. Tam też zgłosiłem szkodę. Przedstawiono mi kosztorys (...)

Odszkodowanie

Odszkodowanie Jestem zatrudniona w zakladzie pracy na 3/4 etatu.Trzy tygodnie temu w domu złamałam rękę.Czy po zakończeniu L-4 mogę ubiegać sie o jakieś odszkodowanie?I gdzie w związku z tym mam (...)

Umowa o zakazie konkurencji

Umowa o zakazie konkurencji Czy prawdą jest że gdy podpisuję umowę o zaka zie konkurencji jako dodatkową przy zwykłej umowie o pracę mogę żądać od szefa umieszczenia w klauzuli dodatku o odzskodowanie (...)

Wypadek w pracy, L4 i odszkodowanie

Wypadek w pracy, L4 i odszkodowanie Tydzień temu miałem wypadek przy pracy. Rana cięta podczas pracy fizycznej, wezwano ambulans i miałem szytego kciuka lewej ręki. Lekarz wypisał L4. Pracodawca (...)

Odszkodowanie za zakaz konkurencji - 3 umowy

Odszkodowanie za zakaz konkurencji - 3 umowy W latach 2009 - 2011 pracowałem na podstawie umowy o pracę. W okresie tym podpisałem 3 umowy o prace: 1. Dnia 11 grudnia 2008 zawarłem umowę na okres próbny (...)

ODMOWA Z PZU

ODMOWA Z PZU Witam, Nie zgadzam się z decyzją ubezpieczyciela, który wydał decyzję odmowną wypłacie odszkodowania za wypadek. Był on wyrządzony przez psa(uderzenie samochodem-uszkodzony cały (...)

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek...

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek... Witam! Poszukuję pilnie informacji na następujący temat. Wynajmowałem mieszkanie - jak się okazało właścicielka nie odprowadzała za nie podatku dochodowego (...)

Dni wolne za święta w sobotę

Dni wolne za święta w sobotę 1 i 3 maja to wolne dni. 1 - czwartek, 3 - sobota, co w takim razie z piątkiem, czy aby nie jest ustawowo wolnym dniem o pracy, jeżeli 3 maja wypada w sobotę, proszę (...)

Szanowni Państwo! Piszę z zapytaniem o prawomocność roszczeń serwisu Pobieraczek.pl...

Szanowni Państwo! Piszę z zapytaniem o prawomocność roszczeń serwisu Pobieraczek.pl... Szanowni Państwo! Piszę z zapytaniem o prawomocność roszczeń serwisu Pobieraczek.pl... Szanowni Państwo! Piszę (...)

zadlużone mieszkanie ojca

zadlużone mieszkanie ojca Witam. Pisze w takiej sprawie iz, w 2008 roku wymeldowalam sie od ojca. W styczniu 2014 roku dopiero przyszło mi pismo od komornika, jestem obciążona spłatą długu , gdyż (...)

Odszkodowanie z OC sprawcy - zaniżona wycena PZU

Odszkodowanie z OC sprawcy - zaniżona wycena PZU Witam serdecznie. Około miesiąca temu miałem kolizję drogową, w wyniku której zostało uszkodzone moje auto (w części przedniej: reflektory, maska, (...)

Szkoda całkowita z OC

Szkoda całkowita z OC Na początku listopada miałem wypadek samochodowy. Jadąc przez skrzyżowanie z drogi podporządkowanej wyjechał mi inny samochód. Policja przyznała jego winę . Po oględzinach (...)

Zmiana kategorii wojskowej

Zmiana kategorii wojskowej Posiadam kategorię E chciałbym zmienic na A czy to mozliwe?Byłem chory zostałem wyleczony 3 lata temu,i własciwie tylko kategoria E przeszkadza mi w znalezieniu pracy. (marcinet) (...)

Sąsiad zalał mi mieszkanie

Sąsiad zalał mi mieszkanie Gdy byłem w pracy sąsiad zalał mi mieszkanie, straty są dość spore. Sąsiad nie chciał ze mną rozmawiać, mówił że nie ma czasu. W końcu powiedział, że nie ma (...)

Ratunku Kruk ściga PILNE

Ratunku Kruk ściga PILNE Mam pytanie co robić w 1999 mąż zawarł umowe z cyfra + , w umowie zaznaczył iż opłaty abonamentowej bedzie dokonywał miesiecznie książeczką opłat. Cyfra została podłączona (...)

odszkodowanie powypadkowe

odszkodowanie powypadkowe chce pozwac firme ubezpieczeniowa za niewyrównane odszkodowanie powypadkowe chodzi o uszkodzenia pojazdu ,chce to zrobic osobiscie bo prawnicy biora 30 procent a wtedy nie mialo (...)

Do Kuratorów zawodowych

Do Kuratorów zawodowych Wypowiedzi na temat kuratorów społecznych aplikacji i kurateli penitencjarnej były dość ciekawe. Proponuje jednak stworzyć nową grupę dyskusyjną dotyczącą naszej pracy. (...)

odszkodowanie za zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy - wątpliwości

odszkodowanie za zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy - wątpliwości Cześć, pracowałem w firmie X najpierw na okresie próbnym 3 mc, a później dostałem umowę na 12 mc, firma zajmuje się (...)

Porady prawne