Stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia na wniosek prokuratora

Sądowi Najwyższemu przedstawiono zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie czy określenie użyte w art. 60 § 4 k.k., że „niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie”, oznacza, że sprawca zobowiązany jest do złożenia pełnych i wyczerpujących wyjaśnień w swojej sprawie, w których przyznaje się do winy czy też nie jest to warunkiem koniecznym do zastosowania art. 60 § 4 k.k.?

Sad Najwyższy uchwalił, że zawarte w art. 60 § 4 k.k. sformułowanie „niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie” oznacza, że warunkiem koniecznym umożliwiającym zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, na podstawie przesłanek wskazanych w tym przepisie, jest jedynie złożenie wyjaśnień w swojej sprawie nie zaś określona treść tych wyjaśnień.

Przystępując do wykładni zawartego w art. 60 § 4 k.k. sformułowania „niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie” należy mocno zaakcentować, że w doktrynie konsekwentnie przyjmuje się, iż w prawie karnym materialnym obowiązuje zasada pierwszeństwa wykładni językowej przepisów, zasada subsydiarności wykładni systemowej bądź funkcjonalnej na korzyść oskarżonego, a nade wszystko zakaz stosowania analogii na niekorzyść oskarżonego. Analizę omawianej kwestii trzeba zatem rozpocząć od dokonania wykładni językowej. Patrząc z punktu widzenia reguł tej wykładni na art. 60 § 4 k.k. należy stwierdzić, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, iż do koniecznych warunków skorzystania z dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, wymienionych w tym przepisie, należy ujawnienie przez sprawcę przed organem ścigania i przedstawienie istotnych okoliczności, nieznanych dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej pięciu lat pozbawienia wolności i uczynienie tego „niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie”. Spełnienie tej przesłanki warunkuje możliwość złożenia przez prokuratora wniosku, jako niezbędnego do ewentualnego zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary przez sąd w oparciu o przepis art. 60 § 4 k.k. Określenie „niezależnie” oznacza w języku polskim nie będąc od nikogo i niczego uzależnionym; niezawiśle, samodzielnie, bez względu na coś, bez związku z czymś”.

Tak więc sformułowanie „niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie” oznacza tylko tyle, iż oskarżony czyni to bez względu na wyjaśnienia złożone we własnej sprawie. Z wykładni językowej art. 60 § 4 k.k. można zatem wyprowadzić wniosek że koniecznym warunkiem do zastosowania art. 60 § 4 k.k. jest złożenie przez sprawcę wyjaśnień w swojej sprawie. Nie można zatem zastosować nadzwyczajnego złagodzenia kary z tego przepisu wobec sprawcy, który odmówił w swojej sprawie złożenia jakichkolwiek wyjaśnień. Natomiast art. 60 § 4 k.k. nie zawiera żadnego wymogu co do zakresu czy treści tych wyjaśnień. Nie wymaga też, aby w tych wyjaśnieniach oskarżony podał istotne okoliczności popełnienia czynu mu zarzuconego lub aby były to wyjaśnienia pełne czy prawdziwe. Kwestię celowości zastosowania w tym przypadku nadzwyczajnego złagodzenia kary ustawodawca pozostawił swobodnej ocenie sądu. Rozstrzygając w tym względzie sąd kierować się powinien kryteriami branymi pod uwagę przy wymiarze kary, wśród których zachowanie sprawcy po popełnieniu przestępstwa, a w szczególności jego postawa wyrażająca się w złożeniu wyjaśnień określonej treści, może mieć duże znaczenie. Uogólniając należy stwierdzić, iż wydaje się, że złożenie wyjaśnień ocenianych jako nieprawdziwe czy wykrętne może być ocenione jako przemawiające przeciwko zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 60 § 4 k.k. Nie jest jednak wykluczona także sytuacja, w której nawet taka postawa sprawcy – starającego się pomniejszyć swój udział w zarzucanym mu przestępstwie – nie będzie uniemożliwiała uwzględnienia wniosku prokuratora w przedmiocie zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary z art. 60 § 4 k.k., gdyż wiele tu zależy od porównania wagi czynu zarzucanego oskarżonemu oraz stopnia jego winy z korzyściami dla wymiaru sprawiedliwości uzyskanymi w wyniku ujawnienia przez oskarżonego nieznanych dotąd, istotnych okoliczności innego przestępstwa zagrożonego karą powyżej pięciu lat pozbawienia wolności.

Wyrok Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt I KZP 53/05

Stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia na wniosek prokuratora

Zespół
e-prawnik.pl -

23 lata

120 000+

55 000+

98%

Pomoc Prawna Online w sprawach:

Postępowanie Spadkowe

Sprawy Pracownicze

Doradztwo Podatkowe

Doradztwo dla Przedsiębiorców

Umowy i Kontrakty

Inne Sprawy Prawne

Masz Problem Prawny?

Zespółe-prawnik.pl -

Powiązane artykuły

Nadzwyczajne złagodzenie kary w kodeksie karnym

Jakie są prawa i obowiązki pokrzywdzonego w postępowaniu karnym?

Zatrzymanie przez Policję - Prawa, Rodzaje, Czas Trwania

Wypadek przy pracy - co dalej?

Tymczasowe aresztowanie - jak się bronić?

Skarga kasacyjna - kompletny przewodnik 2025

Co jeśli Policja nie chce ścigać przestępstwa?

Zasady przeszukania i zatrzymania rzeczy

Uznanie dziecka 2025 - Procedury, Warunki i Skutki Prawne

Kiedy nastąpi wznowienie postępowania karnego?

23 lata

120 000+

55 000+

98%

Pomoc Prawna Online w sprawach:

Postępowanie Spadkowe

Sprawy Pracownicze

Doradztwo Podatkowe

Doradztwo dla Przedsiębiorców

Umowy i Kontrakty

Inne Sprawy Prawne

Masz Problem Prawny?

Zespół
e-prawnik.pl -