Małoletni w pracy.

Uchwała ta, mimo iż została wydana na gruncie nieco odmiennych przepisów niż obecnie obowiązujące wpływa w sposób znaczący na kierunek interpretacji odnośnie zatrudnienia młodocianych. Uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie, czy małoletni, który nie ukończył 14 lat i zawarł umowę o pracę bez zgody przedstawiciela ustawowego, a doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku w związku z zatrudnieniem, może dochodzić przed sądem powszechnym od podmiotu zatrudniającego roszczeń odszkodowawczych na podstawie przepisów prawa cywilnego?

Aby udzielić odpowiedzi na pytanie, konieczne jest uprzednie rozważenie ważności umowy o pracę zawartej przez małoletniego, który nie ukończył 14 lat. Od tego bowiem będzie zależała właściwość organu do rozpatrywania sprawy. Tylko bowiem przy przyjęciu nieważności umowy o pracę sąd powszechny stanie się właściwy do rozpoznania odszkodowawczych roszczeń cywilnoprawnych z tytułu wypadku, jakiemu uległ małoletni w okresie zatrudnienia.

Obecnie zatrudnienie osób, które nie ukończyły 16 lat, jest zabronione (art. 190 § 2 k.p.). W okresie, gdy wydane zostało przedstawiane orzeczenie zabronione było zatrudnienie osób, które nie ukończyły lat 15, a wyjątek od tej zasady dotyczył tylko małoletniego, który ukończył 14 lat i szkołę podstawową (§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy Płac i Spraw Socjalnych z dnia 21 października 1974 r. - Dz. U. Nr 43, poz. 260).

Ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 20, poz. 105) została zastąpiona przez ustawę z 30 października 2002 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002 Nr. 199, poz. 1673)

Jednakże przepisy kodeksu pracy nie zawierają wyraźnego zastrzeżenia co do bezwzględnej nieważności umowy o pracę zawartej z małoletnim do lat 14, a według Sądu Najwyższego bliższa analiza całokształtu statusu prawnego małoletniego prowadzi do wniosku, iż ocena jego sytuacji prawnej na podstawie przepisów prawa cywilnego jest dla niego mniej korzystna od sytuacji prawnej ocenianej na podstawie przepisów praca pracy.