Ustawa zmieniająca sposób obliczania SRW

Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska. Wskaźnik celu inflacyjnego RPP zostanie zastąpiony średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych. Reguła wydatkowa w nowej formule w pełniejszym stopniu uwzględnia zmiany zachodzące w otoczeniu makroekonomicznym.

Porady prawne

Zmiana sposobu obliczania SRW

Zgodnie z treścią uzasadnienia do projektu ustawy akt ten ma na celu dostosowanie formuły stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) do obecnej sytuacji makroekonomicznej, rozszerzenie zakresu jednostek i organów objętych SRW, a także wprowadzenie zmian porządkujących umożliwiających przejście na uaktualnioną metodologię obliczania kwoty wydatków. Ustawa wprowadza zmiany w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305, z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 1973 z późn. zm.).

- "Zmiana sposobu obliczania SRW to krok w kierunku osiągnięcia większej spójności z linią wyznaczoną przez KE. Dzięki tej zmianie uniknęliśmy wprowadzania w okresie przejściowym nowych, skomplikowanych rozwiązań w ustawie o finansach publicznych" – powiedziała minister finansów Magdalena Rzeczkowska.

Cel inflacyjny RPP wprowadzono dla zapewnienia większej przewidywalności procesu budżetowego, poprzez wykluczenie czynnika niepewności powiązanego ze zmiennością inflacji oraz nieadekwatnością prognoz makroekonomicznych.

Z uwagi na bezprecedensowe szoki o charakterze globalnym wywołane inwazją Rosji na Ukrainę, znaczące wzrosty cen energii, dalsze zakłócenia w łańcuchach dostaw, co w efekcie przyczyniło się do wysokiej dynamiki cen, powstały znaczące rozbieżności pomiędzy rzeczywistą inflacją a celem inflacyjnym NBP.

Z końcem maja Komisja Europejska uznała za potrzebne utrzymanie ogólnej klauzuli wyjścia do końca 2023 roku. Komisja Europejska, decydując o przedłużeniu klauzuli, miała też na względzie potrzebę zapewnienia elastycznej polityki budżetowej, zdolnej do reakcji w obliczu gospodarczych skutków rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Utrzymanie obowiązującej formuły SRW prowadziłoby do znacznego ograniczenia wydatków i uniemożliwiłoby m.in. kontynuowanie niezbędnych działań związanych z łagodzeniem gospodarczych skutków rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Co przewiduje ustawa z dnia 23 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska?

Zmiany w ustawie o finansach publicznych dotyczą konstrukcji stabilizującej reguły wydatkowej. Ustawa zakłada zastąpienie wskaźnika średniookresowego celu inflacyjnego określonego przez Radę Polityki Pieniężnej średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych. Nowelizacja przewiduje również wprowadzenie korekty ex post prognoz inflacji, mającej na celu dostosowanie kwoty wydatków do rzeczywistej wielkości wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI). W konsekwencji w uzasadnieniu do ustawy budżetowej będą zamieszczane prognozy dotyczące średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych na rok budżetowy oraz trzy kolejne lata, a także przewidywane wykonanie roku bieżącego. W latach deflacji wskaźnik CPI będzie przyjmowany w wartości 1,000. Ustawa zakłada nadto rozszerzenie zakresu podmiotowego SRW o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a także modyfikację sposobu ujmowania w SRW przepływów strumieni pieniężnych pomiędzy wybranymi podmiotami. Zmodyfikowane przepisy dotyczące konstrukcji SRW będą miały zastosowanie po raz pierwszy do projektu ustawy budżetowej na rok 2023. W przypadku zmiany ustawy budżetowej na rok 2022 zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe oraz dodany przepis dotyczący przepływów finansowych.

Zmiany w ustawie – Prawo ochrony środowiska polegają na wprowadzeniu nowych regulacji dotyczących trybu i zasad opracowania planu finansowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ostatnia grupa zmian ma charakter czasowy i dotyczy sposobu przygotowania projektu ustawy budżetowej na rok 2023. 

Zmiany w ustawie o zmianie ustawy o finansach publicznych obejmują przede wszystkim:

  • zmianę formuły obliczania kwoty wydatków na dany rok

Wskaźnik celu inflacyjnego RPP zostanie zastąpiony średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI).

Z uwagi na bezprecedensowe szoki o charakterze globalnym i w efekcie utrzymującą się wysoką dynamikę cen powstały znaczące rozbieżności pomiędzy tymi wskaźnikami, co mimo prognozowanego spadku inflacji może nie mieć charakteru krótkookresowego.

Pozostanie przy celu inflacyjnym RPP mogłoby powodować nadmierne zacieśnianie polityki fiskalnej, które nie jest wskazane w dobie wyzwań, przed którymi stoi polska gospodarka.

  • wprowadzenie klauzuli inwestycyjnej na rok 2023 spójnej z rekomendacjami KE

Zaproponowany w ustawie sposób ujmowania wydatków inwestycyjnych sprawi, że w ramach wyznaczonych limitów będzie możliwość zwiększania wydatków inwestycyjnych, bez zmniejszania pozostałych wydatków objętych stabilizującą regułą wydatkową.

  • włączenie NFOŚiGW do zakresu SRW z uwagi na zachowanie spójności ze zobowiązaniami Polski podjętymi w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności

Zmiana ta pozwoli na lepsze wypełnienie przez regułę pierwotnych założeń.

Ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia w Dz.U. i zostanie zastosowana w projekcie ustawy budżetowej na rok 2023.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


Porady prawne