e-prawnik.pl Porady prawne

Stan klęski żywiołowej w dobie epidemii

4.5.2020

Na wypadek zaistnienia szczególnych zagrożeń związanych z wystąpieniem katastrofy naturalnej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje możliwość wprowadzenia stanu klęski żywiołowej. Jakie konsekwencje wiążą się z wprowadzeniem tego stanu nadzwyczajnego?

Zasady wprowadzenia stanu wyjątkowego

Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej ma na celu zapobieżenie skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej, jak również usunięcie takich skutków. Wystąpienie epidemii stanowi jedną z podstaw do wprowadzenia stanu klęski żywiołowej, jak bowiem wynika z przepisów ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 roku o stanie klęski żywiołowej, masowe występowanie chorób zakaźnych ludzi stanowi katastrofę naturalną. Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej następuje w drodze rozporządzenia Radym Ministrów, która może to uczynić z własnej inicjatywy lub na wniosek jednego z wojewodów. Okres trwania stanu klęski żywiołowej powinien być adekwatny do dla potrzeb zapobieżenia skutkom klęski i nie może przekroczyć 30 dni. Przedłużenie stanu klęski żywiołowej może nastąpić wyłącznie za zgodą Sejmu. Z kolei obszar objęty reżimem stanu klęski żywiołowej może obejmować część albo całe terytorium państwa.

Działanie organów państwa

W czasie stanu klęski żywiołowej organy władzy publicznej działają w ramach dotychczasowych struktur organizacyjnych. Niemniej jednak wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, wojewoda lub właściwy minister, w zależności od obszaru objętego stanem klęski żywiołowej, otrzymują specjalne kompetencje w zakresie kierowania działaniami mającymi na celu zapobieżeniu skutkom klęski lub ich usunięciu. W powyższych działaniach uczestniczą Państwowa Straż Pożarna i inne jednostki ochrony przeciwpożarowej, Policja, Straż Graniczna, podmioty lecznicze, a także właściwe urzędy, agencje, inspekcje, straże i służby.

Ograniczenia praw i wolności człowieka i obywatela

Realizacja działań zapobiegających skutkom klęski żywiołowej mogą wiązać się z wprowadzeniem ograniczeń praw i wolności człowieka i obywatela. Ograniczenia stosowane są do osób fizycznych zamieszkałych lub czasowo przebywających na obszarze objętym stanem klęski żywiołowej, a także wobec osób prawnych i jednostek organizacyjnych, które mają swoją siedzibę lub prowadzących działalność na tym obszarze. Ograniczenia mogą polegać na:

1.       zawieszeniu działalności określonych przedsiębiorców;

2.       nakazie lub zakazie prowadzenia działalności gospodarczej określonego rodzaju;

3.       nakazaniu pracodawcy oddelegowania pracowników do dyspozycji organu kierującego działaniami prowadzonymi w celu zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia;

4.       całkowitej lub częściowej reglamentacji zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły;

5.       zakazie okresowego podwyższania cen na towary lub usługi określonego rodzaju;

6.       nakazie stosowania cen ustalonych na towary lub usługi mające podstawowe znaczenie dla kosztów utrzymania konsumentów;

7.       obowiązku poddania się badaniom lekarskim, leczeniu, szczepieniom ochronnym oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów, niezbędnych do zwalczania chorób zakaźnych oraz skutków skażeń chemicznych i promieniotwórczych;

8.       obowiązku poddania się kwarantannie;

9.       obowiązku stosowania środków ochrony roślin lub innych środków zapobiegawczych niezbędnych do zwalczania organizmów szkodliwych dla ludzi, zwierząt lub roślin;

10.     obowiązku stosowania określonych środków zapewniających ochronę środowiska;

11.     obowiązku stosowania środków lub zabiegów niezbędnych do zwalczania chorób zakaźnych zwierząt;

12.     obowiązku opróżnienia lub zabezpieczenia lokali mieszkalnych bądź innych pomieszczeń;

13.     dokonaniu przymusowych rozbiórek i wyburzeń budynków lub innych obiektów budowlanych albo ich części;

14.     nakazie ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, obszarów i obiektów;

15.     nakazie lub zakazie przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach;

16.     zakazie organizowania lub przeprowadzania imprez masowych;

17.     nakazie lub zakazie określonego sposobu przemieszczania się;

18.     wykorzystaniu, bez zgody właściciela lub innej osoby uprawnionej, nieruchomości i rzeczy ruchomych;

19.     zakazie prowadzenia strajku w odniesieniu do określonych kategorii pracowników lub w określonych dziedzinach;

20.     ograniczeniu lub odstąpieniu od określonych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, jednakże niepowodującym bezpośredniego narażenia życia lub zdrowia pracownika;

21.     wykonywaniu świadczeń osobistych i rzeczowych.

 

Ograniczenia w transporcie i usługach pocztowych i kurierskich

Stan klęski żywiołowej może również wiązać się z koniecznością usprawnienia przemieszczania się środków transportowych niezbędnych dla prowadzenia działań ratowniczych. Wobec tego mogą być wprowadzone ograniczenia w transporcie drogowym, kolejowym i lotniczym oraz w ruchu jednostek pływających na śródlądowych drogach wodnych, morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym. Ponadto dla zapewnienia łączności na potrzeby działań ratowniczych mogą być wprowadzone ograniczenia w wykonywaniu pocztowych usług o charakterze powszechnym lub usług kurierskich.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ